Uzasadnienie
Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] października 2009 r. w sprawie rozpatrzenia wniosków o najem lokalu, działając na podstawie § 6 pkt 8 uchwały nr [...] Rady miasta [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m. [...] do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m. [...] oraz § 2, § 24 ust. 1 i § 26 uchwały nr [...] Rady miasta [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...] odmówił R. H. zakwalifikowania jego wniosku o najem lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] (załącznik nr 3 do uchwały).
W uzasadnieniu uchwały, w części dotyczącej R. H., wskazano, co następuje:
Najemcą lokalu nr przy ul. [...] w [...] była babcia wnioskodawcy R. H. - J. P., która zmarła [...] grudnia 2007 r. Przedmiotowy lokal pierwotnie został przydzielony Z. P. przez [...] Spółdzielnię Mleczarską. Z dniem [...] kwietnia 2009 r. nieruchomość przy ul. [...] została przejęta w administrowanie przez Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] R. H. w przedmiotowym lokalu został zameldowany dwa lata przed śmiercią babci, jednak przeprowadzone w przedmiotowej sprawie postępowanie wyjaśniające nie potwierdziło wspólnego stałego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu wnioskodawcy z J. P. aż do dnia jej śmierci. Nadmienić ponadto należy, że zgodnie z § 31 prawa miejscowego (uchwały nr [...]Rady Miasta [...] z dnia [...] lipca 2009 r.) warunkiem ewentualnego zakwalifikowania wniosku jest stałe zamieszkiwanie z najemcą przez okres co najmniej 7 ostatnich lat. Nawet zatem, gdyby wnioskodawca mieszkał z babcią od daty zameldowania, także nie kwalifikowałby się do zawarcia umowy najmu.
R. H. nadal nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, co zresztą sam oświadczył podczas wizyty w tut. wydziale w dniu [...] czerwca 2009 r. Brak zamieszkiwania uzasadnił bardzo złym stanem technicznym dachu. Aktualnie wnioskodawca zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w P., którego najemcą jest jego matka T. H. (zameldowane w tym lokalu są 2 osoby). Kryterium dochodowe nie jest przekroczone. Z uwagi na brak spełnienia przesłanek zawartych w § 31 prawa miejscowego, wniosek nie może być zakwalifikowany, dlatego też, zdaniem organu, należy prowadzić postępowanie o opróżnienie lokalu stosownie do dyspozycji zawartej w § 32 prawa miejscowego.
R. H. pismem z dnia [...] września 2011 r. wezwał Zarząd Dzielnicy [...] do usunięcia naruszenia prawa wynikającego z podjętej w dniu [...] października 2009 r. uchwały, a po odmowie uwzględnienia jego żądania – wstąpienia w stosunek najmu przedmiotowego lokalu - wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której, w zakresie podjętego, co do jego osoby rozstrzygnięcia, domagał się uchylenia lub zmiany zaskarżonej uchwały, ewentualnie jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonej w takiej części uchwale zarzucił:
- 1) naruszenie prawa miejscowego - § 31 uchwały nr [...] Miasta [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta [...], poprzez bezzasadną odmowę nawiązania stosunku najmu od dnia [...] listopada 2009 r., mimo spełniania przez skarżącego wszystkich kryteriów powyższej uchwały;
- 2) błędne ustalenia faktyczne poczynione przez organ, polegające na przyjęciu, iż skarżący nie spełnia przesłanki stałego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu z J. P., a także na przyjęciu, iż posiada zabezpieczenie swoich - aktualnych potrzeb mieszkaniowych w miejscu aktualnego pobytu, tj. w mieszkaniu matki skarżącego przy ul. [...] w P.;
- 3) naruszenie art. 7, art. 75 i art. 77 Kpa, zgodnie z którymi organ jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i może z urzędu lub na wniosek strony przesłuchać również nowych świadków na okoliczności będące przedmiotem tego postępowania - naruszenie to przejawia się w tym, że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości.
W uzasadnieniu skargi R. H. wskazał materiał dowodowy (dowody z przesłuchania świadków na okoliczność wspólnego zamieszkiwania z J. P. w przedmiotowym lokalu) zawarty w jego pozwie skierowanym do Sądu Rejonowego [...] Wydział [...] Cywilny sygn. akt [...], który został całkowicie pominięty przez organ, a który był znany organowi z uwagi na udział w tej sprawie. Wskazywał także, iż z J. P. w przedmiotowym lokalu zamieszkiwał już od 2000 r. zaś organ ocenił okres tego zamieszkiwania jedynie od czasu zameldowania skarżącego w tym lokalu.
Argumentował, iż jego matka posiadała prawo do zamieszkiwania w lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. czasowo do dnia [...] czerwca 2009 r. i wskazywał, iż obecnie przedmiotowy lokal posiada bardzo zły stan uniemożliwiający zamieszkiwanie w nim.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Dzielnicy [...] wniósł o jej oddalenie.
