Uzasadnienie
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w sprawie zwolnienia B. K. z dniem [...] października 2019 r. z zajmowanego stanowiska [...] Wydziału [...] Centralnego Biura Śledczego Policji i przeniesienia z dniem [...] października 2019 r. do dyspozycji, na mocy art. 32 ust. 1, art. 37, art. 37a pkt 1 i art. 121 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r. poz. 161, z poźn. zm.). Na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., organ I instancji nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
Komendant Główny Policji wskazał, że w myśl art. 32 ust. 1 ustawy o Policji do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, Komendant CBŚP, Komendant BSWP, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. Wymienionym przełożonym - odpowiedzialnym za stan bezpieczeństwa i porządku publicznego na podległym terenie - przyznano zatem uprawnienie do kształtowania polityki kadrowej, przy czym kreują ją tak, by optymalnie wykorzystać posiadane zasoby ludzkie w celu realizacji ustawowych zadań Policji.
Stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie organem właściwym do podjęcia decyzji w zakresie zwolnienia strony ze stanowiska służbowego był Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji (CBŚP), zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o Policji.
W myśl natomiast art. 37a pkt 1 ustawy o Policji policjanta, w przypadku zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego można przenieść do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy, w tym przypadku - do dyspozycji Komendanta CBŚP. Ponieważ B. K. została zwolniona ze stanowiska, zachodziła potrzeba przeniesienia jej do dyspozycji przełożonego, tj. Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji.
W sprawie ustalono, że wnioskiem z dnia [...] października 2019 r. Naczelnik Wydziału [...] CBŚP wystąpił do Komendanta CBŚP o zwolnienie [...]. B. K. z zajmowanego stanowiska służbowego [...] w Wydziale [...] CBŚP i przeniesienie do dyspozycji Komendanta CBŚP. W uzasadnieniu, wskazał, że [...]. B. K., pomimo wiedzy i doświadczenia zawodowego nie spełniła oczekiwań związanych z działalnością kontrolną. Zwolnienie wymienionej z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienie do dyspozycji Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji stworzy możliwość obsadzenia zajmowanego przez tego funkcjonariusza stanowiska innym policjantem, co zapewni skuteczną realizację zadań nałożonych na Wydział [...] CBŚP.
Postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. nr [...] Komendant CBŚP wszczął przeciwko [...]. B. K. postępowanie dyscyplinarne [...] i przedstawił jej zarzuty następującej treści:
- 1) w dniu [...] czerwca 2019 r., pełniąc funkcję [...] z ramienia Wydziału [...] CBŚP, naruszyła dyscyplinę służbową poprzez niedopełnienie obowiązków służbowych w ten sposób, że wbrew programowi kontroli [...] dotyczącemu Gospodarowania funduszem operacyjnym w Zarządzie w [...] CBŚP, zatwierdzonemu przez naczelnika Wydziału [...] CBŚP, oraz wydanej przez naczelnika Wydziału [...] CBŚP w powyższej sprawie Karcie przydzielenia zadania kontrolnego nr [...], bezzasadnie, a nadto bez zgody i wiedzy wymienionego przełożonego, zaniechała w dniu [...] czerwca 2019 r. rozpoczęcia czynności kontrolnych w siedzibie Zarządu w [...] CBŚP, pomimo że do [...] w ramach opisanej delegacji przyjechała pojazdem służbowym tego dnia przed godziną 12.00, przez co miała możliwość realizacji zadań służbowych, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji,
- 2) w dniu [...] czerwca 2019 r., pełniąc funkcję [...] z ramienia Wydziału [...] CBŚP, naruszyła dyscyplinę służbową poprzez niedopełnienie obowiązków służbowych w ten sposób, że będąc zobowiązana do wykonywania czynności kontrolnych w Zarządzie w [...] CBŚP, zgodnie z programem kontroli [...] dotyczącym Gospodarowania funduszem operacyjnym, zatwierdzonym przez naczelnika Wydziału [...] CBŚP, oraz wydaną przez naczelnika Wydziału [...] CBŚP w powyższej sprawie Kartą przydzielenia zadania kontrolnego nr [...], bezzasadnie, w tym bez wiedzy i zgody przełożonego, odstąpiła od realizacji swoich zadań i wspólnie z [...]. M. P. opuściła miejsce służby, udając się na ok. 1,5 godziny w celach prywatnych do Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji,
