Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją, Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie - wobec treści art. 104 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie opubl. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., zwaną dalej "K.p.a.") oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o informacji" – utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego [...] w [...], zwanego dalej "Sądem Okręgowym", z [...] sierpnia 2019 r. Odmówiono nią udostępnienia informacji publicznej wskazanej we wniosku B.W., zwanej dalej "Skarżącą", z [...] czerwca 2019 r.
W uzasadnieniu orzeczenia przywołano następujące okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy:
- - wniosek obejmował udostępnienie informacji poprzez wskazanie "w ilu sprawach o rozwód, separację lub unieważnienie małżeństwa zarejestrowanych od 1 sierpnia 2016 r. do chwili obecnej w repertorium [...] Wydziału [...] Sądu Okręgowego [...] w [...], o jakich sygnaturach i jakim sędziom przydzielonych sędzia referent wyznaczał posiedzenia i orzekał merytorycznie w przedmiocie zmiany nieprawomocnego postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia na wniosek uprawnionego, a nie zobowiązanego, a to wbrew przepisowi art. 742 § 1 k.p.c., który stanowi że "obowiązany może w każdym czasie żądać uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia, którym udzielono zabezpieczenia gdy odpadnie lub zmieni się przyczyna zabezpieczenia", w sytuacji gdy wniosek taki podlegał oddaleniu na posiedzeniu niejawnym jako nieodpowiadający treści powyższego artykułu za wyjątkiem sprawy [...]",
- - pismem z [...] czerwca 2019 r. poinformowano Skarżącą, że na dzień złożenia wniosku organ nie dysponuje gotową informacją, a jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności; przemawia to za zakwalifikowaniem żądanych informacji jako informacji publicznej przetworzonej; w konsekwencji wezwano Skarżącą do wykazania w terminie 7 dni szczególnej istotności dla interesu publicznego,
- – w odpowiedzi Skarżącej - z [...] lipca 2019 r. - zakwestionowano fakt uznania przez Sąd Okręgowy żądanych informacji, jako informacji przetworzonych; wskazano, że udzielenie informacji może nastąpić wyłącznie na podstawie prowadzonego przez Sąd systemu informatycznego, w którym są rejestrowane sprawy; podniesiono, że sposób procedowania w przedmiocie wniosków o zmianę zabezpieczenia złożonych przed uprawomocnieniem się postanowienia o zabezpieczeniu - ze względu na termin złożenia tych wniosków i osobę, która je składa - ma szczególne znaczenie z punktu widzenia zapewnionego konstytucyjnie i gwarantowanego przez prawodawstwo międzynarodowe prawa każdego człowieka do równego dostępu do sądu i równego traktowania przez organy władzy publicznej; z kolei organ I. instancji nie respektuje obowiązujących przepisów procedury cywilnej w zakresie przepisów o zaskarżaniu postanowień w przedmiocie zabezpieczenia; może to stanowić o niezapewnieniu obywatelom równego prawa do sądu; udzielenie informacji wskazanej we wniosku ma więc szczególne znaczenie dla interesu publicznego,
- – zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o informacji każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie; regulacja ta jest konsekwencją konstytucyjnego prawa obywateli do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne (art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.); żądane przez Skarżącą informacje stanowią informację publiczną w rozumieniu przepisów ustawy o informacji; stosownie jednak do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o informacji prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej przetworzonej - w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego,
