Uzasadnienie
Minister Obrony Narodowej działając na podstawie art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. uchylił decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w S. z dnia [...] września 2006 r. o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] czerwca 2004 r., z uwagi na brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 kpa, w przedmiocie przyznania wyżej wymienionemu prawa do uposażenia przysługującego przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej i umorzył postępowanie w sprawie. U uzasadnieniu organ podniósł, że [...] A.T. służbę wojskową pełnił od dnia [...] września 1977 r. Na mocy decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. zainteresowany został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy.
W związku z powyższym, dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w S., po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, wydał w dniu [...] czerwca 2004 r. decyzję o ustaleniu kwoty należnego uposażenia 12-miesięcznego. Decyzja ta zawierała szczegółowy wykaz potrąceń jakich organ rentowy będzie dokonywał ograniczając wysokość przyznanego świadczenia. W punkcie 4 sentencji ustalono, że ze świadczenia pobierana będzie składka na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 8,25%. Jednocześnie, zgodnie z art. 9 ust. 4 obwiązującej wówczas ustawy z dnia 17 grudnia 1974 roku o uposażeniu żołnierzy (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 z późn. zm.), decyzja zawierała pouczenie o możliwości złożenia odwołania w terminie 7 dni od dnia jej doręczenia.
Następnie strona złożyła w dniu 27 kwietnia 2005 r. do WBE w S. wniosek o zwrot wadliwie potrąconej części składki na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 75%. Zdaniem wnioskodawcy WBE w S.odprowadzając od uposażenia podatek zryczałtowany w wysokości 20% winno ograniczyć świadczenie o 0,5%, a nie o 8,25% uposażenia. Dyrektor WBE uznał wniosek wyżej wymienionego za wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] czerwca 2004 r. i decyzją z dnia[...] maja 2005 r. odmówił wznowienia postępowania w sprawie. Po rozpatrzeniu odwołania Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] uchylił decyzję Dyrektora WBE w S. z dnia [...] maja 2005 r. i umorzył postępowanie pierwszej instancji.
Jednocześnie postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. Minister Obrony Narodowej przesłał żądanie zainteresowanego do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., jako organu właściwego do jego rozpatrzenia. Na powyższą decyzję zainteresowany w dniu[...] sierpnia 2005 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 25 stycznia 2006 r. (sygn. akt II SA/Wa 1695/05) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] maja 2005 r. Wobec powyższego Dyrektor WBE w S. postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. wznowił postępowanie w sprawie przyznania zainteresowanemu uposażenia przysługującego przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, a następnie decyzją z dnia [...] września 2006 r. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] czerwca 2004 r., z uwagi na brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 kpa. Od powyższej decyzji strona w dniu 17 października 2006 r. złożyła odwołanie do Ministra Obrony Narodowej, który wskazał, że zgodnie art. 138 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji.
Na gruncie przedmiotowej sprawy zastosowanie znajduje instytucja decyzji kasacyjnej, uchylającej zaskarżoną decyzję i umarzającej postępowanie w sprawie. W tym przypadku organ odwoławczy uchyla decyzję organu pierwszej instancji nie rozstrzygając sprawy pod względem merytorycznym. Organ uznał, że rozstrzygnięcie merytoryczne kwestii wznowienia postępowania przez Dyrektora WBE w S., w postaci decyzji administracyjnej, stanowi naruszenie norm prawa procesowego, bowiem organ pierwszej instancji błędnie przyjął, że strona w przedmiotowym postępowaniu wnosiła o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją wojskowego organu emerytalnego z dnia [...] czerwca 2004 r. Minister przyznał rację odwołującemu się, że wniosek strony o zwrot potrąconej składki na ubezpieczenie zdrowotne w sposób nieprawidłowy został zinterpretowany, jako wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją administracyjną.
Tym samym decyzja z dnia[...] września 2006 r. o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] czerwca 2004 r., z uwagi na brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 kpa jest wynikiem błędnej kwalifikacji żądania strony i jako taka nie może istnieć w obrocie prawnym. Jednak zadaniem organu drugiej instancji brak jest także podstaw do uznania, iż wojskowy organ emerytalny może podejmować decyzję w sprawie ustalenia prawa do uposażenia przysługującego przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Stosownie, bowiem do postanowień art. 95 pkt 6 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.) żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, przysługuje przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby, wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby.
