Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we [...] po rozpatrzeniu zażalenia Ł. L. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r., wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych w zakresie budowy budynku gospodarczego z zapleczem socjalnym na działce nr [...] w [...], którego inwestorem jest Ł. L. oraz nakładające na inwestora obowiązek przedłożenia w PINB w [...] wskazanych w nim dokumentów, w terminie do [...] marca 2020 r.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.
W dniu [...] grudnia 2019 r. PINB w [...] wydał postanowienie nr [...], wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych w zakresie budowy budynku gospodarczego z zapleczem socjalnym na działce nr [...] w [...], którego inwestorem jest Ł. L. i nakładające na inwestora, obowiązek przedłożenia, w siedzibie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], w terminie do [...] marca 2020 r.: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202), tj. a) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego, aktualnych na dzień opracowania projektu; b)oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ stwierdził, że inwestor wybudował budynek gospodarczy z zapleczem socjalnym służący prowadzonej na działce działalności rolnej. Jakkolwiek obiekt docelowo służyć ma jako budynek uzupełniający do produkcji rolnej, zarówno jego parametry jak i rodzaj działki, na której został usytuowany uzasadniają stwierdzenie, że na jego wykonanie inwestor obowiązany był uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę, czego nie uczynił.
Następnie organ wskazał, że zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31 ustawy. Art. 29 ust 1 pkt 1 lit a stanowi, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej: parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2 przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,8m. Jak wynika z akt sprawy powierzchnia zabudowy budynku wynosi około 40,5m2. Obiekt ten nie może zostać zakwalifikowany jako parterowy, gdyż posiada dodatkową kondygnację, w której w ścianie szczytowej od strony drogi znajduje się okno, natomiast w ścianie szczytowej od strony hali znajdują się drzwi.
Ponadto organ nadmienił, że obiekt znajduje się na działce, która nie jest działką siedliskową. Zwolnione z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę są tylko budynki o parametrach cytowanych powyżej, oraz związane z produkcja rolną i uzupełniające zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej. PINB w [...] w tym kontekście wyjaśnił, że jakkolwiek inwestor - Ł. L. posiada gospodarstwo rolne i na działce nr [...] (pastwiska trwałe i grunty orne) aktualnie buduje (oraz użytkuje) budynek magazynowy związany z produkcją rolną, działka ta nie może zostać zakwalifikowana jako działka siedliskowa, a samowolnie wybudowany obiekt nie jest obiektem uzupełniającym zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej. Budynek ten kwalifikuje się jako budynek służący gospodarce rolnej, niemniej jednak wymiary obiektu oraz charakter działki na której został wybudowany obligują inwestora do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W niniejszej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdził, iż wstępna analiza obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, usytuowanie budynku oraz deklarowana przez inwestora funkcja budynku daje podstawę do wdrożenia procedury legalizacyjnej. Organ zaznaczył, że legalizacja obiektu nie jest obowiązkiem inwestora, a uprawnieniem. Wynik procedury legalizacyjnej będzie w dużej mierze zależał od inwestora. Wszystkie obowiązki wynikające z przepisów prawa muszą być spełnione przez inwestora w sposób kumulatywny (łączny). Niespełnienie w wyznaczonym terminie chociażby jednego spowoduje po stronie organu prowadzącego postępowanie obowiązek orzeczenia nakazu rozbiórki.
Pismem z dnia [...] grudnia 2019 r., inwestor Ł. L. złożył zażalenie na postanowienie PINB w [...] z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...]. Wskazał, że nie zgadza się z zapisami postanowienia i wniósł o jego uchylenie.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...], po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy wskazał, że budowa budynku gospodarczego o wymiarach około 5.52 m x 7.41 m, rozpiętości konstrukcji około 4.80 m, wysokości około 5.5 m, tj. powierzchni zabudowy około 40.5 m2 – nie została zwolniona w myśl art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego, z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. DWINB wskazał, że organ I instancji prawidłowo zastosował art. 48 Prawa budowlanego. Wyjaśnił, że organ nie ma możliwości odstąpienia od trybu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części, jeżeli zostały spełnione warunki o których mowa w art. 48 ust. 1 Prawa budowalnego. Stwierdzając zatem, że istnieją podstawy do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w stosunku do przedmiotowego obiektu, w pełni uzasadnionym stało się nałożenie obowiązków wskazanych w postanowieniu PINB w [...].