- - ustawodawca nie definiuje pojęcia "informacji przetworzonej"; tym niemniej doktryna i orzecznictwo sądowoadministracyjne wypracowały wykładnię powyższego pojęcia; przyjmuje się, że informacją przetworzoną będzie taka informacja publiczna, która została opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych (tak E. Jarzęcka-Siwik, Ograniczenie dostępu do informacji przetworzonej, PS 2004, Nr 7-8, s. 151); zasadniczą cechą informacji przetworzonej jest to, że jej uzyskanie wiąże się zawsze z poniesieniem przez podmiot zobowiązany określonych kosztów w szerokim tego słowa znaczeniu - zwłaszcza finansowych i organizacyjnych - często trudnych do pogodzenia z jego bieżącą działalnością (tak J. Drachal, Zagadnienia sądowej ochrony prawa do informacji, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2010, nr 5-6, s. 104); czynności, jakie należy podjąć w tym zakresie, mogą mieć różny stopień złożoności; jednak wszystkie wymagają intelektualnego wkładu osób przygotowujących informację, w postaci np. analizy wielu spraw celem selekcji dokumentów i usunięcia danych chronionych prawem (tak H. Knysiak - Molczyk, glosa do wyroku NSA o sygn. akt I OSK 1938/10, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2012, nr 3, s. 162); poglądy te w pełni akceptowane są również w orzecznictwie sądów administracyjnych; Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 września 2016 r. (sygn. akt I OSK 293/15 - dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA") wskazał, że jakkolwiek "informacja publiczna przetworzona" nie ma na gruncie obowiązującego prawa definicji legalnej, to można wskazać, że charakter taki mogą mieć dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności; uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia; nie zawsze należy utożsamiać to z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji; przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy; także suma informacji prostych - w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona (tak wyrok NSA o sygn. akt I OSK 293/15, I OSK 315/14 – dostępne w CBOSA); z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził: "charakter informacji publicznej przetworzonej mogą mieć dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia. Przetworzenie może polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy (opracowaniu nawet prostego zestawienia w tym zakresie). Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów jakie musi ponieść organ, może być traktowana jako informacja przetworzona" (tak wyrok WSA o sygn. akt II SA/Sz 207/18 - dostępny w CBOSA),
- – dla udostępnienia żądanych przez Skarżącą informacji konieczne jest przetworzenie posiadanych przez organ danych; zatem żądane informacje stanowią informację publiczną przetworzoną w rozumieniu przepisów ustawy o informacji; opracowanie danych zgodnie z żądaniem Skarżącej wiązałoby się z koniecznością fizycznego przeglądu akt poszczególnych spraw o rozwód, separację i unieważnienie małżeństwa jakie wpłynęły do Sądu w okresie od 1 sierpnia 2016 r. do dnia rozpoznania wniosku - łącznie 2677 spraw; z urzędu wiadomym jest, że w systemie informatycznym funkcjonującym w Sądzie Okręgowym widnieją repertoria umożliwiające relatywnie szybkie ustalenie ile spraw danej kategorii zostało załatwionych; brak jest jednak wyróżników pozwalających na filtrowanie spraw według kryteriów szczegółowych, takich jak np. czy w danej sprawie było wyznaczone posiedzenie celem zmiany nieprawomocnego postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia; prawdą jest, że w systemie informatycznym odnotowywane są terminy posiedzenia Sądu w konkretnej sprawie; niemniej jednak nie każdy termin posiedzenia w konkretnej sprawie oznaczony jest jako "posiedzenie w przedmiocie zabezpieczenia"; podobnie jeśli chodzi o wydawane w sprawie postanowienia przez Sąd; może bowiem mieć miejsce sytuacja, w której postanowienie w przedmiocie zmiany zabezpieczenia będzie oznaczone jako "postanowienie"; nie sposób zatem na podstawie samej tylko analizy wpisów dokonanych w systemie informatycznym Sądu udzielić informacji zgodnie z wnioskiem Skarżącej; w konsekwencji w celu udostępnienia informacji organ I. instancji zobowiązany byłby do zapoznania się z każdą sprawą o rozwód, separację i unieważnienie małżeństwa - jaka została zarejestrowana w okresie oznaczonym we wniosku; tylko wtedy możliwe byłoby