- 3) w dniu [...] czerwca 2019 r., pełniąc funkcję [...] z ramienia Wydziału [...] CBŚP w Zarządzie w [...] CBŚP w sprawie Gospodarowania funduszem operacyjnym, a tym samym pełniąc w czasie kontroli funkcję przełożonego.. M. D., pomimo ciążącego na niej obowiązku dawania przykładu nienagannego zachowania oraz nienadużywania swojej funkcji w celu poniżenia podległego policjanta, nie stosowała się do tej zasady w ten sposób, iż mając wiedzę o braku doświadczenia [...]. M. D. w czynnościach kontrolnych, w obecności policjantów z kontrolowanego zarządu, zarzucając mu zrealizowanie zadania, które miała wykonać ona sama oraz zarzucając mu sporządzenie kopii wzorów/szablonów dokumentów potrzebnych do kontroli, krzyczała na wymienionego, podważając jego wizerunek oraz kompetencje kontrolera, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 16 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta",
- 4) w dniu [...] czerwca 2019 r., pełniąc funkcję kierownika zespołu kontrolnego z ramienia Wydziału [...] CBŚP w Zarządzie w [...] CBŚP, naruszyła dyscyplinę służbową poprzez nieprawidłowe wykonanie czynności służbowej w ten sposób, iż pomimo zakończenia kontroli w dniu [...] czerwca 2019 r., w książce kontroli wymienionego zarządu nr [...] nieprawidłowo wpisała, że kontrola zakończyła się w dniu [...] czerwca 2019 r., tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji,
- 5) w dniu [...] czerwca 2019 r., pełniąc funkcję [...] z ramienia Wydziału [...] CBŚP podczas kontroli w Zarządzie w [...] CBŚP w sprawie Gospodarowania funduszem operacyjnym, naruszyła dyscyplinę służbową poprzez niedopełnienie obowiązków w ten sposób, iż będąc zobowiązana do powiadomienia przełożonego, tj. naczelnika Wydziału [...] CBŚP, o zmianie stanu faktycznego dotyczącego tej kontroli, tj. zakończenia jej w dniu [...] czerwca 2019 r. ok. godz. 12.00, a tym samym przed wyznaczonym na [...] czerwca 2019 r. terminem, obowiązku tego nie wykonała, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 15 pkt 6 zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji, w dniach [...]-[...] czerwca 2019 r. w [...], będąc zobowiązana do przestrzegania zasad etyki zawodowej policjanta, w tym wykonywania czynności służbowych w sposób uczciwy i rzetelny, nie przestrzegała tych zasad w ten sposób, iż pomimo zakończenia w Zarządzie w [...] CBŚP czynności kontrolnych przed wyznaczonym na [...] czerwca 2019 r. terminem, tj. ok. godz. 11.40 w dniu [...] czerwca 2019 r., nie powróciła do stałego miejsca pełnienia służby w [...], tylko bez wiedzy i zgody przełożonego do dnia [...] czerwca 2019 r. prywatnie przebywała w opłaconym przez Policję hotelu "[...]" przy ul. [...] w [...], przysparzając sobie w ten sposób korzyści osobistej w postaci jednodobowego pobytu w hotelu wraz z usługą obejmującą śniadanie, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 3 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta".
Z uwagi na fakt wszczęcia przeciwko B. K. postępowania dyscyplinarnego, a w szczególności uwzględniając rodzaj zarzucanych w nim przewinień dyscyplinarnych, przyjęto, że wymieniona nie może nadal efektywnie wykonywać swoich obowiązków służbowych na stanowisku [...] Wydziału [...] CBŚP.
Komendant CBŚP obdarzył wymienioną szczególnym zaufaniem, upoważniając ją, w ramach zajmowanego stanowiska, m.in. do dokonywania czynności kontrolnych w podległych mu komórkach organizacyjnych, a nadto wyznaczając [...], tymczasem B. K., właśnie w związku z wykonywaniem tych czynności, przedstawiono szereg zarzutów we wszczętym postępowaniu dyscyplinarnym.
Uzasadnione wątpliwości, co do rzetelności oraz prawidłowości wykonywanych przez B. K. czynności, w konsekwencji skutkowały brakiem możliwości dalszego pełnienia służby na zajmowanym stanowisku [...] Wydziału [...] CBŚP. W celu uregulowania statusu służbowego wymienionej, przeniesiono ją do dyspozycji Komendanta CBŚP na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy - zgodnie z art. 37a pkt 1 ustawy o Policji.
