Uzasadnienie
Decyzją Burmistrza S. Ś. z dnia [...] r. (Nr [...]) zatwierdzono projekt podziału działek nr [...],[...],[...] położonych w obrębie J. G.. Decyzja została wydana po pozytywnym zaopiniowaniu podziału (z urzędu) działek nr [...],[...] i [...] stanowiących własność W. P..
W odwołaniu od tej decyzji W. P. zarzucił naruszenie przepisu art. 97 ust. 3 ustawy o gospodarce gruntami, gdyż Burmistrz nie wykazał niezbędności tego podziału do realizacji celów publicznych i nie udowodnił aby interes publiczny był tak ważny, aby wymagał ograniczenia indywidualnego uprawnienia obywatela. Podniósł też, że podział nie jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpatrując odwołanie od decyzji organu I instancji uznało, że bezprzedmiotowy jest zarzut Strony, że podział nie jest zgodny z ustaleniami planu przestrzennego, gdyż w tym zakresie wydane zostało już ostateczne postanowienie uznające projekt podziału za zgodny z tym planem.
Co do pierwszego zarzutu, to Kolegium uznało, że zgodzić się można ze Stroną, iż uzasadnienie decyzji w przedmiocie niezbędności podziału dla realizacji celu publicznego jest zbyt ogólnikowe.
Wskazano następnie, że z mapy sytuacyjno-wysokościowej wynika, że Burmistrz przewiduje przeznaczenie działki nr [...] o powierzchni [...] ha, na złagodzenie łuku drogi, co może nastąpić oczywiście po przeprowadzeniu wywłaszczenia. Natomiast wyodrębnienie działek nr [...] o powierzchni [...] ha oraz nr [...] o powierzchni [...] ha ma zapewnić możliwość poszerzenia drogi zgodnie ze standardami ustalonymi w planie zagospodarowania.
Podkreślono, że wydzielone działki to zaledwie ułamek procentu powierzchni działek Strony, a więc uszczuplenie Jej praw będzie nieznaczne, a interes publiczny
Sygnatura akt II SA/Wr 1158/03 zapewniony będzie przez większe bezpieczeństwo i wyższy komfort jazdy użytkowników drogi.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. P. zarzucił, że decyzje Kolegium jak i Burmistrza S. Ś. dotyczą podziału działek [...],[...] i [...], a opierają się na postanowieniu [...] z [...]. Burmistrza S. Ś. dotyczącego wstępnego projektu podziału działek.
Wskazano, że wstępny projekt podziału działek nie jest zgodny z planem zagospodarowania przestrzennego, co uzasadniono w zażaleniu z [...] na postanowienie [...] Burmistrza S. Ś.. Podniesiono, że nie przywiązywano jednak zbytniej wagi do tego postanowienia, bo dotyczyło ono jedynie wstępnego projektu podziału działek, który nie jest ostateczny. Skarżący wskazał, że sądził, iż zgodnie z rozumieniem słowa "wstępny" jako pierwszy, próbny, pobieżny, miał prawo oczekiwać, że po nim nastąpi dopracowany projekt podziału. Okazało się jednak, że projekt ten został potraktowany (nie wiadomo od kiedy i na jakiej podstawie) jako projekt ostateczny.
Wskazano, że zgodnie z art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2000 r., nr 46, poz. 543 ze zm.)) stanowi, że podziału nieruchomości można dokonać jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu zagospodarowania. Natomiast nie przewidziana jest możliwość podziału nieruchomości jeżeli wstępny projekt podziału (nie) jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego.
Podniesiono, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21.6.2001 (V S. A. 3718/00; ONSA 2002/3/124) podkreśla, że organ orzekający w każdym wypadku ma obowiązek wskazać, o jaki interes społeczny chodzi, i udowodnić, że jest on tak ważny i znaczący, iż bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywatela. Kolegium wskazywało tylko na konieczność zapewnienia interesu publicznego nie starając się nawet rozważyć, czy nie można tego interesu zapewnić w inny sposób i czy wymaga on w tym wypadku ograniczenia uprawnień indywidualnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do dyspozycji art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne
Sygnatura akt II SA/Wr 1158/03 sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne i określone ustawowo postanowienia (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), a także na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Z kolei art. 147 § 1 przywoływanej wyżej ustawy procesowej upoważnia Sąd, który uwzględnia skargę na uchwałę lub akt, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeśli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Sąd rozpatrując przedmiotową skargę na decyzję Kolegium obligowany był uwzględnić zapisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, regulującej zasady podziału nieruchomości. Przepis art. 93 ust. 1 tejże ustawy stanowi, że podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi. W razie braku tego planu stosuje się przepis art.