ustalenie, czy w danej sprawie został złożony wniosek o zabezpieczenie czy też zmianę zabezpieczenia oraz czy i w jakim zakresie zostało wydane postanowienie; dopiero fizyczne zapoznanie się z aktami każdej z 2677 spraw w przedmiocie rozwodu, separacji bądź też unieważnienia małżeństwa umożliwiłoby odpowiedź na pytanie w ilu sprawach sędzia referent wyznaczał posiedzenie i orzekał merytorycznie w przedmiocie zmiany nieprawomocnego postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia na wniosek uprawnionego, a nie zobowiązanego; dopiero wykonanie powyższych czynności doprowadziłoby do powstania nowego zbioru danych, nieistniejącego w dacie złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej,
- – podjęcie powyższych czynności wymagałoby z pewnością znacznego zaangażowania czasu i pracy osób zajmujących się w Sądzie Okręgowym udostępnianiem informacji publicznych; pracownicy ci w tym czasie nie mogliby wykonywać swoich pozostałych obowiązków, co z pewnością miałoby negatywne przełożenie na tok realizacji ogółu zadań przez cały sąd; czynności te byłyby dokonywane jedynie w celu realizacji wniosku Skarżącej,
- – wydawane rozstrzygnięcia umieszczane są w systemie informatycznym danego Sądu; nie oznacza to jednak, że dany system umożliwia wyszukiwanie poszczególnych spraw według dowolnie określonych kryteriów; funkcjonalność systemu SAWA, którym dysponuje Sąd Okręgowy nie pozwala na takie oznaczenie kryteriów wyszukiwania jak "posiedzenie w sprawie zmiany zabezpieczenia", czy "posiedzenie w sprawie zmiany zabezpieczenia na wniosek uprawionego",
- – w systemie SAWA z pewnością znajdują się żądane przez Skarżącą informacje; jednak ich wyodrębnienie wymagałoby dokonania przeglądu każdej ze spraw zarejestrowanych w Sądzie Okręgowym w okresie wskazanym we wniosku; dlatego udzielenie informacji zgodnie z wnioskiem Skarżącej nie jest możliwe wyłącznie poprzez wpisanie odpowiednich kryteriów wyszukiwania w systemie informatycznym; wymaga sprawdzenia (chociażby w systemie elektronicznym) każdej ze spraw zarejestrowanych w Wydziale [...] Sądu Okręgowego w okresie wskazanym we wniosku; doprowadziłoby to do powstania nowej jakościowo i ilościowo informacji - będącej informacją przetworzoną - czyli wytworzoną według zakreślonych przez Skarżącą indywidualnych kryteriów, której pozyskanie wymagałoby zaangażowania znacznych sił i środków, kosztem ograniczenia wykonywania podstawowych zadań adresata żądania; jeżeli utworzenie zbioru informacji prostych wymaga takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej to jest to informacja przetworzona; w szczególności, gdy wymaga to analizowania całego zasobu posiadanych danych w celu wybrania tylko tych, których oczekuje wnioskodawca; zbiór takich informacji nie stanowi informacji przetworzonej tylko wtedy, gdy jego wytworzenie nie wymusza analizowania posiadanego zasobu danych i wyboru tylko niektórych z tego zasobu według określonych kryteriów; zakres żądanych informacji, a także zakres niezbędnych czynności, które organ musi przedsięwziąć celem realizacji wniosku z [...] czerwca 2019 r. prowadzi do konstatacji, że mamy do czynienia z informacją publiczną przetworzoną,
- – zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o informacji udzielenie informacji przetworzonej jest skorelowane z potrzebą istnienia przesłanki interesu publicznego; ocenie czy udostępnienie informacji przetworzonej w zakresie objętym żądaniem wniosku jest "szczególnie istotne dla interesu publicznego" podlega nie tylko celowość, lecz także zakres udostępnienia informacji (tak Problematyka zakresu przedmiotowego konstytucyjnego prawa do informacji publicznej. A Niżnik-Mucha. Casus 2, 18-20, 2008); jest to konsekwencja podporządkowania interesu prywatnego interesowi publicznemu; ma to stanowić swego rodzaju ochronę podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej przed koniecznością reorganizacji ich komórek organizacyjnych, w przypadku obowiązku przetwarzania posiadanych informacji udzielanych wnioskodawcom dla ich celów prywatnych (tak