Uzasadnienie
A. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie ochrony danych osobowych.
Pismem z dnia 14 marca 2012 r. wnioskodawca wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2012 r. o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał m.in., że na skutek naruszania praw jego i żony, nie mają możliwości mieszkania razem, a tym samym prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego. Podał, że on i jego żona prowadzą dwa odrębne gospodarstwa domowe, a związek małżeński nie zmienia tego faktu.
Na podstawie informacji przedstawionych w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w nadesłanych zaświadczeniach i kserokopiach dokumentów Sąd ustalił, co następuje.
Skarżący od dnia 6 października 2003 r. jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku (zaświadczenie z dnia [...] marca 2012 r.). Wnioskodawca nie uzyskuje dochodów. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Żona wnioskodawcy uzyskuje dochód z tytułu pracy w wysokości 2.095,17 zł netto miesięcznie. W styczniu 2012 r. żona skarżącego uzyskała dodatkowe wynagrodzenie roczne w wysokości [...] zł netto oraz wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe w wysokości 139,03 zł netto. W lutym wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe wyniosło 123,58 zł. Ustalenia powyższe dokonane zostały na podstawie treści wyciągów z rachunków bankowych. Średni miesięczny dochód żony skarżącego z okresu od 1 grudnia 2011 do 29 lutego 2012 r. wyniósł 2.965,93 zł, co wynika z zaświadczenia pracodawcy z dnia [...] marca 2012 r. Majątek stanowi lokal mieszkalny o powierzchni 40 m2 [...], do którego małżonkom przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu.
Żona wnioskodawcy posiada 1/6 udziału w prawie do lokalu mieszkalnego oraz działki, znajdujących się w B.. Wnioskodawca i jego żona nie mają oszczędności. Stałe miesięczne wydatki ponoszone w gospodarstwie domowym stanowią: opłata za wynajęcie pokoju w W. przez żonę skarżącego 500 zł, opłata za energię elektryczną 22 zł, gaz 17 zł, koszt biletów na trasie W.-W. oraz biletów komunikacji miejskiej w W. 360 zł, opłata za telefon żony 50 zł, opłata za telefon wnioskodawcy 20 zł. Strona wykazała zadłużenie w opłatach za lokal mieszkalny [...] na dzień 29 lutego 2012 r. na kwotę 6.245,37 zł (pismo pełnomocnika Zarządu SM z dnia 6 marca 2012 r.). Wnioskodawca do wniosku dołączył wyrok Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] sygn. akt [...], którym zasądzono od A. D. i D. D. na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej kwotę 3.668,52 zł wraz z odsetkami ustawowymi oraz kwotę 717 zł tytułem kosztów procesu. Wnioskodawca oświadczył, że czynsz za mieszkanie [...] (250,85 zł) nie jest uiszczany. Podał, że wraz z żoną nie posiadają środków na spłatę zadłużenia oraz czynsz za lokal.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości podlega ponownemu rozpoznaniu.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu.
W ocenie Sądu, tego rodzaju sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie.
Na podstawie wszystkich przedstawionych przez stronę informacji Sąd przyjął, wbrew odmiennym twierdzeniom skarżącego, że wnioskodawca prowadzi z żoną wspólne gospodarstwo domowe. Okoliczność, że małżonkowie nie zamieszkują wspólnie w mieszkaniu znajdującym się [...] nie jest równoznaczne z prowadzeniem dwóch odrębnych gospodarstw domowych. Zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny. Podkreślenia wymaga, że małżonkowie obowiązani są do wzajemnej pomocy, przez którą należy rozumieć nie tylko świadczenie osobiste, ale i pieniężne (v. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 maja 1967 r. sygn. akt I CZ 37/67, Lex nr 6155). Z informacji przedstawionych przez skarżącego, który jest osobą bezrobotną i nie uzyskuje żadnych dochodów wynika, że całość wydatków w gospodarstwie domowym pokrywana jest z dochodów żony.
Stały miesięczny dochód w gospodarstwie domowym z tytułu wynagrodzenia uzyskiwanego przez żonę skarżącego wynosi 2.095,17 zł netto miesięcznie. W związku z uzyskaniem dodatkowego wynagrodzenia, średni miesięczny dochód żony skarżącego z okresu od 1 grudnia 2011 do 29 lutego 2012 r. wyniósł 2.965,93 zł netto.
W przeliczeniu na jedną osobę w gospodarstwie domowym przypada zatem 1.482,96 zł. Po dokonaniu stałych miesięcznych wydatków w łącznej wysokości 969 zł, w gospodarstwie domowym nadal pozostaje kwota około 2.000 zł netto. Do stałych wydatków Sąd nie zaliczył kosztów czynszu za mieszkanie [...] w wysokości 250,85 zł, bowiem skarżący oświadczył, że opłata ta nie jest uiszczana.
Biorąc pod uwagę dochód żony skarżącego również bez rocznego wynagrodzenia, czyli dochód miesięczny w wysokości 2.095,17 zł netto wraz z dodatkowym wynagrodzeniem za godziny ponadwymiarowe w wysokości około 130 zł, stwierdzić należy, że po dokonaniu opłat w gospodarstwie domowym pozostaje nadal kwota około 1.300 zł netto. W świetle powyższego, w ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, że spełnia ustawową przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, zgodnie z art. 199 P.p.s.a., ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Korzystanie z instytucji prawa pomocy powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Skarżący posiada środki, które może przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W takiej sytuacji nie ma podstaw, aby koszty sądowe pokrywane były za stronę z budżetu Państwa.
W związku z tym, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w postanowieniu.