Uzasadnienie
Komendant Główny Straży Granicznej w W. (dalej KSG/organ) decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania J.K. (dalej funkcjonariusz/skarżący) od decyzji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej (dalej Komendant [...] Oddziału SG/organ I instancji) z dnia [...] kwietnia 2019 roku nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję o wygaśnięciu decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2018 roku na przydział lokalu mieszkalnego nr [...].
Komendant [...] Oddziału SG decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. przydzielił funkcjonariuszowi lokal mieszkalny nr [...] w miejscowości M. przy ul. S. [...] (dalej lokal mieszkalny).
Skarżący zakwestionował stan techniczny lokalu.
Organ I instancji decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. stwierdził wygaśnięcie decyzji Nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r. o przydziale lokalu mieszkalnego. Wskazał, że funkcjonariusz nie zasiedlił przydzielonego lokalu i uznał, że jest to odmowa przyjęcia przydzielonego lokalu. W związku z tym uznał, że decyzja stała się bezprzedmiotowa, bowiem lokal nie został protokolarnie przekazany lokatorowi.
Pełnomocnik funkcjonariusza złożyła, w ustawowym terminie, odwołanie do Komendanta Głównego Straży Granicznej i zarzuciła naruszenie:
- 1. przepisów postępowania:
- - art. 7, 8, 77, 80, 81 Kpa. w związku z art. 107 Kpa. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i błędne uznanie, że funkcjonariusz odmówił przydziału lokalu, podczas gdy funkcjonariusz nie mógł przyjąć przedmiotowego lokalu z uwagi na jego stan techniczno-sanitarny;
- 2. przepisów prawa materialnego:
- - § 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 lipca 2002 r. w sprawie warunków najmu lokali mieszkalnych znajdujących się w budynkach będących własnością Skarbu Państwa, pozostających w zarządzie Straży Granicznej oraz sposobu obliczania wysokości czynszu najmu za te lokale poprzez błędne uznanie, że lokal oraz budynek przyznany funkcjonariuszowi znajdują się w należytym stanie techniczno-sanitarnym.
Rozpoznając ponownie sprawę KSG utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości i podniósł, że w piśmie z dnia [...] listopada 2018 r., za którym przesłano decyzję nr [...] organ I instancji wskazał, iż protokolarne przekazanie przedmiotowego lokalu nastąpi dopiero po uprawomocnieniu się niniejszej decyzji po przesłaniu propozycji daty przyjęcia lokalu. Ponadto, Oddział wskazał, iż brak zajęcia pisemnego stanowiska w tej sprawie będzie traktowany jako odmowa przyjęcia powyższego lokalu.
W ocenie organu przydział lokalu mieszkalnego, do jakiego dochodzi w drodze decyzji, rozpoczyna dopiero procedurę wstąpienia w stosunek najmu wyznaczonego lokalu. Poszczególne czynności związane z udostępnieniem mieszkania funkcjonariuszowi oraz obowiązki, jakie spoczywają zarówno po stronie wynajmującego jak i najemcy, określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie warunków najmu lokali mieszkalnych znajdujących się w budynkach będących własnością Skarbu Państwa, pozostających w zarządzie Straży Granicznej, oraz sposobu obliczania wysokości czynszu najmu za te lokale. Wskazuje, że przepis § 6 tego rozporządzenia, w zdaniu pierwszym stanowi, że przed wydaniem lokalu najemcy strony sporządzają protokół, w którym określają stan techniczny i stopień zużycia znajdujących się w nim instalacji i urządzeń. Jego zdaniem ustawodawca wyznaczył ten moment, w którym wszelkie dostrzeżone przez funkcjonariusza usterki mogą zostać zgłoszone i opisane.
Powołując się na stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny przedstawione w wyroku z 21 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 344/10 stwierdził, że decyzja o przydziale lokalu zawsze wyprzedza w czasie jego wydanie, może być podjęta w każdym czasie.
Wobec powyższego orzekł jak w decyzji.
Skargę na powyższą decyzję KSG wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając:
- 1. naruszenie przepisów prawa procesowego:
- - art 8, 7, 77, 80, 81 w związku z art. 107 Kpa. poprzez błędne ustalenie przez obydwa organy stanu faktycznego i błędne uznanie, że funkcjonariusz odmówił przydziału lokalu, podczas gdy funkcjonariusz nie mógł przyjąć przedmiotowego lokalu z uwagi na jego stan techniczno-sanitarny;
- - art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. w z art. 104 i 162 § 1 Kpa. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji podczas gdy decyzja organu I instancji została wydana z rażącym naruszeniem prawa żaden z organów nie wykazał przesłanek wygaśnięcia decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego;
- 2. naruszenie prawa materialnego:
- - § 4,5,6 rozporządzenia MSWiA z dnia 4 lipca 2002 roku w sprawie warunków i najmu lokali mieszkalnych znajdujących się w budynkach będących własnością Skarbu Państwa pozostających w zarządzie Straży Granicznej oraz sposobu obliczania czynszu najmu za te lokale poprzez błędne uznanie, że lokal oraz budynek przyznany funkcjonariuszowi znajdują się w należytym stanie techniczno- sanitarnym.