T.R. Aleksandrowicz, Komentarz do ustawy o dostępie do informacji publicznej, Warszawa 2006, s. 126, oraz wyr. NSA z 21.09.2006 r., I OSK 1049/05, niepubl.); udostępnienie informacji nigdy nie powinno nastąpić wyłącznie w interesie prywatnym; ma to przeciwdziałać składaniu wniosków zmierzających jedynie do uzyskania informacji przetworzonej do realizacji celów osobistych (np. pisanie pracy naukowej) lub komercyjnych (np. żądanie przez kancelarie prawne znacznej liczby wokand lub odpisów wyroków) (tak I. Kamińska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz, wyd. III, 2016); zasadniczo prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga - uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej; uprawnienie to nie służy zatem wszystkim podmiotom potencjalnie zainteresowanym w uzyskaniu informacji publicznej po to, by ją móc następnie udostępnić ogółowi; cel ten jest co najwyżej ukierunkowany na podstawowe "niekwalifikowane" realizowanie interesu publicznego (tak wyrok NSA o sygn. akt I OSK 1068/15 – dostępny w CBOSA),
- – udostępnienie informacji publicznej w formie przetworzonej zgodnie z żądaniem Skarżącej nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego; w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o informacji chodzi bowiem m.in. o to, czy uzyskanie danej informacji przetworzonej może mieć realne znaczenie dla funkcjonowania określonych struktur publicznych w konkretnej dziedzinie życia społecznego i wpływać na usprawnienie wykonywania zadań publicznych dla dobra wspólnego danej społeczności (tak I. Kamińska, op. cit.); Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że zasadniczo prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać swoje możliwości uczynienia z tej informacji użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który będzie przeważał nad szeroko rozumianymi kosztami wytworzenia informacji przetworzonej; korzyści z upublicznienia tej informacji muszą być większe niż konsekwencje zaabsorbowania środków osobowych, rzeczowych i czasowych organu na jej przetworzenie; nie chodzi tu jednak o udowodnienie takich możliwości, lecz co najmniej o ich przekonywujące uprawdopodobnienie (tak wyroki NSA o sygn. akt I OSK 2721/13, I OSK 1068/15 – dostępne w CBOSA),
- – pojęcie "interesu publicznego" jest pojęciem niedookreślonym, nieposiadającym zwartej, zapisanej formuły na gruncie obowiązującego prawa; jego ustalenie następuje w kontekście różnego rodzaju zdarzeń społecznych, politycznych, gospodarczych; za sprawę szczególnie istotną dla interesu publicznego uznaje się taką, która - ze względu na rodzaj, czas, miejsce, sposób oraz okoliczności rozstrzygania i realizacji - w istotnym zakresie wpływa lub może wpływać na wykonywanie przez podmioty władzy publicznej ich uprawnień i obowiązków (tak wyrok NSA o sygn. akt I OSK 787/10 – dostępny w CBOSA); interes publiczny odnosi się w samej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa oraz innych ciał publicznych jako pewnej całości, zwłaszcza jeżeli związane jest ono z gospodarowaniem mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa; skuteczne działanie w ramach interesu publicznego powiązane jest z możliwością realnego wpływu na funkcjonowanie danych instytucji w szerokim tego słowa znaczeniu; w zakresie dostępu do informacji interes publiczny istnieje wówczas, gdy uzyskanie określonych informacji mogłoby mieć znaczenie z punktu widzenia funkcjonowania państwa, np. w konsekwencji usprawniałoby działanie jego organów (tak wyrok WSA o sygn. akt II SA/Wa 1721/05 – dostępny w CBOSA); charakter lub pozycja podmiotu żądającego udzielenia informacji publicznej, a zwłaszcza realne możliwości wykorzystania uzyskanych przez niego danych, mają wpływ na ocenę istnienia interesu publicznego uzasadniającego udzielenie mu stosownych informacji (tak J. Drachal, Dostęp do informacji publicznej - rozwój czy stagnacja?, wystąpienie na konferencji zorganizowanej przez Polską Akademię Nauk, Warszawa, 6 czerwca 2006 r.); udostępnienie takiej informacji ma być szczególnie istotne nie tylko dla wnioskodawcy, ale