Uzasadnienie
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.), zwanej dalej k.p.a. oraz art. 10 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2019 r., poz. 284 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] o odmowie wydania K. P. pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej.
W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 10 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, pozwolenie na broń wydaje się, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni, przy czym w przypadku broni palnej do ochrony osobistej za ważną przyczynę uważa się w szczególności stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia lub zdrowia.
Organ wyjaśnił, że powyższe przesłanki muszą istnieć łącznie, a zagrożenie wynikać z obiektywnych okoliczności, a nie tylko z przekonania osoby wnioskującej o wydanie jej pozwolenia na broń. Podkreślił, że z uwagi na reglamentacyjny charakter powołanej ustawy przyznanie prawa do prywatnej broni bojowej uzasadniać mogą jedynie okoliczności szczególne, wyróżniające go z ogółu obywateli. Strona winna udowodnić, iż znajdowała się już w sytuacji realnego, stałego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia lub zdrowia, ewentualnie powinna wykazać, iż zdarzenia, które ją dotykają, świadczą o takim zagrożeniu. Prawo do posiadania broni należy zatem przyznać, jeśli powołane przez osobę ubiegającą się o pozwolenie dowody świadczą o istnieniu tych okoliczności, a inne niż broń palna bojowa środki byłyby do ochrony wskazanych wartości niewystarczające.
Organ wskazał, że K. P. wniosek o wydanie pozwolenia na broń umotywował obawą o życie i zdrowie wynikającą z faktu, że przez 18 lat pełnił służbę w Policji, w ramach której prowadził postępowania przygotowawcze w sprawie rozbojów, zabójstw, zgwałceń, pobić ze skutkiem śmiertelnymi handlu środkami odurzającymi.
Zdaniem Komendanta Głównego Policji wskazane przez stronę okoliczności nie świadczą o istnieniu stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia lub zdrowia, brak jest informacji, by w związku z prowadzonymi czynnościami wystąpiło zagrożenie dla osoby byłego funkcjonariusza, a zatem brak jest podstaw do wydania mu pozwolenia na broń palną bojową. Organ podkreślił, że możliwość stania się ofiarą przestępstwa nie stanowi przesłanki do wydania pozwolenia na broń palną do ochrony osobistej. Pozwolenia na broń nie wydaje się na wszelki wypadek, a jedynie wtedy, gdy ustalenia faktyczne niezbicie wskazują, że inne środki dla ochrony życia i zdrowia są niewystarczające lub nieskuteczne. Wyjaśnił, że sama okoliczność pełnienia służby w Policji o stałym, realnym i ponadprzeciętnym zagrożeniu nie świadczy.
Organ wskazał, że również za pozytywnym rozpatrzeniem wniosku nie może przemawiać fakt, że posiada pozwolenie na broń palną do celu kolekcjonerskiego i w związku z tym bierze udział w imprezach, na których jest wystawiana należąca do niego broń, ani przewożenie broni i amunicji w związku z organizacją wystaw ani plan przeprowadzki do domu na obrzeżach miejscowości.
Stwierdził, że skarżący nie wykazał, iż za pozytywnym rozstrzygnięciem sprawy przemawia jego słuszny interes, a zatem należało przyznać pierwszeństwo interesowi społecznemu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. P. zakwestionował decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2019 r.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77, art. 80 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 10 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji oraz kosztów postępowania.
Skarżący nie zgodził się z organem, że zagrożony jest w sposób teoretyczny, przeciętny, jak każdy funkcjonariusz Policji pionu operacyjnego. Podkreślił nadto, że posiada pozwolenie na broń palną bojową do celów kolekcjonerskich, zdobyte doświadczenie zawodowe oraz uprawnienia dało podstawy do prowadzenia szkoleń dla policjantów i osób ubiegających się o broń palną w celach sportowych oraz łowieckich, posiada dodatkowe uprawnienia w związku z ukończeniem kursu prowadzącego strzelanie. Podał również, że transportując broń i amunicję w interesie publicznym jest, aby tego typu przedmioty były zabezpieczone przed osobami niepowołanymi.