Organ argumentował, iż R. H. należy do grona uprawnionych - spełnia kryterium metrażowe i nie zalega z opłatami za korzystanie z lokalu. Jednakże przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie potwierdziło stałego zamieszkiwania zainteresowanego wraz z babcią i prowadzenia razem z nią wspólnego gospodarstwa domowego przez okres co najmniej ostatnich 7 lat. Skarżący w przedmiotowym lokalu zameldował się co prawda na dwa lata przed śmiercią babci, jednak zgodnie z informacjami znajdującymi się w aktach, w lokalu nie zamieszkiwał. Najemczyni J. P. zamieszkiwała sama, a przed śmiercią zamieszkiwała u swojej córki. Na powyższe wskazują także informacje o osobach zgłaszanych do opłat (które były i są wnoszone za jedną osobę).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustalił i wskazał, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z treścią paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną przez skarżącego podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z treścią prawa miejscowego, to jest § 31 uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m. [...], zawarcie umowy najmu z osobami, które pozostały w lokalu po śmierci najemcy, a nie wstąpiły w stosunek najmu na podstawie art. 691 Kc jest możliwe, gdy spełnione zostaną łącznie następujące warunki:
- 1) osoby te zamieszkiwały z najemcą w lokalu za zgodą właściciela i prowadziły wraz z nim wspólne gospodarstwo domowe przez okres co najmniej ostatnich 7 lat;
- 2) zajmowana powierzchnia mieszkalna lokalu nie przekracza 15 m2 na każdą osobę uprawnioną, a w przypadku gospodarstwa jednoosobowego 30 m2;
- 3) osoby te nie zalegają z opłatami za korzystanie z lokalu, przy czym warunek ten uważa się za spełniony również w przypadku występowania zaległości, jeśli zostało podpisane i jest realizowane porozumienie o spłacie zadłużenia;
- 4) osoby te osiągają dochód nieprzekraczający 160% minimum dochodowego.
- 5) należą do grona uprawnionych wymienionego w § 31 ust. 2, a zalicza się do nich małżonka najemcy, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.
W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, w części dotyczącej R. H., Zarząd Dzielnicy [...] wskazał tylko na jedną przyczynę odmowy zakwalifikowania skarżącego do zawarcia umowy najmu – brak wspólnego zamieszkiwania z poprzednią najemczynią lokalu, uznając jednocześnie spełnienie przez zainteresowanego pozostałych warunków, zakreślonych w powyżej cytowanym przepisie prawa miejscowego.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący trafnie zarzucił naruszenie przepisów art. 7, art. 75 i art. 77 Kpa. W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały w jej części dotyczącej R. H., brak jest dokładnego i wyczerpującego ustosunkowania się do materiału dowodowego. Brak jest wskazania na podstawie jakich dowodów organ uznał, iż skarżący nie spełnił kryterium wspólnego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu z jego poprzednim najemcą – J. P.. Uzasadnienie jest lakoniczne i niespełniające wymogów zakreślonych w art. 107 § 3 Kpa. Nadto, organ w ogóle nie ustosunkowuje się do twierdzeń zainteresowanego, ogranicza czasowe kryterium zamieszkania jedynie do okresu od daty zameldowania skarżącego w przedmiotowym lokalu. Brak także ustosunkowania się do dowodów wskazanych przez skarżącego.
W takim stanie materiału dowodowego, niniejsza sprawa nie dojrzała do merytorycznego rozstrzygnięcia, albowiem wymaga rzetelnego zebrania pełnego materiału dowodowego.
Zarząd Dzielnicy [...] ponownie rozpatrując sprawę z wniosku skarżącego powinien po pierwsze zgromadzić w sposób prawidłowy i wyczerpujący materiał dowodowy. W tym zakresie sprawy, podkreślić należy, iż skarżący powinien w sposób konkretny wskazać jakie wnioski dowodowe przedstawia na poparcie swojego twierdzenia, iż zamieszkiwał wspólnie z J. P. w przedmiotowym lokalu od 2000 roku, czy żąda przesłuchania w tej materii świadków (należy podać ich imiona i nazwiska oraz adresy), czy też ogranicza się do żądania, aby organ przeprowadził w tym zakresie dowód z materiału zgromadzonego w aktach sprawy cywilnej prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] Wydział [...] Cywilny sygn. akt [...]. Zaznaczyć tu należy, iż w przypadku przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków o czynności tej powinien być powiadomiony zainteresowany, który ma prawo do zadawania pytań świadkom.
Organ powinien także dokładnie wyjaśnić kwestie związane z ewentualnym zamieszkiwaniem zainteresowanego w lokalu w P. wynajmowanym przez jego matkę oraz dokonać oceny możliwości zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, a w szczególności, jaki jest stan dachu i czy istotnie uniemożliwia on użytkowanie lokalu i od jakiej daty.
Po zgromadzeniu całości materiału dowodowego organ powinien w uzasadnieniu uchwały ustalić stan faktyczny sprawy w zakresie zagadnienia zamieszkiwania zainteresowanego z poprzednim najemcą, wskazać, jakim dowodom dał wiarę, a jakim dowodom odmówił wiarygodności i z jakich przyczyn.
Podkreślić tu należy, iż niniejsza sprawa dotyczy prawa zamieszkiwania w lokalu, a zatem jest bardzo istotna dla obywatela. Z tych powodów sposób jej rozstrzygania nie może być powierzchowny a rozstrzygnięcie przypadkowe.
Z tych wyżej wskazanych względów, na podstawie art. 147 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność uchwały nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] października 2009 r. w sprawie rozpatrzenia wniosków o najem lokalu w zaskarżonej części, to jest w części dotyczącej rozpatrzenia wniosku R. H. W pozostałym zakresie wyroku orzeczono zgodnie z treścią art. 152 i 200 wyżej wskazanej ustawy.