również leży w interesie innych obywateli (tak wyrok NSA o sygn. akt i OSK 1505/11 – dostępny w CBOSA); wnioskodawca, który domaga się dostępu do informacji publicznej - mającej charakter przetworzony - winien wykazać, że jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego i nie jest związane jedynie z jego prywatnym interesem; poprzez użycie zwrotu "szczególnie istotne" ustawodawca wprowadza kwalifikowaną formę interesu publicznego; nie wystarczy bowiem, aby udzielenie informacji było istotne z punktu widzenia interesu publicznego; musi być ono "szczególnie istotne"; wnioskodawca zobowiązany jest do wykazania, że uzyskanie informacji nie jest wyłącznie w jego interesie, lecz działa w interesie publicznym, a sprawa o której chce zostać poinformowany ma szczególne znaczenie dla funkcjonowania odpowiedniego szczebla organów (tak wyrok NSA o sygn. akt I OSK 1356/11 – dostępny w CBOSA),
- – w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma przesłanek dla uznania, że uzyskanie danych przez Skarżącą stwarza realną możliwość wykorzystania ich dla poprawy funkcjonowania określonych instytucji państwa, czy też lepszej ochrony interesu publicznego; wskazała ona, że sąd - jako organ władzy publicznej - jest zobowiązany do działania zgodnego z prawem, a każdy sędzia ma być bezstronny i niezawisły; zasady te dotyczą wszystkich spraw - niezależnie kto występuje w charakterze strony czy jej pełnomocnika, gdzie zamieszkują świadkowie, a także niezależnie od tego, w jakim sądzie toczy się konkretna spraw; w interesie publicznym leży - jak wskazuje Skarżąca - poznanie statystyki i rodzaju rozstrzygnięć w przedmiocie zmiany nieprawomocnego postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia; Skarżąca podniosła, że - w przeciwieństwie do innych sądów – Sąd Okręgowy nie respektuje obowiązujących przepisów procedury cywilnej w zakresie przepisów o zaskarżaniu postanowień w przedmiocie zabezpieczenia, co może być uznane za niezapewnienie obywatelom równego prawa do sądu; analiza charakteru żądanych informacji nie daje jednak podstaw do przyjęcia, że udostępnienie żądanych informacji będzie miało istotne znaczenie dla interesu publicznego; dane o sposobie rozstrzygnięcia wniosków dotyczących liczby i rodzaju rozstrzygnięć w przedmiocie zmiany nieprawomocnego postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia to wyłącznie dane statystyczne, które same w sobie nie przedstawiają żadnej wartości dla społeczeństwa; ich udostępnienie nie wpłynie w żaden sposób na funkcjonowanie społeczeństwa, czy też określonych struktur państwowych; nie ma również możliwości wykorzystania powyższych informacji dla dobra ogółu społeczeństwa i w jego interesie; istnieje duże prawdopodobieństwo, że Skarżąca działa wyłącznie w interesie prywatnym, a nie publicznym,
- – brak jest więc szczególnego interesu publicznego w udostępnieniu Skarżącej żądanych informacji w formie przetworzonej,
- – argumentacja Skarżącej nie jest wystarczająca do przyjęcia, że w niniejszej sprawie występuje szczególna istotność interesu publicznego uzasadniająca zaangażowanie znacznych środków i czasu w celu udostępnienia informacji publicznej w żądanym zakresie.
W skardze Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego:
- – art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o informacji, poprzez błędne przyjęcie, że informacje, o które się zwróciła stanowią informację publiczną przetworzoną, co do której konieczne jest wykazanie szczególnej istotności dla interesu publicznego oraz poprzez błędne uznanie, że nie wykazano, że żądane informacje mają istotne znaczenie dla interesu publicznego,
- – art. 2 ust. 2 ustawy o informacji, poprzez nieuzasadnione zażądanie od Skarżącej wykazania interesu prawnego i faktycznego w zakresie wnioskowanych przez nią informacji, a tym samym całkowicie bezpodstawne odmówienie udzielenia informacji publicznej objętej wnioskiem,
- – nierozpoznanie zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I. instancji i nieodniesienie się w ogóle do wskazanej w nim argumentacji.
