Uzasadnienie
Komendant Główny Straży Granicznej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 6a, art. 98 ust. 1 i 2 pkt 2 oraz art. 101 ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1402 z późn. zm.), § 6 ust. 1 i 2 oraz § 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2008 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 96, poz. 617), w dniu [...] października 2015 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] zobowiązującą M. M. do zwrotu pomocy finansowej w wysokości 4989,60 zł.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał, że ww. była funkcjonariuszem Straży Granicznej w służbie stałej od dnia [...] listopada 2012 r., a obowiązki służbowe, przed zwolnieniem ze służby pełniła w Wydziale Operacyjno-Śledczym [...] Oddziału Straży Granicznej w W..
Ze złożonego w dniu 16 października 2013 r. wniosku w sprawie przyznania pomocy finansowej wynika, iż funkcjonariuszka posiadała prawo do 2 norm zaludnienia, co zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych, odpowiada lokalowi o powierzchni mieszkalnej od 14 m² do 20 m².
Jeżeli funkcjonariusz, pomimo przysługującego mu prawa do lokalu mieszkalnego, nie otrzyma go, to stosownie do art. 98 ust.1 ustawy o Straży Granicznej przysługuje mu prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej lub towarzystwie budownictwa społecznego albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.
Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej, po rozpoznaniu wniosku funkcjonariuszki, decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] przyznał jej pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego w kwocie 8316,00 zł.
Natomiast funkcjonariuszka rozkazem personalnym ww. Komendant z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] zwolnił funkcjonariuszkę ze służby w Straży Granicznej z dniem [...] lipca 2015 r. W związku z faktem, że na dzień zwolnienia ze służby posiadała 4 lata, 7 miesięcy i 5 dni stażu służby w Straży Granicznej, organ wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie zwrotu przyznanej pomocy mieszkaniowej.
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że przed wstąpieniem do Straży Granicznej funkcjonariuszka nie pełniła służby w innej formacji, dlatego w sprawie miał zastosowanie art. 98 ust. 2 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej, który stanowi, iż pomoc finansowa podlega zwrotowi w przypadku zwolnienia funkcjonariusza ze służby przed upływem 10 lat służby, jeżeli nie nabył uprawnień do emerytury policyjnej albo policyjnej renty inwalidzkiej.
Kwota zwrotu została wyliczona zgodnie z § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2008 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez funkcjonariuszy Straży Granicznej.
Skoro funkcjonariuszka nie nabyła uprawnień emerytalnych ani rentowych, to wbrew jej twierdzeniu, w sprawie nie mogły mieć zastosowania przepisy ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin.
Stosownie bowiem do art. 1 pkt 1 powołanej ustawy funkcjonariuszom powyżej określonych formacji, zwolnionym ze służby, przysługuje z budżetu państwa, na zasadach określonych w ustawie, zaopatrzenie emerytalne z tytułu wysługi lat lub w razie całkowitej niezdolności do służby, a członkom ich rodzin w razie śmierci żywiciela.
W ocenie organu skoro M. M. nie nabyła uprawnień emerytalnych ani rentowych, to przepisy powyżej powołanej ustawy, wbrew temu, czego funkcjonariuszka dowodzi, nie mogły być stosowane do jej uprawnień w kwestii uzyskanej pomocy finansowej. Do stażu służby dolicza się okresy służby przed zwolnieniem ze służby w Straży Granicznej, nie zaś okres służby po odejściu ze Straży Granicznej. Czas obecnej służby w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym będzie miał znaczenie przy obliczaniu okresu służby do emerytury, nie może być jednak liczony jako okres służby o którym mowa w art. 98 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej. Dlatego też organ I instancji wydał decyzję o zwrocie otrzymanej pomocy finansowej w kwocie w niej określonej.
M. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] października 2015 r. nr [...]. W uzasadnieniu skargi podała, że od [...] sierpnia 2015 r. jest funkcjonariuszem Centralnego Biura Antykorupcyjnego, a zgodnie z art. 98 ust. 1 pkt 3 ustawy o Straży Granicznej do służby o której mowa w ust. 2 pkt tego przepisu zalicza się również okresy służby oraz okresy równorzędne ze służbą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2015 r. poz. 900). Przepis ten nie mówi, że są to jedynie okresy przed wstąpieniem do służby w Straży Granicznej.
Zatem skoro nadal jest ona funkcjonariuszem powyższy przepis ma zastosowanie także do niej, bowiem nadal biegnie jej okres służby, niemniej jednak w innej formacji niż Straż Graniczna, ale w formacji, która została wymieniona w art. 98 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy. Uprawnienia emerytalne nadal jej przysługują, ale nie zostały jeszcze przez nią osiągnięte.
Istotne według skarżącej jest także to, iż świadczenie dotyczące pomocy finansowej jest świadczeniem niepodzielnym i nie będzie jej przysługiwało, nawet gdyby służyła jeszcze w jakiejkolwiek służbie, gdyż pobrała je w Straży Granicznej.
Podnosząc powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zwolnienie jej z obowiązku zwrotu określonej w niej kwoty, bowiem zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca i nie znajduje uzasadnienia w obecnej sytuacji.
