Uzasadnienie
Na mocy karty mobilizacyjnej Seria [...] Nr [...] z dnia [...] września 2017 r. żołnierzowi rezerwy M. K. (dalej jako "skarżący") został nadany przydział mobilizacyjny do Jednostki Wojskowej Nr [...] w W. na stanowisko oficer w specjalności wojskowej 20-B-01.
W dniu [...] września 2017 r. skarżący złożył, skierowane do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W., odwołanie od karty mobilizacyjnej Seria [...] Nr [...].
Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W. (dalej jako "Szef Sztabu Wojskowego" lub "organ") postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. nr [...], na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 – dalej jako "k.p.a.") stwierdził niedopuszczalność odwołania M. K. od karty mobilizacyjnej Seria [...] Nr [...] z dnia [...] września 2017 r. wystawionej przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień w P. o nadaniu przydziału mobilizacyjnego do Jednostki Wojskowej Nr [...] w W. na stanowisko oficer.
Szef Sztabu Wojskowego wskazał, iż karta mobilizacyjna nie jest decyzją administracyjną. Nadto w pouczeniu zawartym w karcie mobilizacyjnej nie znajduje się zapis o możliwości wniesienia odwołania.
Organ podał, że zgodnie z art. 60 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1430 z późn. zm.) jedynie karta powołania do czynnej służby wojskowej jest decyzją administracyjną od której służy odwołanie. Natomiast karta mobilizacyjna nie jest decyzją administracyjną i w związku z powyższym nie przysługuje od niej odwołanie.
M. K. pismem z dnia [...] listopada 2017 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W. z dnia [...] października 2017 r. Zaskarżając powyższe postanowienie w całości, wskazał na naruszenie następujących przepisów:
- 1) art. 134 k.p.a. przez błędne zastosowanie w sprawie;
- 2) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne postanowienia przejawiające się w braku wyczerpującego przytoczenia istotnych dla sprawy faktów i uzasadnienia przedstawionego rozstrzygnięcia,
- 3) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP przez brak merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie decyzji z dnia [...] września 2017 r. sprzecznej z wcześniejszym stanowiskiem organu wyrażony w Karcie mobilizacyjnej wydanej w dniu [...] czerwca 2014 r. seria [...], wycofanej w dniu [...] marca 2017 r.
- 4) art. 7, art. 77 k.p.a. przez wydanie postanowienia w sposób niezgodny z tymi przepisami,
- 5) art. 59 a ust. 1 i ust 5 i art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej przez brak uchylenia decyzji wydanej sposób niezgodny z tymi przepisami.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. wniósł o uchylenie skarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podał, że zaskarżone postanowienie nie zawiera uzasadnienia prawnego przedstawionego rozstrzygnięcia, bowiem za takie uzasadnienie nie można uznać przytoczonego powołania się organu do treści art. 60 ustawy o powszechnym obowiązku obrony. W ocenie skarżącego przepis ten wskazuje jedynie, że karta powołania jest decyzją administracyjną, w żaden sposób nie przesądzając, że taką decyzją nie może być przydział mobilizacyjny.
Nadto skarżący zwrócił uwagę na przyjęcie w doktrynie oraz orzecznictwie, minimum wymogów formalnych, jakie powinna zawierać decyzja administracyjna tj. oznaczenie organu wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby działającej w imieniu organu. Podał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że o istocie aktu prawnego przesądza jego treść, a nie forma lub nazwa.
Zdaniem skarżącego karta mobilizacyjna zawierająca rozstrzygnięcie o nadaniu przydziału mobilizacyjnego spełnia wymogi stawiane przez k.p.a. i może być zakwalifikowana jako decyzja administracyjna.
Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018, poz. 1302) - dalej "P.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art. 134 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Wskazać tu należy, że przepis powyższy obliguje organ odwoławczy do zbadania w pierwszej kolejności dopuszczalności odwołania.
Postępowanie odwoławcze składa się z trzech faz: fazy wstępnej, fazy postępowania wyjaśniającego oraz fazy wydania decyzji. W fazie wstępnej organ odwoławczy jest obowiązany ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie (v. A Wróbel, uwaga 1 komentarza do art. 134 k.p.a., LEX/el., 2016).
Kwestią sporną w niniejszej sprawie było to, czy karta mobilizacyjna seria [...] Nr [...] z dnia [...] września 2017 r. wystawiona przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień w P. o nadaniu przydziału mobilizacyjnego do Jednostki Wojskowej Nr [...] w W. na stanowisko oficer stanowi decyzję administracyjną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 104 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z § 2 powołanego przepisu, decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji.
Decyzja administracyjna stanowi oświadczenie woli organu administracji publicznej, posiadające formę zewnętrzną, aby mogło wywołać skutki prawne. Normuje ona konsekwencje stosowanej normy prawnej w odniesieniu do konkretnie oznaczonego adresata, w sprawie indywidualnej. Cechuje ją więc podwójna konkretność, bowiem rozstrzyga sprawę indywidualną konkretnego adresata. Jednakże rozstrzygnięcie sprawy w formie decyzji administracyjnej powinno wprost wynikać z przepisów prawa administracyjnego materialnego (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 2210/12, publ. CBOSA).
Zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1430) powołanie do czynnej służby wojskowej następuje za pomocą kart powołania, kart mobilizacyjnych albo w drodze obwieszczeń lub w inny sposób określony przez Ministra Obrony Narodowej. Karta powołania jest decyzją administracyjną.
Ustawodawca zatem wprost wskazał, że decyzją administracyjną jest karta powołania. Podnieść w tym miejscu należy, że zasada domniemania załatwienia sprawy w formie decyzji administracyjnej, o ile taka forma załatwienia sprawy nie wynika z przepisu szczególnego, jest przyjmowana w orzecznictwie sądowym wyjątkowo, jedynie w określonych okolicznościach sprawy wskazujących na potrzebę takiego zagwarantowania danemu rozstrzygnięciu formy umożliwiającej kontrolę instancyjną i sądową. W rozpoznawanej sprawie przepisu uzasadniającego przyznanie formy decyzji administracyjnej rozstrzygnięcia w sprawie nadania przydziału mobilizacyjnego na oficera brak.
Podkreślić należy, że załatwienie sprawy następuje poprzez wydanie decyzji wtedy, gdy z mocy przepisów prawa materialnego załatwienie sprawy powinno nastąpić w tej formie prawnej (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 1996 r. sygn. akt II SA 988/85, ONSA 1985/2/38).
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, karta mobilizacyjna – co wynika z przepisu art. 109a ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, jest jedynie uszczegółowieniem ustawowo nałożonego zobowiązania. Wskazuje, że osoby posiadające przydział mobilizacyjny są obowiązane w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny stawić się w miejscu i czasie określonych w karcie mobilizacyjnej.
Natomiast odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, nie zasługują one na uwzględnienie. Skoro karta mobilizacyjna nie stanowi decyzji administracyjnej w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, organ nie naruszył przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto wskazać należy, że o naruszeniu art. 8 k.p.a. oraz 11 k.p.a. nie świadczy fakt, że strona nie zgadza się, z rozstrzygnięciem zapadłym w sprawie.
Reasumując w ocenie Sądu organ zasadnie uznał, że karta mobilizacyjna nie jest decyzją administracyjną i w związku z powyższym nie przysługuje od niej odwołanie.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.