Komendant Główny Policji podniósł, że B. K. zarzucono popełnienie szeregu poważnych przewinień dyscyplinarnych, polegających na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez niedopełnienie obowiązków służbowych i nieprawidłowe wykonanie czynności służbowej. Ponadto zarzuty dotyczą nieetycznego zachowania się przez wymienioną wobec niedoświadczonego policjanta oraz wykorzystania w sposób nieuczciwy możliwości przebywania prywatnie, poza zadaniami służbowymi, w hotelu na koszt służby (§ 3 i 16 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta"). Co istotne zarzucane naruszenie przez B. K. dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej było ściśle związane z wykonywaniem przez nią, w ramach danej kontroli, funkcji [...] z ramienia Wydziału [...] CBŚP.
B. K. przed zwolnieniem ze stanowiska i przeniesieniem do dyspozycji przełożonego pełniła służbę na jednym z wyższych stanowisk w Policji, a przy tym na stanowisku samodzielnym, tj. na stanowisku [...] Wydziału [...] CBŚP.
Wykonywanie zadań służbowych na tym stanowisku wymaga od policjanta nie tylko odpowiedniego przygotowania merytorycznego, ale również pozostawania poza wszelkimi podejrzeniami o działania sprzeczne z nałożonymi obowiązkami. Nie sposób zatem uznać, aby obecnie B. K., której zarzucono popełnienie szeregu przewinień dyscyplinarnych ściśle związanych z wykonywaniem przez nią kontrolnych czynności służbowych, mogła w sposób efektywny czynności te wykonywać.
Komendant Główny Policji zwrócił uwagę, że policjant pełniący służbę na stanowisku samodzielnym w komórce kontrolnej CBŚP uprawniony jest również, zgodnie z Kartą opisu stanowiska pracy, do zastępowania naczelnika tego wydziału, a nadto posiada szereg uprawnień związanych z wykonywanymi przez siebie obowiązkami kontrolnymi. Uprawnienia te niejednokrotnie polegają na kwestionowaniu działalności innych komórek organizacyjnych, w tym czynności służbowych wykonywanych przez poszczególnych pracowników, często zajmujących stanowiska wyższe od osoby dokonującej kontroli.
Wskazał, że B. K., pozostająca obwinioną w toczącym się przeciwko niej postępowaniu dyscyplinarnym, nie może wykonywać swoich obowiązków na stanowisku [...] Wydziału [...] CBŚP w sposób niebudzący zastrzeżeń, zarówno jej przełożonych, jak i podmiotów kontrolowanych, co do posiadanego przez nią autorytetu.
Nieodzownym elementem wykonywania obowiązków kontrolnych na zajmowanym przez wymienioną stanowisku jest współpraca nie tylko z podmiotami kontrolowanymi (wewnątrz struktury CBŚP), ale również z innymi jednostkami organizacyjnymi na tym samym lub niższym szczeblu, z Komendą Główną Policji oraz podmiotami zewnętrznymi (np. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji). W interesie nie tylko Wydziału [...] CBŚP, ale również w interesie całej jednostki, pozostaje, aby do takiej współpracy wyznaczane były osoby nie tylko merytorycznie przygotowane, ale również cieszące się autorytetem niezbędnym w określonych relacjach. Natomiast obecnie B. K., w związku z prowadzonym przeciwko niej postępowaniem dyscyplinarnym, autorytetem tym się nie cieszy.
Komendant Główny Policji wskazał również, że w dniu [...] stycznia 2020 r. do Komendy Głównej Policji wpłynęło pismo z CBŚP, którym przekazane zostało zawiadomienie z Prokuratury Rejonowej [...] w [...] o tym, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. wszczęte zostało śledztwo o sygn. akt [...] w sprawie zaistnienia w okresie od dnia [...] do dnia [...] czerwca 2019 r. w [...] przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy Wydziału [...] Centralnego Biura Śledczego Policji poprzez poświadczenie nieprawdy, co do okoliczności i czasu przeprowadzonej kontroli, co doprowadziło CBŚP do niekorzystnego rozporządzenia mieniem Skarbu Państwa w postaci kosztów niezasadnego noclegu w hotelu "[...]" w [...] w dniach [...]-[...] czerwca 2019 r. i [...]-[...] czerwca 2019 r. oraz kosztów paliwa, które zostało zużyte w związku z wykorzystaniem samochodu służbowego do celów prywatnych, tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k.