Natomiast zgodnie z art. 96 ust. 7 cytowanej ustawy, wypłaty przedmiotowego świadczenia dokonuje wojskowy organ emerytalny właściwy dla adresu zameldowania żołnierza. Przepis ten wyraźnie określa zakres działania biura, ograniczając go wyłącznie do kwestii związanych z wypłatą uposażenia, w tym rozstrzygania także o sposobie wypłaty. Zatem, jak podkreślił Minister Obrony Narodowej wszelkie decyzje administracyjne w zakresie ustalania praw do uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami, w tym również do świadczenia pieniężnego należnego przy zwolnieniu ze służby wojskowej powinni wydawać dowódcy jednostek wojskowych.
Zatem, z uwagi na brak regulacji prawnych upoważniających Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego do decyzyjnego rozstrzygania o ustaleniu prawa żołnierza zawodowego do omawianego świadczenia pieniężnego, koniecznym jest wyeliminowanie przedmiotowej decyzji z obrotu prawnego poprzez jej uchylenie. Jednocześnie uzasadnionym jest umorzenie postępowania pierwszej instancji wobec bezprzedmiotowości przedmiotowego postępowania. Zdaniem organu przedmiot postępowania administracyjnego, tj. prawo zainteresowanego do uposażenia przysługującego przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, zostało stwierdzone ostateczną decyzją wojskowego organu emerytalnego.
W dniu 2 grudnia 2006 r. skargę na powyższą decyzję złożył A.T.. Skarżący zarzucił Ministrowi Obrony Narodowej:
naruszenie art. 105 kpa poprzez przyjęcie, że sprawa ma charakter bezprzedmiotowy;
naruszenie art. 5 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 1991 r. (Dz. U. Nr 106, poz. 489 ze zm.) w zw. z art. 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 8 Ordynacji podatkowej oraz art. 27 ust. 9 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.).
Zdaniem skarżącego organ orzekający w drugiej instancji błędnie przyjął, iż zagadnienie wadliwości potrącenia składki na ubezpieczenie zdrowotne jest sprawą podatkową, tymczasem jest to sprawa mająca charakter personalny, która powinna być rozpatrzona przez organy wojskowe.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, iż przedmiotem sprawy jest kwestia rozstrzygnięcia, co do kompetencji organu właściwego w przedmiocie zwrotu składek na ubezpieczenie zdrowotne, które skarżącemu potrącono z uposażenia wypłaconego w oparciu o art. 84 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.) w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (t.j. Dz. U. 1992 r. Nr 5, poz. 18 ze zm.). Wojskowe Biuro Emerytalne w S. dokonując wypłaty uposażenia jednocześnie dokonało potrącenia składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Należy tu podnieść, że obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne przez płatnika, którym jest podmiot wypłacający uposażenie wynika z art. 50 ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.). Ustawa wyraźnie organ wypłacający nazywa płatnikiem, a co za tym idzie odsyła tu do art. 8 Ordynacji podatkowej, definiującego płatnika jako osobę fizyczna, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, obowiązaną na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu. Przepis ten wyraźnie wskazuje, że Wojskowe Biuro Emerytalne w S. jest płatnikiem podatku. Płatnik nie jest jednak organem podatkowym. Jego zadaniem jest jedynie obliczyć i przekazać podatek i inne należności (w tym składki na ubezpieczenie zdrowotne) właściwym organom.
Organem podatkowym w świetle art. 13 Ordynacji podatkowej jest: Minister Finansów, dyrektor izby celnej lub izby skarbowej albo naczelnik urzędu skarbowego, naczelnik urzędu celnego, wójt, burmistrz (prezydent miasta), starosta albo marszałek województwa. Tylko zatem te organy mogą rozstrzygać w sprawie dotyczącej zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Stąd należy przyjąć, iż Minister Obrony Narodowej przekazując postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] żądanie strony w sposób prawidłowy ustalił organ właściwy do rozpoznania wniosku skarżącego.
Rozpatrując sprawę uchylenia przez Ministra Obrony Narodowej decyzji Dyrektora WBE w S. z dnia [...] września 2006 r. i umorzenia postępowania należy podnieść, iż organ wojskowy, jak wynika z treści decyzji, wykonując dyspozycje Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 25 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1695/05 prawidłowo uznał, że skarżący nie wnosił o wznowienie postępowania zakończonego decyzją organu pierwszej instancji z dnia [...] czerwca 2004 r., ale jego wniosek zmierza do podjęcia nowego postępowania, w którym jednak organy wojskowe nie były właściwe. W tej sytuacji należy uznać, że postępowanie ze względu na brak kompetencji organu do przeprowadzenia postępowania było bezprzedmiotowe (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 1995 r. sygn. akt SA/Łd 2330-2331/94 opublikowany w B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, s. 611).
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.