Wskazując na zły stan techniczno-sanitarny lokalu, podniósł, że w protokole z oględzin wskazano, że na klatkach schodowych i w lokalu widoczne są pęknięcia i rysy oraz w łazience zacieki o czym świadczy dokumentacja fotograficzna załączona do akt sprawy. Duży zaciek w łazience na ścianie świadczy o awarii instalacji wodnokanalizacyjnej (pęknięciu rury) co czyni ten lokal niezdatnym do użytku. Podniósł, że w momencie sprawdzania przedmiotowego lokalu nie była podłączona woda oraz gaz oraz, że uważa, że wskutek przedmiotowej awarii zacieki tworzyłyby się w dalszym ciągu. Organ nie sprawdził sprawności instalacji gazowej oraz wodnokanalizacyjnej, co jego zdaniem jest zasadne z uwagi na zacieki w łazience. Wskazał, że okoliczności te wbrew twierdzeniu organu II instancji były odnotowane w protokole. Podniósł, że stolarka okienna w tym budynku nie spełnia dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/WE wdrożone w ustawach i rozporządzeniach, nieszczelne okna, co powoduje duże dopłaty do ogrzewania po sezonie grzewczym i zimno w lokalach w okresie zimowym, popękana płyta balkonowa, liczne pęknięcia i rysy na sufitach oraz klatkach schodowych oraz błędne uznanie, że określenie stanu technicznego odbywa się po wydaniu decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego, podczas gdy określeniu stanu technicznego służą oględziny stanu techniczno-sanitarnego proponowanego funkcjonariuszowi lokalu, taki jest cel tych oględzin.
W związku z powyższym wnosił o uchylenie przedmiotowej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja organu z [...] czerwca 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2019 r. o wygaśnięciu decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2018 roku na przydział lokalu mieszkalnego nr [...].
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej ppsa), Sąd dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa.
Z treści przepisów ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 147 ze zm.; dalej ustawa o SG), wynika, że prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane przede wszystkim przez przydzielenie takiego lokalu, a dopiero, gdy przydziału takiego nie dokonano, funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługują zastępcze świadczenia pieniężne (uchwała 7 sędziów NSA z dnia 29.03.1999 r" OPS 1/99, ONSA 1999/3/77, wyrok NSA z dnia 21.04.2011 r.,IOSK 1973/10).
Ze złożonego wniosku o przydział lokalu mieszkalnego, uzupełnionego odpisami skróconymi aktów urodzenia dzieci wynika, że skarżący, posiada prawo do 4 norm zaludnienia, co zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1005 ze zm.; dalej rozporządzenie), odpowiada lokalowi o powierzchni mieszkalnej od 28 m2 do 40 m2.
W myśl art. 92 ust. 1 ustawy o SG, funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z normy tej wynika obowiązek Straży Granicznej do przydzielenia funkcjonariuszowi lokalu z zasobów, o których mowa w art. 94 ust.1 ustawy o SG.
Szczegółowe warunki przydziału lokali mieszkalnych zostały określone w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1005 ze zm.).
Zgodnie z § 5 i 6 ww. rozporządzenia, funkcjonariuszowi w służbie stałej przydziela się, na jego pisemny wniosek, lokal o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej liczbie przysługujących mu norm zaludnienia.
Organ I instancji wskazał, iż protokolarne przekazanie przedmiotowego lokalu nastąpi dopiero po uprawomocnieniu się decyzji nr [...] po przesłaniu propozycji daty przyjęcia lokalu. Ponadto, Oddział wskazał, iż brak zajęcia pisemnego stanowiska w tej sprawie będzie traktowany jako odmowa przyjęcia powyższego lokalu.
Uznając, że skarżący nie przedstawił swojego stanowiska to należy potraktować jego milczenie jako odmowę przyjęcia lokalu opisanego w decyzji nr [...]. Organ I instancji wskazał, iż protokolarne przekazanie przedmiotowego lokalu nastąpi dopiero po uprawomocnieniu się niniejszej decyzji po przesłaniu propozycji daty przyjęcia lokalu. Ponadto, Oddział wskazał, iż brak zajęcia pisemnego stanowiska w tej sprawie będzie traktowany jako odmowa przyjęcia powyższego lokalu.
W ocenie Sądu organ nie był uprawniony do oceny, że brak zajęcia pisemnego stanowiska w sprawie będzie traktowany jako odmowa przyjęcia lokalu. Należy zauważyć, że w przepisach prawa milcząca akceptacja jest znana generalnie tylko prawu budowlanemu. Taki sposób postępowania organu jest pewnym uprawnieniem przewidzianym dla organu, ale także formą korzystną dla inwestora.
W ocenie Sądu nie jest możliwe rozciąganie takiego trybu na inne gałęzie prawa i pewnego uprzywilejowania organu w stosunku do strony. Przydzielenie i przekazanie lokalu następuje w trybie administracyjnym i organ nie jest uprawniony do dowolnej korekty tego trybu. W celu ustalenia stanowiska strony organ winien skorzystać z przepisu art. 64 Kpa..
W ocenie Sądu organ dopuścił się tak istotnego naruszenia prawa, że miało ono wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.
Ponownie rozpoznając sprawę organ w celu ustalenia stanowiska strony skorzysta z przepisu art. 64 Kpa..
Zdaniem Sądu należy uznać, iż organ niewyczerpująco zbadał istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą. Stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji nie uzasadniono w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 Kpa..
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.