Zdaniem Komendanta Głównego Policji, informacja ta również nie przemawia za pozostawieniem B. K. na dotychczas zajmowanym stanowisku służbowym [...] Wydziału [...] CBŚP. Nie bez znaczenia w omawianej sprawie jest też fakt, iż wymieniona od dnia [...] października 2019 r. przebywa nieprzerwanie na zwolnieniu lekarskim (obecnie do dnia [...] lutego 2020 r.).
Niezależnie od powyższego, organ zwrócił uwagę na istniejący konflikt B. K. w relacjach z przełożonymi i innymi policjantami, którego zarys wyłania się z treści odwołania złożonego przez pełnomocnika wymienionej oraz z dokumentacji sprawy. Zaznaczył, że przedmiotowe postępowanie nie ma jednak na celu ani ustalania genezy wskazywanego konfliktu ani też rozstrzygania zasadności formułowanych przez jego uczestników zarzutów, w szczególności dotyczących prowadzonego przeciwko wymienionej postępowania dyscyplinarnego, czy też związanych z zawiadomieniami o popełnieniu wielu przestępstw przez Komendanta CBŚP lub innych funkcjonariuszy.
Komendant Główny Policji dodatkowo podniósł, że już po wydaniu zaskarżonego rozkazu personalnego wydał postanowienie nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r., którym wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko B. K. i przedstawił jej następujące zarzuty: w dniu [...] sierpnia 2019 r. w [...], będąc zobowiązaną do przestrzegania zasad etyki zawodowej polegających na poprawnym zachowaniu wobec innego policjanta i poszanowaniu jego godności, dopuściła się zachowania będącego przejawem nieprzestrzegania tych zasad w ten sposób, że w trakcie rozmowy z [...]. K. L., naczelnikiem Wydziału [...] CBŚP stwierdziła, że przyczyną samobójczej śmierci jej byłego męża był mobbing stosowany wobec niego przez jego przełożonych, tj. [...]. A. R. [...]i [...]. I. B., [...] Wydziału [...] CBŚP, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 14 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta".
W kontekście powyższego, zauważył, iż istnienie nieporozumienia w relacjach przełożony-podwładny samo w sobie wpływa negatywnie na funkcjonowanie nie tylko danej komórki organizacyjnej (Wydziału [...] CBŚP), ale także całej jednostki. Próba natomiast rozwiązania trwającego konfliktu może stanowić jedną z przesłanek decyzji o zwolnieniu policjanta z zajmowanego stanowiska i przeniesieniu go do dyspozycji przełożonego.
Komendant Główny wskazał, że specyfiką służb mundurowych jest podległość służbowa i prawo przełożonego do przydzielania zadań służbowych podwładnym. Wiąże się to nie tylko z kwalifikacjami i umiejętnościami policjanta, lecz także z zaufaniem przełożonych do jego osoby. W sytuacji konfliktu nie tylko pomiędzy policjantem a jego bezpośrednim przełożonym, ale również przełożonym właściwym w sprawach osobowych, sprawne realizowanie zadań doznaje znacznych trudności, bądź też może nie być w ogóle możliwe, a sytuacja taka niewątpliwie narusza interes służby.
Wyjaśnił, że prawidłowość funkcjonowania Policji, jako umundurowanej i uzbrojonej formacji, opiera się na zhierarchizowaniu i podporządkowaniu służbowym. Stwierdził, że skoro funkcjonariusz kwestionuje motywy i działania, a tym samym kompetencje służbowe swoich przełożonych, to niezależnie od oceny zasadności formułowanych zarzutów, już sam ten fakt destabilizuje dyscyplinę służbową w danej komórce organizacyjnej. Zaistnienie tego rodzaju sytuacji wymaga od wyższego przełożonego służbowego podjęcia stosownych działań dla zabezpieczenia interesu służby (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 638/08).
W sytuacji, gdy policjant wyraźnie sygnalizuje utrudnione relacje z przełożonymi, zwolnienie go z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienie do dyspozycji wydaje się działaniem nie tylko dopuszczalnym, lecz wręcz wskazanym.
Zdaniem Komendanta Głównego Policji, w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy, zasadnym było zwolnienie B. K. z zajmowanego stanowiska [...] Wydziału [...] CBŚP i przeniesienie jej do dyspozycji Komendanta CBŚP, gdyż nie sposób uznać, aby wymieniona w dalszym ciągu mogła pełnić służbę na wskazanym stanowisku służbowym.