Komendant Główny Straży Granicznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Natomiast art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), stanowią że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W świetle powyższych przepisów skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż organ wydając zaskarżoną decyzję prawa nie naruszył.
Zgodnie z art. 98 ust. 1-3 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1402 z późn. zm.), funkcjonariuszowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej lub towarzystwie budownictwa społecznego albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.
Pomoc finansowa, o której mowa w ust. 1, podlega zwrotowi w przypadku:
- 1) jej wypłaty jako nienależnego świadczenia;
- 2) zwolnienia funkcjonariusza ze służby przed upływem 10 lat służby, jeżeli nie nabył uprawnień do emerytury policyjnej albo policyjnej renty inwalidzkiej lub prawa do świadczeń pieniężnych z ubezpieczeń emerytalnych i rentowych;
- 3) skazania funkcjonariusza prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne lub przestępstwo skarbowe umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, popełnione w związku z wykonywaniem czynności służbowych i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, albo za przestępstwo określone w art. 258 Kodeksu karnego lub wobec którego orzeczono prawomocnie środek karny pozbawienia praw publicznych za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe.
Do służby, o której mowa w ust. 2 pkt 2, zalicza się również okresy służby oraz okresy równorzędne ze służbą w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin.
W ust. 4 powyżej przytoczonego przepisu została z kolei zawarta delegacja dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia, w drodze rozporządzenia, trybu postępowania oraz warunków przyznawania i cofania pomocy finansowej, o której mowa w ust. 1, sposobu ustalania jej wysokości oraz kwoty podlegającej zwrotowi, podmiotów właściwych w tych sprawach, przy uwzględnieniu rodzajów wymaganych dokumentów oraz przypadki uzasadniające obniżenie kwoty podlegającej zwrotowi.
Podstawę materialno-prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 98 ust. 1 i 2 pkt 2 w zw. z art. 101 ust. 5 ustawy o Straży Granicznej oraz § 6 ust. 1 i 2 i § 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2008 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 96, poz. 617).
Powołany powyżej § 6 rozporządzenia stanowi, że kwotę pomocy finansowej podlegającej zwrotowi ustala się, przyjmując liczbę norm zaludnienia lokalu mieszkalnego określoną w decyzji o przyznaniu pomocy finansowej oraz stawkę tej pomocy obowiązującą w dniu powstania obowiązku zwrotu. W przypadku, o którym mowa w art. 98 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, wysokość kwoty pomocy finansowej, ustalonej w sposób określony w ust. 1, obniża się o 1/10 za każdy pełny rok służby.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżąca w dniu 16 października 2013 r. złożyła wniosek o pomoc finansową, o którym mowa w § 3 powołanego rozporządzenia, a wysokość przyznanej pomocy finansowej została określona na podstawie § 4 przedmiotowego rozporządzenia.
Również bezspornej jest, że Skarżąca ze służby w Straży Granicznej został zwolniona z dniem [...] lipca 2015 r. i na ten dzień posiadała 4 lata, 7 miesięcy i 5 dni stażu służby w Straży Granicznej. W tej sytuacji organ zasadnie uznał, że zaistniała przesłanka z art. 98 ust. 2 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej uzasadniająca wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu, a w zasadzie części przyznanej pomocy finansowej określonej w ust. 1 tego przepisu, przy zachowaniu warunków określonych w powyżej przytoczonych przepisach rozporządzenia.
Skoro skarżąca została zwolniona ze służby w Straży Granicznej przed upływem 10 lat, to w świetle powyższych przepisów stała się ona zobowiązana do zwrotu części udzielonej jej pomocy finansowej, którą przyznano jej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w okresie gdy pełniła służbę w Straży Granicznej.
Sąd w pełni akceptuje stanowisko organu przedstawione w odpowiedzi na skargę, że skarżąca błędnie ocenia, iż przysługują jej uprawnienia emerytalne skoro jest funkcjonariuszem Centralnego Biura Antykorupcyjnego i biegnie jej okres służby, który w przyszłości zostanie jej zaliczony do okresu uprawniającego do nabycia świadczeń emerytalnych. Skarżąca całkowicie pomija fakt, że czym innym jest nabycie praw emerytalnych, które skarżąca może nabyć po upływie 15 lat służby, chociażby w różnych formacjach umundurowanych, a czym innym jest warunek zakreślony przez ustawodawcę w art. 98 ust. 2 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej.
Reasumując, skoro skarżąca na dzień zwolnienia ze służby w Straży Granicznej nie spełniła warunków określonych w powyżej powołanym przepisie, to organ zobowiązany był wydać decyzję o zwrocie części przyznanej pomocy finansowej.
Z powyższych względów zarzuty podniesione w skardze nie mogły zostać uwzględnione.
Jednocześnie podać należy, że pomimo że organ w odpowiedzi na skargę zajął stanowisko w kwestii związanej z wypłatą odprawy po zwolnieniu skarżącej ze służby w Straży Granicznej, to Sąd nie może się odnieść do tej okoliczności, ponieważ wykracza to poza zakres rozpoznawanej sprawy.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.