Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał dnia [...]r. postanowienie Nr [...], którym wstrzymał B. B. roboty budowlane przy rozbudowie domu mieszkalnego jednorodzinnego położonego przy ul. P. [...] we W. Rozstrzygnięcie było wynikiem ustalenia, że inwestorka prowadzi roboty budowlane nie legitymując się w chwili wydawania postanowienia ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez organ drugiej instancji postanowieniem z dnia [...]r. (Nr [...]). Postanowienie to zostało doręczone stronom do końca [...]r.
Następnie decyzją z dnia [...]r. (Nr [...]) ten sam organ nakazał inwestorce doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych przy rozbudowie domu mieszkalnego jednorodzinnego położonego przy ul. P. [...] we W., poprzez przedłożenie określonych dokumentów, w terminie do dnia [...]r. W podstawie prawnej organ pierwszej instancji przywołał art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z przepisami art. 28 Prawa budowlanego oraz art. 104 kpa. i art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81, art. 83 ust. 1, art. 84 ust. 1 i art. 84a ustawy Prawo budowlane (t. j. D.U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 z późn. zm.).
Na uzasadnienie organ pierwszej instancji wskazał (między innymi), że inwestor prowadził roboty budowlane na podstawie decyzji nr [...] Prezydenta W., która wskutek wniesionego odwołania najpierw została utrzymana w mocy a potem uchylona w całości przez Wojewodę D. Wydane powtórnie pozwolenie na budowę - decyzja nr [...] Prezydenta W. została uchylona w całości przez Wojewodę D. decyzją nr [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Podczas oględzin nieruchomości, przeprowadzonych w dniu [...]r., pracownik Inspektoratu stwierdził, że wykonano stan surowy rozbudowy i rozebrano mury zewnętrzne rozbudowywanego obiektu tworząc jedną całość, trwale ze sobą związaną.
W ustawowo zakreślonym terminie przywołana decyzja została oprotestowana przez stronę H. B. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W., po rozpatrzeniu odwołania H. B. od opisanej decyzji, decyzją z dnia [...]r. (nr [...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania wykazano, iż uczestniczka postępowania wykonała roboty budowlane bez ostatecznego pozwolenia na budowę, co prawidłowo poskutkowało wszczęciem przez organ nadzoru budowlanego procedury z art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Organ dodaje, że w sprawie nie mamy do czynienia z klasyczną samowolą budowlaną, zatem nie może być mowy o zastosowaniu art. 48 Prawa budowlanego.
Na ostateczną decyzję skargę do sądu administracyjnego złożył H. B. W skardze podniósł zarzuty zbieżne z odwołaniem. Wskazał, że inwestycja była kontynuowana bez niezbędnych uzgodnień, zaś on, jako strona, miał utrudnione możliwości zapoznania się z aktami sprawy. We wnioskach skarga zmierza do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawie- 2
Sygnatura akt II SA/Wr 1384/03 dliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej upsa -Dz. U. Nr 153, poz. 1270), w tym także na decyzje wydane na podstawie norm prawa budowlanego. Z taką kontrolą mamy do czynienia w sprawie niniejszej.
Z akt administracyjnych, dołączonych do sprawy, wynika w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że zaskarżona decyzja została podjęta po upływie okresu przewidzianego w art. 50 ust. 4 prawa budowlanego. Przywołany przepis stanowi bowiem, że "postanowienie o wstrzymaniu robót traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia".
Znajdujące się w aktach sprawy o wstrzymanie robót budowlanych zwrotne poświadczenia odbioru wskazują, że postanowienie wstrzymujące roboty budowlane zostało doręczone stronie zobowiązanej [...]r., a uczestnikowi postępowania [...]r., zaś z dołączonych do odpowiedzi na skargę w sprawie niniejszej akta administracyjne wynika, iż zaskarżona decyzja zaopatrzona jest datą [...]r.. Zestawienie tych faktów wskazuje, że termin ustawowy został przez organ nadzoru budowlanego przekroczony.
Według bowiem przepisu art. 51 ust. 1 ustawy przed upływem terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4 właściwy organ wydaje decyzję, nakazującą zaniechanie dalszych robót, bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, albo określającą czynności, jakie należy wykonać w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Wydanie decyzji po upływie materialnoprawnego terminu narusza prawo i musi doprowadzić do uchylenia decyzji naruszającej prawo materialne.
Takie stanowisko zostało utrwalone w dotychczasowym orzecznictwie NSA (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 1999 r., IV SA 664/97, Lex 47281). W uzasadnieniu tego orzeczenia czytamy "organ postanowieniem wstrzymał roboty budowlane (art. 50 ust. 3).
Zgodnie z treścią art. 4 i art. 51 ust. 1 ww. ustawy organ zobowiązany był do wydania decyzji w t. 2 miesięcy pod rygorem utraty ważności postanowienia.
Termin 2 miesięcy liczy się od dnia doręczenia postanowienia inwestorowi.
Wstrzymanie robót budowlanych przewidziane art. 50 prawa budowlanego w sytuacji niekwestionowanego odstępstwa inwestorów od pozwolenia na budowę należy uznać w pełni za zasadne. O dalszych losach budowli organ nadzoru budowlanego winien zadecydować w formie decyzji, ale tylko w okresie obowiązywania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, o którym stanowi art. 50 ust. 4 pr. budowlanego, jak wyżej wspomniano. Bezwzględny wymóg zachowania tego terminu wynika z treści art. 50 ust. 1 prawa budowlanego.
W sprawie przedmiotowej niesporny jest fakt, że organ wydał zaskarżoną decyzję po upływie 2 miesięcy od doręczenia inwestorom postanowienia wstrzymującego prowadzenie robót budowlanych. Należy zatem uznać, że decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów art. 50 ust. 4 i 51 ust. 1 prawa budowlanego. Uzasadnia to jej uchylenie wraz z decyzją pierwszoinstancyjną Rozpatrując ponownie sprawę organ nadzoru budowlanego winien mieć na uwadze utrwalone stanowisko orzecznictwa na tle art. 50 i 51 prawa budowlanego, iż brak zachowania terminu określonego w art. 50 ust. 4 prawa budowlanego wyklucza możliwość zastosowania rozwiązań przewidzianych w art. 51 ustawy." 3
W świetle powyższych rozważań, Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji był zobligowany do jej uchylenia i uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 145 § 1 pkt llit. a) upsa należało orzec jak na wstępie. Orzeczenie o tym, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu znajduje uzasadnienie w art. 152 upsa.