Pismem z dnia 3 marca 2021 r. B. K. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, wnosząc o uchylenie rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. oraz utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego Komendanta CBŚP nr [...] z dnia [...] października 2019 r.
Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów:
- 1) postępowania administracyjnego, tj. art. 6-11, art. 61, art. 77 § 1 i 4, art. 79, art. 81, art. 107 § 3 k.p.a.;
- 2) art. 231 k.k., art. 212 k.k., art. 156 k.k., art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 189 k.k., art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 191 k.k.;
- 3) art. 135g i art. 132 ustawy o Policji;
- 4) zasad etyki zawodowej policjanta.
Zdaniem skarżącej, rozkaz personalny organu I instancji został wydany z naruszeniem właściwych przepisów procedury administracyjnej oraz bez zebrania dowodów. Zaś organ II instancji utrzymał zaskarżony rozkaz, bez rozpatrzenia wszystkich zarzutów z odwołania, a jako uzasadnienie rozstrzygnięcia przytoczył okoliczności zaistniałe już po wydaniu zaskarżonego rozkazu, w szczególności chodzi o wszczęcie kolejnego postępowania dyscyplinarnego przeciwko skarżącej oraz o fakt skierowania sprawy do Prokuratury Rejonowej w [...].
Skarżąca wskazała, że poprzez formułowanie wobec niej niesprawdzonych zarzutów, organy pomawiają ją i zniesławiają, podważając zaufanie, mimo, iż wszystkie posiadane przez nią opinie służbowe są nienaganne.
Zdaniem skarżącej, wskazane naruszenia stanowią o popełnieniu, przez działających w imieniu Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji oraz Komendanta Głównego Policji, szeregu przestępstw z Kodeksu karnego oraz naruszeniu zasad etyki zawodowej policjanta.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do art. 1 § 2 tej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2020 r., jak też rozkaz personalny Komendanta CBŚP nr [...] z dnia [...] października 2019 r. o zwolnieniu B. K. z zajmowanego stanowiska i przeniesieniu do dyspozycji Komendanta CBŚP, zostały wydane zgodnie z przepisami stanowiącymi podstawę rozstrzygnięcia.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 32 ust. 1 oraz art. 37a pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 161 z późn. zm.).
Zgodnie z art. 32 ust. 1 ww. ustawy, do mianowania policjanta na stanowisko służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk, właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. W myśl natomiast przepisu art. 37a pkt 1 powołanej ustawy, policjanta w przypadku zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego można przenieść do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy.
Brzmienie przepisu art. 32 ust. 1 wskazuje, że jest to przepis o charakterze kompetencyjnym, w którym określono jedynie organy uprawnione do podejmowania decyzji w sprawach w nim wymienionych. Nie określono natomiast w tym przepisie żadnych kryteriów i przesłanek, którymi winny kierować się organy przy podejmowaniu rozstrzygnięć w przedmiotowych sprawach. Jednakże w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o Policji, z uwagi na brak regulacji w tym przedmiocie, możliwe jest zwolnienie policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 1984/07, publ. www. orzeczenia.nsa.gov.pl.).
Z kolei treść przepisu art. 37a pkt 1 ustawy o Policji wskazuje, że decyzja o przeniesieniu policjanta zwolnionego z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, ma charakter uznaniowy, o czym świadczy użyty w nim zwrot "można przenieść". Oznacza to przede wszystkim swobodę działania i możliwość wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt III SA/Łd 8/09, publ. www. orzeczenia.nsa.gov.pl.).
Podkreślić należy, że uznaniowość nie może być utożsamiana z pozostawieniem organowi zupełnej dowolności w tym zakresie, bowiem jej granice wyznaczają: z jednej strony przesłanka zawarta w przepisie art. 37a pkt 1 ustawy o Policji, z drugiej zaś przepisy k.p.a.
Organ Policji, podejmując decyzję administracyjną w przedmiocie przeniesienia policjanta do dyspozycji, jest zatem zobowiązany także do przestrzegania zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.), a więc do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Winien też w sposób należyty i wyczerpujący informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Musi wreszcie wyczerpująco zebrać, rozpatrzeć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.