Prawidłowość postanowienia wydanego w postępowaniu odwoławczym zakwestionował Ł. L. wnosząc pismem z dnia [...] marca 2020 r. skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Wyjaśnił, że wybudowany obiekt został zrealizowany na podstawie informacji, że takie obiekty wyłączone są z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Skarżący wskazał, że daleki jest od rozpoczynania budowy bez wymaganych zezwoleń. Uzyskał pozwolenie na budowę hali magazynowej. W następstwie uzyskanego pozwolenia na budowę skarżący rozpoczął w dobrej wierze budowę budynku gospodarczego służącego do obsługi hali magazynowej. W trakcie kontroli skarżący dowiedział się, że wybudowany obiekt nie spełnia parametrów technicznych budynku gospodarczego.
Skarżący wyjaśnił w skardze, że w przypadku uchylenia zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji – dokona zmian wymiarów zewnętrznych budynku. Wniósł o uchylenie postanowień obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W doręczonej Sądowi odpowiedzi na skargę z dnia [...] maja 2020 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we [...] wniósł o oddalenie skargi. Organ podtrzyma łswoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej "p.p.s.a."), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w trybie egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest zasadność wydania przez organ nadzoru budowlanego postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych z uwagi na ich prowadzenie bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz przedłożeniu stosownych dokumentów celem legalizacji zaistniałej samowoli budowlanej.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, roboty budowlane - do jakich w myśl art. 3 pkt 7 należy: budowa (czyli wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu), a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego), przebudowa, montaż, remont i rozbiórka obiektu budowlanego, można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31 Prawa budowlanego. W przepisach art. 29-31 Prawa budowlanego wymienione są enumeratywnie budowy oraz rodzaje robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę, a ewentualnie zgłoszenia właściwemu organowi. W art. 29 ust 1 pkt 1 lit a wskazano, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej: parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2 przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,8 m. Budowa budynku gospodarczego o wymiarach około 5.52 m x 7.41 m, rozpiętości konstrukcji około 4.80 m, wysokości około 5.5 m, tj. powierzchni zabudowy około 40.5 m2 – nie została zwolniona w myśl art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego, z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Ponadto obiekt ten nie może zostać zakwalifikowany jako parterowy, gdyż posiada dodatkową kondygnację, w której w ścianie szczytowej od strony drogi znajduje się okno, natomiast w ścianie szczytowej od strony hali znajdują się drzwi. Wykonanie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia bądź zgłoszenia oznacza, że zostały wykonane w ramach samowoli budowlanej.
Zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Zasadnie, zdaniem sądu, organy uznały, że podstawę materialnoprawną w sprawie stanowiły przepisy art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego. Stosownie do art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.
Na postanowienie przysługuje zażalenie. Z kolei, zgodnie z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
- 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 Prawa budowlanego; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego.
Z przytoczonych przepisów wynika, że w przypadku wybudowania przez inwestora obiektu budowlanego bez uprzedniego dopełnienia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub jego zgłoszenia, obiekt taki winien zostać rozebrany. Natomiast w przypadku spełnienia przesłanek z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, możliwym jest zalegalizowanie obiektu. Przepis jednoznacznie wskazuje, że organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany wstrzymać roboty budowlane niezależnie od stopnia ich zaawansowania. Jedynie procedura legalizacyjna wskazana w art. 49b Prawa budowlanego (dotycząca budowy obiektu bez wymaganego prawem zgłoszenia zamiaru budowy właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej I instancji), daje możliwość nałożenia odpowiedniej dokumentacji bez konieczności wstrzymania robót, jeśli te zostały zakończone. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, legalizacja samowoli budowlanej nie jest jednak obowiązkiem, a jedynie uprawnieniem inwestora. W konsekwencji powyższego, nieprzedłożenie przez inwestora dokumentów niezbędnych do legalizacji spornego obiektu skutkować będzie wydaniem decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki.
Konkludując zdaniem sądu organy obu instancji zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego dokonując ich prawidłowej interpretacji. Sąd nie popatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy zgodnie z art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego podjęły wystarczające kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozpatrzyły w prawidłowy sposób zebrany materiał dowodowy.
W związku z powyższym, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.