Uzasadnienie
O. N. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku
Na podstawie informacji przedstawionych przez stronę w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 10 marca 2009 r. oraz dowodów wskazujących wysokość uzyskiwanych dochodów a także akt postępowania administracyjnego ustalono, co następuje.
Skarżąca jest osobą całkowicie niezdolna do pracy. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z mężem oraz niepełnosprawną córką. Na dochód w gospodarstwie domowym składa się emerytura uzyskiwana przez męża (698,43 zł netto) oraz renta otrzymywana przez córkę (478,38 zł netto). Wnioskodawczyni przyznany został zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 miesięcznie (akta postępowania administracyjnego – karta 29). Jako majątek wykazano mieszkanie o powierzchni 35,81 m2. Rodzina ponosi stałe wydatki m.in. na leki, gdyż dwie osoby są przewlekle chore, opłaty za mieszkanie, telefon. Wnioskodawczyni wskazała na trudną sytuację podnosząc, że po uwzględnieniu wydatków prawie nic nie zostaje na codzienne utrzymanie.
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej również ppsa, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, a do takich należy wymieniona sprawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Koszty sądowe obejmują zarówno opłaty sądowe (wpis i opłatę kancelaryjną) jak i zwrot wydatków (art. 211 w zw. z art. 212 § 1 powołanej ustawy). Na mocy powołanego przepisu skarżąca z mocy prawa zwolniona jest w niniejszej sprawie od ponoszenia kosztów sądowych w toku całego postępowania, a zatem zarówno przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, jak i sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie podlega ocenie w odniesieniu do przesłanek określonych w ustawie i winien być oddalony.
Z tego względu, na podstawie art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw.
z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w punkcie 1 postanowienia.
Odnosząc się do wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu wskazać należy, iż zgodnie z art. 262 powołanej wyżej ustawy przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi tylko ustanowienie adwokata, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 ppsa).
Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu.
Na podstawie informacji przedstawionych w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że skarżąca spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskodawczyni znajduje się aktualnie trudnej sytuacji materialnej. Trzyosobowa rodzina utrzymuje się z kwoty 1176,81 zł netto miesięcznie. Na jedną osobę w rodzinie przypada zatem dochód w wysokości 392,27 zł miesięcznie. Skarżąca nie wskazała wprawdzie wysokości stałych miesięcznych wydatków jednakże stwierdzić należy, że kwota ta wystarczyć musi na dokonanie opłat mieszkaniowych, zakup leków i codzienne utrzymanie. Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona nie dysponuje środkami umożliwiającymi ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, zaś przy wnoszeniu środka odwoławczego od orzeczenia sądu I instancji obowiązuje przymus adwokacko – radcowski.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w pkt. 2 postanowienia.