Wskazał, że Komendant Główny Policji nie wziął także pod uwagę faktu, iż skarżący fizycznie posiada broń palną bojową w postaci Pistoletu [...], który w przypadku otrzymania pozwolenia na broń bojową w celach ochrony osobistej przerejestruje z celu kolekcjonerskiego na ochronę osobistą i w tej sytuacji na rynku nie pojawi się dodatkowa sztuka broni.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 284 z późn. zm.), zgodnie z którym, właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni. Zgodnie zaś z ust. 2 pkt 1 i 2 tego przepisu, pozwolenie na broń wydaje się w szczególności w celach ochrony osobistej, ochrony osób i mienia. Za ważną przyczynę, o której mowa w ust. 1 uważa się w szczególności stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia lub mienia - dla pozwolenia na broń do celów ochrony osobistej, osób i mienia (art. 10 ust. 3 pkt 1).
Z powyższych przepisów wynika zatem, że na stronie wnioskującej o wydanie pozwolenia na broń ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą ważne przyczyny posiadania broni. Stosownie do treści art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, to wnioskodawca ma przedstawić ważną przyczynę posiadania broni, a organy Policji mają obowiązek ocenić, czy okoliczności wskazane przez stronę dla jej wykazania pozwalają na wydanie pozwolenia.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadza się do analizy stanu faktycznego sprawy przez pryzmat normy art. 10 ust. 1 i ust. 3 ustawy o broni i amunicji, tj. do ustalenia, czy skarżący przedstawił ważną przyczynę posiadania broni w celu ochrony osobistej, którą jest stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia lub mienia.
Prawo do posiadania broni nie należy w Polsce do kategorii praw i wolności osobistych. Jest to bowiem uprawnienie ściśle reglamentowane. Udzielenie osobie fizycznej prawa do dysponowania bronią palną stanowi odstępstwo od generalnej reguły, że broń znajdować się powinna wyłącznie w rękach uprawnionych służb. W wyroku z dnia 13 października 2005 r., sygn. akt II OSK 97/05 (dostępny pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził ustaloną linię orzeczniczą, że "posiadanie i używanie broni i amunicji stanowi tradycyjnie sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej. Oznacza to, że dostęp jednostki do broni poddany jest istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przemocy, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego".
Biorąc powyższe pod uwagę, warunki uzyskania pozwolenia na broń i jej posiadania powinny być badane w sposób restrykcyjny, przy czym to do organów Policji należy określenie zasad prowadzonej w tym zakresie polityki. To organ dokonuje oceny, czy w realiach danej sprawy występuje stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia lub mienia. Sąd bada natomiast, czy ocena ta nie nosi cech dowolności oraz czy przy wydawaniu decyzji nie zostały naruszone obowiązujące przepisy.
Możliwość cofnięcia pozwolenia na broń lub niewyrażenie zgody na jej posiadanie nie mogą być przy tym postrzegane jako zamach na swobody obywatelskie, a jedynie jako działanie prewencyjne, zmierzające do zapewnienia szeroko rozumianego bezpieczeństwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1296/07, dostępny pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl).
Możliwość wydania pozwolenia na broń do ochrony osobistej w przypadku występowania stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia mienia istnieje tylko wówczas, gdy zagrożenie to przekłada się na stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia lub zdrowia osoby wnioskującej. Oczywistym jest bowiem, że broń wydana w celu ochrony osobistej nie może być wykorzystana w celu ochrony mienia w sytuacji, gdy nie dochodzi do zamachu na życie lub zdrowie danej osoby.
Ustawodawca, formułując omawiany przepis i opisując zagrożenia uzasadniające udzielenie pozwolenia na broń palną w celu ochrony osobistej, posłużył się m.in. określeniem "realne zagrożenie". Literalna wykładnia tego zwrotu świadczy o tym, że realne zagrożenie jest zagrożeniem przewidywalnym, czy wielce prawdopodobnym. Musi ono wynikać z ciągu wydarzeń, jakie miały miejsce w życiu wnioskodawcy i dotyczyły jego osoby. Inaczej rzecz ujmując, strona wnosząca o wydanie omawianego pozwolenia, powinna udowodnić, że znajdowała się już w sytuacji realnego, stałego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia lub zdrowia, ewentualnie powinna wykazać, iż pewnego rodzaju zdarzenia, które ją dotykają, świadczą o takim zagrożeniu.
Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wskazuje, że K. P. nie udowodnił istnienia powyższych przesłanek. Organ zasadnie uznał, że strona nie wykazała, iż znalazła się w niebezpieczeństwie, a okoliczności przez nią podane nie potwierdzają ponadprzeciętnego zagrożenia, uzasadniającego wydanie pozwolenia na broń palną bojową. Samo przekonanie o zagrożeniu nie może bowiem przesądzać o realnym zagrożeniu. Subiektywne odczucie zagrożenia nie stanowi o rzeczywistej i niezbędnej potrzebie posiadania broni. Skarżący nie zgłaszał organom ścigania faktów świadczących o bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia.
Ocena dokonana przez organ w tym zakresie jest prawidłowa. Przesłanki do wydania pozwolenia na broń palną do ochrony osobistej nie stanowi możliwość stania się ofiarą przestępstwa. Pozwolenia na broń nie wydaje się na wszelki wypadek, a jedynie wtedy, gdy ustalenia faktyczne dotyczące osoby ubiegającej się niezbicie wskazują, iż inne środki dla ochrony jej życia i zdrowia są niewystarczające lub nieskuteczne.
Okoliczność, że skarżący posiada już pozwolenie na broń palną do celów kolekcjonerskich, jak również kwalifikacje zawodowe, a także do prowadzenia szkoleń dla osób ubiegających się o broń palną w celach sportowych oraz łowieckich nie jest równoznaczne z wystąpieniem przesłanki w postaci stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia, zdrowia lub mienia. W przypadku wydania pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej mają znaczenie wyjątkowe, a jednocześnie stałe okoliczności stanowiące zagrożenie dla życia, zdrowia lub mienia.
W ocenie Sądu, okolicznością faktyczną, uzasadniającą wydanie pozwolenia na broń jest jedynie stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia lub zdrowia wnioskodawcy. Tymczasem skarżący w toku postępowania administracyjnego nie przedstawił obiektywnie przekonywujących dowodów pozwalających organom Policji, stwierdzić, iż faktycznie takie zagrożenie w jego przypadku występuje, co uzasadniałoby posiadanie środka samoobrony w postaci broni palnej bojowej. Podkreślić należy, że skarżący wskazał jedynie na obawę zagrożenia, związaną z jego służbą w Policji. Nie udowodnił – nie wynika to z materiału dowodowego – aby zagrożenie to miało charakter inny, aniżeli tylko potencjalny lub też by było ono większe od zagrożenia, na które narażeni są inni policjanci. Samo subiektywne przekonanie, że można stać się ofiarą zamachu na życie lub zdrowie, nie jest w świetle obowiązujących przepisów wystarczającą przesłanką do wydania pozwolenia na broń palną bojową.
Należy też zauważyć, że organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ten wzgląd dyktuje zaś konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń (zwłaszcza broń palną, której użycie w każdym przypadku zagraża zdrowiu lub życiu innych osób), tj. wydawanie ich tylko w sytuacjach uznanych za szczególne.
Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa procesowego, należy wskazać, że organy obu instancji wyczerpująco zbadały okoliczności faktyczne sprawy, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadą praworządności (art. 6 k.p.a.), prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Ponadto Komendant Główny Policji, a wcześniej Komendant Wojewódzki Policji w [...], nie dopuścił się – w ocenie Sądu – obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), albowiem dokonał wszechstronnej oceny materiału dowodowego oraz znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. Organ wziął również pod uwagę cały materiał dowodowy oraz wyczerpująco wyjaśnił kryteria, którymi kierował się przy podejmowaniu decyzji, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.
Reasumując, Sąd doszedł do przekonania, iż w rozpatrywanej sprawie brak jest uzasadnionych podstaw, aby skutecznie zarzucić organom obu instancji to, że w sposób dowolny odmówiły skarżącemu wydania pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej. Organy Policji prawidłowo oceniły, że K. P. nie przedstawił ważnej przyczyny posiadania broni i dlatego nie można było wydać mu wnioskowanego pozwolenia. Ocena ta nie nosi cech dowolności, a przy jej ferowaniu organy odniosły się szczegółowo do okoliczności przywołanych przez skarżącego dla wykazania, że spełnia przesłanki warunkujące uzyskanie pozwolenia na broń. Wydając zaskarżoną decyzję, organ dokonał prawidłowej wykładni art. 10 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, a prowadząc postępowanie w przedmiotowej sprawie nie naruszył przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., bowiem wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności sprawy, należycie ocenił materiał dowodowy oraz szczegółowo uzasadnił rozstrzygnięcie.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.