Niewątpliwie celem regulacji, zawartej w art. 37a pkt 1 powołanej ustawy, jest zapewnienie pozostania w służbie policjantom, którzy zostali zwolnieni z zajmowanych stanowisk służbowych, a w dacie zwolnienia brak było dla nich stanowisk odpowiednich do ich stopnia, kwalifikacji i doświadczenia, do czasu powołania lub mianowania na inne stanowisko służbowe, ewentualnie zwolnienia ze służby.
Ustawodawca usankcjonował w tym przepisie możliwość tworzenia w Policji szczególnej grupy kadrowej, w której na pewien okres zostaną umieszczeni policjanci o czasowo nieuregulowanym statusie służbowym. Grupa ta ma stanowić przejściowe ujęcie ewidencyjne do czasu mianowania na kolejne stanowisko służbowe lub zwolnienia ze służby w Policji.
W tej grupie umieszcza się m.in. policjantów zwalnianych z dotychczasowych stanowisk. Ponieważ skarżąca w zaskarżonym rozkazie personalnym została zwolniona ze stanowiska, zachodziła potrzeba przeniesienia jej do dyspozycji przełożonego, na czas nie dłuższy niż okres 12 miesięcy, po którym nastąpi decyzja co do jej dalszej służby. Zatem przepis art. 37a pkt 1 ustawy został prawidłowo zastosowany.
Podnieść należy, że co do zasady sądowa kontrola decyzji uznaniowych jest ograniczona, nie obejmuje ona celowości zaskarżonej decyzji. Sąd bada w takich sprawach, czy decyzja nie nosi cech dowolności, a więc czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowody i dokonał wyboru określonego załatwienia sprawy po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych. Należy przy tym wskazać, że postępowanie dotyczące zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji komendanta nie jest całkowicie dowolne, gdyż jest ograniczone art. 7 k.p.a.
Zaznaczyć należy, że stosunek służbowy policjantów, jako funkcjonariuszy służb mundurowych, charakteryzuje się znaczną dyspozycyjnością i zdyscyplinowaniem, bez których służby te tracą nieodzowną w ich funkcjonowaniu operatywność. Ponadto obowiązek policjanta podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej wynika wprost z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. W ten sposób przełożony zyskuje znaczną dyskrecjonalną władzę kształtowania sytuacji prawnej pełniącego służbę funkcjonariusza. Osoba zgłaszająca się dobrowolnie do służby w Policji wyraża gotowość podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej obowiązującej w tej formacji. Kandydat na policjanta świadomie poddaje się zatem służbowej dyspozycji przełożonego, która polegać może także na wynikającym z potrzeb służby określeniu miejsca pełnienia służby oraz stanowiska funkcjonariusza.
Obowiązki policjanta reguluje ponadto zawarta w art. 27 ust. 1 ustawy o Policji rota ślubowania. Każdy policjant przed przyjęciem do służby ślubuje m.in. pilnie przestrzegać prawa, dyscypliny służbowej oraz wykonywać rozkazy i polecenia przełożonych, a także strzec honoru i dobrego imienia służby oraz przestrzegać zasad etyki zawodowej. Ustawowe ograniczenia w zakresie rozstrzygania o przeniesieniu policjanta na niższe stanowisko służbowe należy przy tym traktować, jako wyjątki od zasady dającej przełożonemu służbowemu władzę jednostronnego ustalania treści stosunku służbowego. Poza tymi ograniczeniami przełożony właściwy w sprawach osobowych może bez zgody policjanta przenieść go na inne stanowisko służbowe, w tym na stanowisko równorzędne.
Wskazać też należy, że przełożonym, wymienionym w art. 32 ust. 1 ustawy o Policji - odpowiedzialnym za stan bezpieczeństwa i porządku publicznego na podległym terenie bądź w ramach jednostki organizacyjnej - przyznano uprawnienie do kształtowania polityki kadrowej, przy czym kreują ją tak, by optymalnie wykorzystać posiadane zasoby ludzkie w celu realizacji ustawowych zadań Policji. Z kolei uregulowanie prawne zawarte w ww. przepisie nie wskazuje kryteriów i merytorycznych przesłanek, uzasadniających podjęcie omawianych w nim decyzji, jest to bowiem przepis o charakterze kompetencyjnym. Tym samym daje to właściwemu przełożonemu możliwość rozstrzygnięcia sprawy w granicach uznania administracyjnego.