94. W ustępie 2 wskazano, że zgodność z ustaleniami planu w myśl ust. 1 dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. W ustępach 4 i 5 postanowiono, że o zgodność
Sygnatura akt II SA/Wr 1158/03 proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi, z zastrzeżeniem art. 94 i art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta a opinię, o której mowa w ust. 4, wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie.
W ustępie 3 przywołanego przepisu wskazano na przeszkody w dokonaniu nieruchomości. Zgodnie z tym przepisem podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej; za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem. Nie ustanawia się służebności na drodze wewnętrznej w przypadku sprzedaży wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną.
W przepisie art. 95 przewidziano, w sposób enumeratywny, wyjątki od zasady, że podział musi być zgodny z planem miejscowym. Wśród tych wyjątków nie przewiduje się przeznaczenia danej nieruchomości na budowę drogi publicznej, o charakterze lokalnym (gminnym) jak ma to miejsce w rozpatrywanej sprawie. Wyjątek jedynie ustawodawca poczynił dla lokalizacji autostrad. Oznacza to, że budowa innej drogi publicznej jest celem publicznym, opisanym w przepisie art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomości, ale podział dokonywany w celu jej budowy musi być zgodny z planem zagospodarowania przestrzennego. Realizacja celu publicznego jest jednak o tyle istotna, że uzasadniała działanie z urzędu (art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy).
Biorąc pod uwagę powyższe uregulowania należy podkreślić, że podstawowe zagadnieniem, które przesądza o dopuszczalności podziału, jest kwestia jego zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego. Jak wynika z części opisowej planu zagospodarowania przestrzennego wsi S. i J. G., zatwierdzonego uchwałą nr XLIII/25/98 z dnia 18 czerwca 1998 r. w S. Ś., zawarto w nim ustalenia szczegółowe dla terenów komunikacji, ze wskazaniem działek gruntów, składających się na poszczególne drogi lokalne. Wśród działek, które były objęte podziałem znalazła się jedynie działka [...], składająca się [...] na
Sygnatura akt II SA/Wr 1158/03 drogę opisaną w opisowej części planu jako [...] – ulica lokalna. Jeżeli nie przewidziano w tejże części planu objęcia drogami lokalnymi przedmiotowych działek [...] i [...] to oznacza to, że proponowany podział nie ma uzasadnienia w obowiązującym planie miejscowym. Nie można przy tym uzasadniać podziału, że tylko wskazany wyżej podział umożliwi osiągnięcie przewidzianych planie parametrów dla dróg, bo skoro stanowiąc plan zagospodarowania przestrzennego przewidziano wyliczenie w jego części tekstowej poszczególnych działek, składających się na kolejne odcinki dróg, to tym samym tylko te wyraźnie wymienione w planie zagospodarowania przestrzennego działki mogą być przedmiotem wspomnianego podziału, umożliwiającego budowę dróg. Plan zagospodarowania jest przepisem prawa miejscowego (art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - j,t.
Dz.U z 1999 r., nr 15, poz. 139 ze zm) i istnieje wymóg jego przestrzegania także na etapie postępowania podziałowego. Wnioskowanie o zakresie przestrzennym określonych rozstrzygnięć planu nie mogą być wywodzone z parametrów technicznych dróg. Jeśli konkretne zapisy planu nie odpowiadają wymogom społeczności lokalnej albo z innych powodów winny być zmienione, to należy dokonać takich zmian, tak aby jego zapisy nie budziły wątpliwości.
W konkluzji, wobec zaistnienia podstawy do kwestionowania legalności dokonanego podziału z punktu widzenia zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego, Sąd był obligowany, stosownie do zapisu art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do wyeliminowania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, z obrotu prawnego.
Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II sentencji znajduje swe uzasadnienie a przepisie art. 152 przytaczanej wyżej ustawy.