Uzasadnienie
C. M. sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Wałbrzychu z 08.11.2022 r., nr LV/600/22, w sprawie ustalenia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych z jakich mogą być wykonane, domagając się stwierdzenia jej nieważności w całości. Podstawę prawną podjętej uchwały stanowi art. 37a ust. 1 ustawy z 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r., poz. 503 ze zm.) - zwanej dalej: u.p.z.p.
W skardze spółka zakwestionowała szereg przepisów ww. uchwały, zarzucając m.in. naruszenie 1). art. 37a ust. 9 u.p.z.p. w związku z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP oraz art. 28, art. 30, art. 48, art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane, przez nieustanowienie w zaskarżonej uchwale żadnego mechanizmu ochrony praw nabytych podmiotów, które przed wejściem w życie uchwały wzniosły na terenie miasta Opola urządzenia reklamowe i tablice reklamowe, na podstawie ważnych pozwoleń na budowę lub zgłoszeń prac budowlanych oraz przez wprowadzenie nakazu dostosowania tych tablic i urządzeń do postanowień uchwały, co jest równoważne z nałożeniem na skarżącego obowiązku ich rozbiórki, mimo braku orzeczenia wobec tych tablic reklamowych i urządzeń reklamowych nakazu rozbiórki we właściwym trybie przewidzianym w art. 48, art. 50 lub art. 51 ustawy Prawo budowlane; 2). art. 22, oraz art. 21 i art. 64 Konstytucji RP w związku z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, a także § 146 ust. 1-3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej (Dz. U. z 2016 r., poz. 283) poprzez nieustanowienie w uchwale stosownej rekompensaty pieniężnej w przypadkach "dostosowania" zgodnie z § 29 ust. 5 uchwały urządzeń reklamowych i tablic reklamowych, które zostały wzniesione w Wałbrzychu na podstawie ważnych pozwoleń na budowę lub zgłoszeń prac budowlanych przez ich rozbiórkę, co jest równoważne w skutkach z ich wywłaszczaniem i ograniczeniem wolności gospodarczej.
Sądowi z urzędu jest wiadomym, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniami z 06.06.2019 r., sygn. akt II OSK 166/18 oraz z 06.10.2020 r., sygn. akt II OSK 1954/19 wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym o następującej treści: "Czy art. 37a ust. 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1945 ze zm.), w zakresie w jakim przewiduje obowiązek określenia w uchwale, o której mowa w art. 37a ust. 1 powołanej ustawy, warunków i terminu dostosowania istniejących w dniu jej wejścia w życie, wzniesionych na podstawie zgody budowlanej, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do zakazów określonych w tej uchwale, bez zapewnienia ustawowych podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania przez podmioty, które są zobowiązane do ich usunięcia, jest zgodny z art. 2, art. 21, art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. oraz z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 20 marca 1952 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175 ze zm.)".
Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił toczące się przed nim postępowania sądowe. Zainicjowane pytaniem prawnym z dnia 6 czerwca 2019 r. postępowanie toczy się w Trybunale Konstytucyjnym pod sygnaturą P 20/19.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r.. poz. 259 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
W niniejszej sprawie jedną z podstaw prawnych zaskarżonej tzw. uchwały krajobrazowej, będącej aktem prawa miejscowego, jest przepis art. 37a ust. 9 u.p.z.p., który niewątpliwie stanowić będzie wzorzec kontroli sądowej zaskarżonej uchwały i to właśnie z perspektywy tego przepisu będą oceniane jej postanowienia. Strona skarżąca wykazała, że jest właścicielem co najmniej dwóch nośników reklamowych znajdujących się na obszarze objętych działaniem przedmiotowej uchwały i będzie zobowiązana dostosować te urządzenia do wymogów uchwały.
Zauważenia wymaga, że wskazane wcześniej postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczą uchwał krajobrazowych wydawanych m.in. na podstawie art. 37a ust. 9 u.p.z.p., zaś sformułowane przez NSA pytanie prawne dotyczy kwestii warunków i terminu dostosowania istniejących w dniu wejścia w życie uchwały, wzniesionych na podstawie zgód budowlanych, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do zakazów określonych w uchwale, w szczególności bez zapewnienia ustawowych podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania przez podmioty zobowiązane do dostosowania się do postanowień uchwały.
Zdaniem Sądu, rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy w ww. zakresie będzie zatem zależało od wyniku postępowania toczącego się przez Trybunałem Konstytucyjnym, zainicjowanego wskazanymi wcześniej postanowieniami NSA. Zauważyć też należy, że w sytuacji wydania przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia stwierdzającego niekonstytucyjność ww. przepisu, strona będzie miała możliwość przytaczania nowego uzasadnienia podstaw skargi uwzględniającego orzeczenie Trybunału (por. uchwałę NSA z 07.12.2009 r., I OPS 9/09). Tym samym odpowiedź Trybunału na pytania prawne zdeterminuje ocenę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego co do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 37a ust. 9 u.p.z.p. Powyższe czyni zasadnym zawieszenie postępowania z urzędu do czasu udzielenia odpowiedzi przez Trybunał Konstytucyjny na zadane pytanie prawne.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.