W szerokim uzasadnieniu skargi rozwinięto jej zarzuty. Wskazano, że organy obu instancji nie podały jakichkolwiek powodów, dlaczego odmówiono Skarżącej podania sygnatur spraw i nazwisk sędziów, którym przypisano sprawy o rozwód, separację i unieważnienie małżeństwa we wnioskowanym przez nią okresie. Informacje te są dostępne wprost z sytemu informatycznego sądu bez konieczności angażowania do ich udzielenia nadzwyczajnych sił i środków. Wystarczy dosłownie kilka sekund, by wygenerować zestawienie wszystkich spraw danej kategorii wraz z sygnaturami spraw i nazwiskami sędziów, którym te sprawy zostały przydzielone. Takie zestawienie – zdaniem Skarżącej - z pewnością wykonano, skoro organ był w stanie udzielić informacji, że takich spraw w Sądzie Okręgowym we wskazanym przez Skarżącą okresie było 2677. Co więcej, wskazanie odpowiedzi na pytania z wniosku nie wymaga dużego nakładu pracy, w tym środków finansowych i osobowych.
Wystarczające jest bowiem wpisanie do posiadanego systemu odpowiednich kryteriów wyszukiwania i sprawdzenie żądanych informacji przy użyciu systemu informatycznego sądu i dostępnych tam dokumentów i zapisów. Żądane informacje stanowią zatem informacje proste, a nie przetworzone. Nie jest bowiem konieczne dokonywanie skomplikowanych analiz i zestawień, czy porównywanie uzyskanych danych, a tylko takie okoliczności mogłyby uzasadnić uznanie informacji publicznej za informację przetworzoną. Skarżąca podniosła także, że zupełnie nieuzasadnione jest pomijanie w zaskarżonej decyzji faktu zatrudnienia przez Sąd Okręgowy wykwalifikowanych pracowników do obsługi wniosków o udzielenie informacji publicznej. Usiłuje się wykazać, że do realizacji wniosku Skarżącej konieczna jest praca kilku pracowników [...] Wydziału Sądu Okręgowego, co ma uzasadniać przetworzony charakter wnioskowanych informacji. Tymczasem Sąd Okręgowy dysponuje pracownikami specjalnie zatrudnionymi do obsługi wniosków o udzielenie informacji publicznej.
Skarżąca podniosła, że ustawa o informacji wskazuje wprost, że od osoby wykonującej prawo do uzyskania informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Gdyby wszystkie informacje, do podania których wymagane jest wpisanie odpowiednich kryteriów wyszukiwania w posiadany przez organ system lub zbiór lub ich większą ilość dostępną za pośrednictwem posiadanego systemu uznawać za informacje przetworzone, w istocie doszłoby do złamania zasady o nieżądaniu od wnioskującego wykazania interesu prawnego i faktycznego oraz znacznego ograniczenia prawa do informacji publicznej przysługującego każdej osobie.
Co więcej, Prezes Sądu Okręgowego udzielił już częściowo informacji publicznej podając liczbę i rodzaj spraw zarejestrowanych w [...] Wydziale [...] Sądu Okręgowego we wskazanym we wniosku okresie.
Niezależnie od powyższego, Skarżąca podniosła, że błędnie przyjęto, że nie wykazała, że udzielenie żądanych informacji ma szczególne znaczenie dla interesu publicznego. W piśmie z [...] lipca 2019 r. wskazała, że udzielenie żądanych informacji ma szczególne znaczenie dla interesu publicznego, ponieważ sąd - jako organ władzy publicznej – jest zobowiązany do działania zgodnego z prawem, a każdy sędzia ma być bezstronny i niezawisły. W interesie publicznym jest zatem poznanie statystyki i rodzaju rozstrzygnięć w przedmiocie zmiany nieprawomocnego postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia. Z uwagi na doniosłość tej kwestii ma to szczególne znaczenie dla interesu publicznego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).
Sąd zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Trafna jest argumentacja organu administracji – zarówno w zakresie ustaleń faktycznych jak i powołanych poglądów prawnych, w tym cytowanych poglądów judykatury i doktryny. Z uwagi na uprzednie pełne przytoczenie jego stanowiska, ponowne go powtarzanie byłoby bezzasadne. Sąd przyjmuje je za własne.
Wobec zarzutów skargi dodać należy jedynie co następuje..
