Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 282/15 oddalił w całości skargę J. C. i W. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia i przekazania w stanie wolnym lokalu mieszkalnego.
Skarżący złożyli wniosek o uzasadnienie ww. wyroku, wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Odpis sentencji wyroku z dnia 27 sierpnia 2015 r. wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącym w dniu 29 października 2015 r. (zwrotne potwierdzenia odbioru w aktach sprawy karta 78 i 79).
Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 18 listopada 2015 r. przyznał skarżącym prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz odmówił przyznania prawa pomocy w części zwolnienia od kosztów sądowych.
Skarżący wnieśli sprzeciw od ww. postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 stycznia 2016 r. przyznał skarżącym prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz odmówił przyznania prawa pomocy w części zwolnienia od kosztów sądowych.
Skarżący wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie w zakresie odmowy zwolnienie od kosztów sądowych.
Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie pismem z dnia 23 lutego 2016 r. poinformowała Sąd, że wyznaczyła adwokat M. G. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżących.
W dniu 11 marca 2016 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik skarżących wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia.
Profesjonalny pełnomocnik wyjaśnił, że o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu w niniejszej sprawie dowiedział się w dniu 26 lutego 2016 r. Natomiast w dniu 9 marca 2016 r. zapoznał się z aktami sprawy. Zatem w tym dniu ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, bowiem dopiero wtedy pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, co może nastąpić dopiero po zapoznaniu się z aktami sprawy. Stwierdził również, że o fakcie wyznaczenia pełnomocnikiem z urzędu w niniejszej sprawie dowiedział się w dniu 26 lutego 2016 r. zatem po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 marca 2016 r. sygn. akt I OZ 249/16 oddalił zażalenie na ww. postanowienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
W myśl art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 i 3 (art. 175 § 1 ustawy).
Zgodnie z treścią art. 86 § 1 powołanej ustawy, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do treści art. 87 § 1, 2 i 4 ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
W ocenie Sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej zasługuje na uwzględnienie.
Termin do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu liczy się od momentu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że art. 87 § 1 ppsa zastrzega, że żądanie przywrócenia terminu należy zgłosić w ciągu siedmiu dni, od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Uwzględnienia wymaga, iż zgodnie z § 4 art. 87 ppsa, równocześnie z wnioskiem strona jest zobowiązana dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W konsekwencji uznaje się, że w wypadku ustanowienia pełnomocnika w trybie art. 244 ppsa, dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później, niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06, niepubl., postanowienie NSA z dnia 15 marca 2007 r., sygn. akt II FZ 47/07, niepubl., postanowienie NSA z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt II FZ 570/11).
Prezentowana koncepcja z jednej strony gwarantuje stronie i jej pełnomocnikowi czas niezbędny do sporządzenia i wniesienia środka zaskarżenia wraz z żądaniem przywrócenia terminu, z drugiej zaś nie pozwala na nieograniczoną w czasie możliwość składania wniosku w trybie art. 86 ppsa.
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że adwokat M. G. o ustanowieniu pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego dowiedziała się w dniu 26 lutego 2016 r., a wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej złożyła w dniu 11 marca 2016 r.
Oznacza to, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej złożony został w terminie trzydziestu dni, licząc od daty powzięcia wiadomości o ustanowieniu pełnomocnikiem.
Wniosek o przywrócenie terminu powinien zawierać uzasadnienie, w którym strona uprawdopodobni brak winy w przekroczeniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. (Patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, B. Dauter, B. Gruszczyński i inni, Wydanie II, Kantor Wydawniczy Zakamycze 2006, s. 205.)
Kryterium braku winy zostało w niniejszej sprawie spełnione. Jak wynika z akt sprawy, profesjonalny pełnomocnik dowiedział się o wyznaczeniu pełnomocnikiem skarżącego już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który minął w dniu 30 listopada 2015 r. Tym samym wniesienie skargi kasacyjnej przez ustanowionego w sprawie profesjonalnego pełnomocnika w ustawowym terminie - nie było możliwe, a jego przekroczenie nastąpiło bez winy strony i pełnomocnika.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.