Uzasadnienie
W dniu 14 stycznia 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny - Izba Ogólnoadministracyjna – przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie akta sprawy o sygn. II SA/Wa 415/07 przesłane Sądowi II instancji ze skarga kasacyjną Z. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2007 r. sygn. akt jw. celem rozpoznania, złożonego przez adwokata A. K., wniosku o ustanowienie dla skarżącego pełnomocnika z urzędu (K.62).
W zwróconych do WSA w Warszawie aktach sprawy znajdowała się kopia, skierowanego do Naczelnego Sądu Administracyjnego w zwykłej formie pisemnej, wniosku adw. A. K. o ustanowienie dla Z. G., adwokata z urzędu (K.55). W powyższym wniosku adwokat A. K. oświadczyła, że, mając na względzie trudną sytuacje materialną skarżącego, czynności sporządzenia skargi kasacyjnej dokonała kredytowo, a zważywszy, że jej mocodawcą w dalszym ciągu nie jest w stanie opłacić kosztów zastępstwa procesowego przez Sądem II instancji uznała za konieczne złożenie w jego imieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w oznaczonym zakresie.
Na poparcie twierdzeń zawartych we wniosku adwokat powołała się na treść, przedstawionego Sądowi, dokumentu (w kserokopii na K. 56 akt sprawy) w postaci decyzji Burmistrza O. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...], mocą której przyznano skarżącemu zasiłek stały z pomocy społecznej na okres od 1 listopada 2007 r. do 31 sierpnia 2008 r., w kwocie 249, 70 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, przy piśmie z dnia 18 stycznia 2008 r., przesłał adwokatowi A. K. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy wzywając skarżącego do jego wypełnienia i zwrotu do Sądu w terminie 14 dni. Skarżący wezwanie to wykonał w zakreślonym terminie, a poza wypełnionym w dniu 4 lutego 2008 r. formularzem wniosku "PPF" złożył do akt także kopię, wymienionej wcześniej przez pełnomocnika, decyzji Burmistrza O. z dnia [...] listopada 2007 r. oraz, dodatkowo, kopię decyzji Burmistrza O. z dnia [...] listopada 2007 r. przyznającej mu świadczenie rodzinne - zasiłek pielęgnacyjny - w kwocie 153 zł, na okres od 1 listopada 2007 r. do 31 sierpnia 2008 r.
We wniosku Z. G. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu.
Z treści wniosku oraz załączonych do wniosku kopii dokumentów źródłowych wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i synem – uczniem liceum ogólnokształcącego, a łączny, miesięczny dochód w tym gospodarstwie wynosi 1402 zł netto. Na dochód ten składa się kwota przyznanych skarżącemu świadczeń (socjalnego i rodzinnego) oraz wynagrodzenie jego żony, jak podał we wniosku, z tytułu zatrudnienia w spółce.
Z dalszej części oświadczenia skarżącego (rubryka 5, 8 i 11) wynika, że wysokość osiąganego dochodu nie pozwala na pełne zaspokojenie potrzeb życiowych skarżącego i jego rodziny, bowiem, poza koniecznością utrzymania uczącego się i nie pracującego dziecka, skarżący ponosi dodatkowe wydatki związane z leczeniem, co najmniej 100 zł każdego miesiąca.
W myśl zaś z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi Z. G., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja rozstrzygająca o prawie do świadczenia przewidzianego w ustawie z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), a więc akt administracyjny ściśle dotyczący praw z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia Sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu.
Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji.
Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.
W ocenie Sądu osiągany w gospodarstwie domowym skarżącego dochód, już tylko w rozbiciu na trzy osoby wymienione w rubryce 10 formularza wniosku daje kwotę 467 zł na każdą z nich, a tym samym dowodzi, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W związku z tym należy uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące Sąd do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Trzeba zarazem podkreślić, że oceniając sytuację majątkową skarżącego, Sąd przyjął oświadczenie pełnomocnika skarżącego wyrażone w powołanym na wstępie piśmie oraz wziął pod uwagę zakres udzielonego mu pełnomocnictwa - ograniczony wyłącznie do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej i w konsekwencji uznał, że zarówno wykazany sposób rozliczenia kosztów udzielonej pomocy prawnej pomiędzy pełnomocnikiem a mocodawcą, jak i rodzaj udzielonego pełnomocnictwa nie stanowią przeszkód do przyznania prawa pomocy.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono, jak w pkt 2 sentencji.