Zgodzić się należy z organem, że w rozstrzygnięciu, podejmowanym na podstawie art. 32 ust. 1 oraz art. 37a pkt 1 ustawy o Policji, organ nie musi wskazywać, w jakim celu dokonywane jest zwolnienie z zajmowanego dotychczas stanowiska służbowego i przeniesienie do dyspozycji przełożonego. Wskazany przepis art. 37a pkt 1 ustawy o Policji, ani żaden inny powszechnie obowiązujący przepis prawa, nie zobowiązuje również przełożonego do informowania policjanta o celowości dokonywanych zmian kadrowych, strukturalnych i organizacyjnych w jednostce Policji, w tym o prowadzonej polityce kadrowej.
Ponadto, przeniesienie funkcjonariusza do dyspozycji nie wymaga zgody policjanta i pozostaje w gestii właściwych przełożonych, co wynika z charakteru stosunków służbowych w Policji, cechujących się podporządkowaniem i hierarchicznością. Co więcej, przeniesienie do dyspozycji właściwego przełożonego samo w sobie nie pogarsza sytuacji finansowej policjanta, bowiem zachowuje on dotychczas należne uposażenie, na podstawie art. 121 ust. 1 ustawy o Policji.
Jak już Sąd wskazał wyżej, rozkaz personalny o zwolnieniu policjanta z dotychczas zajmowanego stanowiska i przeniesieniu do dyspozycji opiera się w dużym stopniu na uznaniu przełożonego, zaś w przypadku osób zajmujących stanowiska samodzielne i kierownicze, na określonej, przyjętej koncepcji kierowania, a także na potrzebach interesów służbowych w szerokim ujęciu, tj. dotyczących nie tylko bezpośrednio jednej komórki organizacyjnej, lecz funkcjonowania całej jednostki organizacyjnej, jaką jest w niniejszej sprawie Centralne Biuro Śledcze Policji.
Mimo, iż organ nie miał konieczności wskazywania, w jakim celu dokonywane jest zwolnienie skarżącej z zajmowanego dotychczas stanowiska służbowego i przeniesienie do dyspozycji przełożonego, to w rozpoznawanej organ wskazał na przyczyny, które legły u podstaw podjętych przez organ rozkazów o zwolnieniu ze stanowiska i przeniesieniu do dyspozycji Komendanta CBŚP, tj. utratę zaufania w związku z przedstawionymi w postępowaniu dyscyplinarnym zarzutami, dotyczącymi realizacji zadań. Charakter postawionych zarzutów nasuwa bowiem poważne wątpliwości w zakresie rzetelności ich wykonywania i tym samym uniemożliwia dalsze pełnienie służby przez skarżącą w Wydziale [...].
Ponadto, organ zwrócił uwagę na zastrzeżenia, dotyczące właściwej współpracy z podmiotami kontrolowanymi (wewnątrz struktury Centralnego Biura Śledczego Policji), jak również z innymi jednostkami organizacyjnymi na tym samym lub niższym szczeblu, z Komendą Główną Policji oraz podmiotami zewnętrznymi (Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji).
W ocenie Sądu, za słuszne należy uznać stwierdzenie organu odwoławczego, że istniejący konflikt skarżącej w relacjach z przełożonymi i innymi policjantami, wpływa negatywnie na funkcjonowanie nie tylko Wydziału [...] CBŚP, ale także całej jednostki. Rozwiązanie zaś trwającego konfliktu może stanowić jedną z przesłanek decyzji o zwolnieniu policjanta z zajmowanego stanowiska i przeniesieniu go do dyspozycji przełożonego.