Trafnie - na gruncie, wyjaśnień sformułowanych w uzasadnieniu skarżonego aktu – skonstatowano, że żądane informacje stanowią informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 in fine ustawy o informacji. Sąd nie ma podstaw dla poddania w wątpliwość wyjaśnień zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - co do niemożności wyszukania żądanych przez Skarżącą informacji - jedynie za pośrednictwem funkcjonującego w Sądzie Okręgowym systemu informatycznego. Nie jest oczywistym, że dany system jest zbudowany tak, że przedmiotowe informacje są możliwe do uzyskania jedynie poprzez proste wyszukiwanie bez jednoczesnego zaangażowania pracowników Sądu Okręgowego w fizyczne przeglądanie akt spraw danej kategorii (tak twierdzenia skargi). Skoro funkcjonariusz publiczny – na którym ciąży odpowiedzialność karna za składanie fałszywych oświadczeń - twierdzi, że niemożliwe jest zgromadzenie i uporządkowanie informacji w zakresie wskazanym we wniosku przez ustawienie kryteriów wyszukiwania, nie ma podstaw by twierdzenia takie podważać.
W takiej sytuacji należy zgodzić się ze stanowiskiem organu – szeroko zresztą uzasadnionym - że żądana przez nią informacja stanowi przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 in fine ustawy o informacji. Bez znaczenia pozostaje przywoływany przez Skarżącą fakt, że organ już częściowo żądaną informację udostępnił. Dotyczyło to bowiem ilości zarejestrowanych w Sądzie Okręgowym spraw z danej kategorii. Przekazano dane w takim zakresie w jakim umożliwiała to weryfikacja spraw za pośrednictwem właściwego systemu informatycznego. Organ zresztą sam podnosił to w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wskazać należy także, że wyznaczenie pracowników do rozpatrywania wniosków o udostępnienie informacji publicznych w Sadzie Okręgowym nie oznacza zobowiązania tego sądu do udostępnienia informacji przetworzonej w zakresie szerszym niż wymaga tego ustawa o informacji.
Skoro trafnie skonstatowano, że żądanie Skarżącej dotyczyło informacji przetworzonej kluczowe znaczenie miało ustalenie czy za jej udostępnieniem przemawia szczególnie istotny interes publiczny.
Podnoszone przez Skarżącą okoliczności nie mogą być kwalifikowane jako przemawiające za wystąpieniem szczególnie istotnego interesu publicznego. Otóż samo przekonanie określonego wnioskodawcy, że w działaniu instytucji publicznej dochodzi do pewnych nieprawidłowości (tu wydawane są wadliwe zdaniem Skarżącej postanowienia) nie może być przesłanką dla zobowiązania danego podmiotu do przetwarzania informacji - co wiąże się z zaangażowaniem określonych środków publicznych - w celu przygotowania materiału, pozwalającego na ocenę, czy konkretne podejrzenia znajdują podstawy. Szersze wywody w danym zakresie sformułowano w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt II SA/Wa 172/20. Wobec jego dostępności w sieci teleinformatycznej (w CBOSA), ich powtarzanie byłoby bezzasadne.
W związku z brakiem wątpliwości, że żądana informacja ma charakter przetworzonej, słusznie zobowiązano Skarżącą do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego jej udostępnienia, z którego wynikałyby korzyści wykraczające poza jej interes prywatny. W związku z tym, że nie można uznać, aby interes taki oraz korzyści wykazała, decyzja organu była słuszna.
Odnosząc się do argumentacji podniesionej w skardze, która dotyczyła wadliwości uzasadnienia zaskarżonej decyzji, należy stwierdzić, że nie naruszono przepisów postępowania w zakresie obowiązków właściwego wyjaśnienia sprawy i uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. W szerokim uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odniósł się do zarzutów wskazanych w odwołaniu wniesionym przez Skarżącą. Stąd nie można zgodzić się z argumentacją podniesioną przez Skarżącą w tym zakresie.
W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniły wad tego rodzaju, które mogłyby prowadzić do jej uchylenia. Przedmiotowa decyzja nie narusza ani przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o informacji z uwagi na prawidłowe zakwalifikowanie żądanej informacji jako przetworzonej, do której udostępnienia koniecznym jest wykazanie szczególnej istotności dla interesu publicznego ani przepisu art. 2 ust. 2 ustawy o informacji. Organ słusznie bowiem żądał od Skarżącej wykazania szczególnych przesłanek jako warunku udostępnienia żądanej informacji z uwagi na potrzebę ich przetworzenia przed udostępnieniem.
Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.