Należy zaznaczyć, że istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, stąd zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą jest wyznaczony zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji. Postępowanie odwoławcze polega na ponownym merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy niejako "od nowa", bowiem organ odwoławczy nie jest związany poczynionymi przez organ I instancji ustaleniami i dokonaną oceną dowodów. Z tej racji, bezpodstawny okazał się zarzut wobec Komendanta Głównego Policji, że wydając zaskarżone rozstrzygnięcie przytoczył okoliczności zaistniałe już po wydaniu zaskarżonego przez skarżącą rozkazu I instancji, a dotyczące wszczęcia kolejnego postępowania dyscyplinarnego przeciwko skarżącej postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r., oraz nadesłanego przez Prokuraturę Rejonową [...] w [...] zawiadomienia o wszczęciu, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r., śledztwa w sprawie zaistnienia w okresie od dnia [...] do dnia [...] czerwca 2019 r. w [...] przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy Wydziału [...] CBŚP poprzez poświadczenie nieprawdy, co do okoliczności i czasu przeprowadzonej kontroli, co doprowadziło CBŚP do niekorzystnego rozporządzenia mieniem Skarbu Państwa w postaci kosztów niezasadnego noclegu w hotelu "[...]" w [...] w dniach [...]-[...] czerwca 2019 r. i [...]-[...] czerwca 2019 r. oraz kosztów paliwa, które zostało zużyte w związku z wykorzystaniem samochodu służbowego do celów prywatnych, tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., stwierdzić należy, że uchybienie to może stanowić podstawę uchylenia decyzji (rozkazu personalnego) jedynie wówczas, gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny. Okoliczności sprawy wskazują na to, że uczynienie zadość dyspozycji art. 10 § 1 k.p.a. przez organ nie mogło doprowadzić do odmiennego rozstrzygnięcia sprawy, którego istotą było istnienie ważnego interesu służby, uniemożliwiającego pozostanie w służbie w związku z utrwalonym na monitoringu nagannym zachowaniem funkcjonariusza.
Za niezasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Nie budzi wątpliwości, że w zaistniałej sytuacji interes społeczny przeważa nad interesem strony. W interesie społecznym, tożsamym z interesem służby pozostaje, aby wysokie samodzielne stanowiska w Policji zajmowali policjanci, do których przełożeni, a zwłaszcza kierownik danej jednostki organizacyjnej Policji, mieli pełne zaufanie. Te kryteria skarżąca, jako [...] Wydziału [...] Komendy CBŚP, przestała spełniać.
Konieczność dokonania niezwłocznego zwolnienia ze stanowiska [...] Wydziału [...] wynikała z ciążącego na Komendancie CBŚP obowiązku zapewnienia prawidłowego funkcjonowania podległej mu jednostki organizacyjnej, przy uwzględnieniu potrzeby realizacji jej ustawowych zadań.
Policja jest formacją zaufania społecznego, a sprawne funkcjonowanie Wydziału [...] Komendy CBŚP ma bezpośredni wpływ na utrzymanie bezpieczeństwa i porządku publicznego. Istotą służby w Policji jest dyspozycyjność funkcjonariuszy. Osoba zgłaszająca się do służby w Policji wyraża dobrowolnie gotowość podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej obowiązującej w Policji, składa ślubowanie, zobowiązując się do przestrzegania dyscypliny służbowej oraz wykonywania rozkazów i poleceń służbowych.
Zwalnianie i przenoszenie policjantów do dyspozycji Komendanta mieści się w kategoriach szczególnych uprawnień przełożonych, składających się na kształtowanie dyscypliny służbowej, której policjant musi się podporządkować.
Zauważyć należy, że powoływanie się przez skarżącą na jej dotychczasowe nienaganne opinie nie było kwestionowane przez organ, jednak posiadanie tych opinii pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ w sprawie chodzi o aktualną ocenę realizacji zadań skarżącej.
Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Organy wystarczająco wskazały, z jakich przyczyn uznały, że zwolnienie skarżącej z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienie do dyspozycji jest konieczne.
Organy nie naruszyły również przepisów, dotyczących postępowania dyscyplinarnego, ponieważ w przedmiotowej sprawie, która dotyczy zwolnienia ze stanowiska i przeniesienia do dyspozycji, nie miały one zastosowania.
Również przedstawione w skardze obszerne zarzuty naruszenia przez organ przepisów Kodeksu karnego są całkowicie chybione, gdyż pozostają poza zakresem przedmiotowej sprawy.
W ocenie Sądu, Komendant Główny Policji w zaskarżonym rozkazie personalnym wykazał i ocenił okoliczności oraz przyczyny, które wpłynęły na wydanie rozstrzygnięcia o zwolnieniu skarżącej ze stanowiska [...] Wydziału [...] CBŚP i przeniesieniu do dyspozycji.
Dostatecznie także uzasadniono rozstrzygnięcie, w części dotyczącej nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., z uwagi na tożsamy z interesem służby, interes społeczny, który wymaga zapewnienia prawidłowego funkcjonowania CBŚP, z uwzględnieniem potrzeby realizacji ustawowych zadań nałożonych na Policję.
Sąd, nie dopatrując się w działaniach organów uchybień, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), oddalił skargę, jako niezasadną.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w oparciu o zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II z dnia 10 grudnia 2010 r., wydane na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 z późn. zm.).