Uzasadnienie
W skardze na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych z garażami oraz urządzeniami budowlanymi związanymi z tymi obiektami K. S. oraz W. J. (dalej: skarżący) wnieśli o wstrzymanie wykonania wskazanej decyzji.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali, że za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji przemawia ich ważny interes, polegający na możliwości skutecznej obrony swoich praw i ustalonego ładu przestrzennego. W ocenie skarżących również interes inwestora wymaga wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a to przez konieczność uniknięcia ewentualnych strat finansowych w związku z potencjalnymi nakładami inwestycyjnymi oraz trudną do usunięcia ingerencją w grunt nieruchomości (budowa fundamentów).
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Przyjmuje się, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 3 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 352/06; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 sierpnia 2014 r. sygn. akt II OZ 752/14).
Tym samym, przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonaniem aktu (por. postanowienie NSA z 9 marca 2005 r. sygn. akt II OZ 52/05).
Jednocześnie należy zauważyć, że to na wnioskodawcy ciąży wykazanie zasadności wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się więc do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest w danej sprawie obiektywnie zasadne.
W realiach niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżący przywołali bardzo lakoniczną argumentację, która miałaby wspierać ich wniosek. Skarżący wskazali jedynie, że za udzieleniem ochrony tymczasowej przemawia konieczność zapewnienia im obrony swoich praw i ustalonego ładu przestrzennego. W razie realizacji zaskarżonej decyzji, jak podkreślili skarżący, może ucierpieć również interes inwestora w związku z ewentualnymi nakładami inwestycyjnymi oraz ewentualną trudną do usunięcia ingerencją w grunt nieruchomości. Taka argumentacja po pierwsze nie odnosi się jednak do konkretnych okoliczności, które mogłyby wskazywać na zaistnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, które w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a. uzasadniałyby wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Po drugie zaś, z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżący dopatrują się ewentualnego zagrożenia po stronie inwestora. Wobec tak skonstruowanej argumentacji wskazać należy, że nie daje ona podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej, gdyż potencjalne zagrożenie – nawet gdyby zostało uprawdopodobnione – nie odnosi się bezpośrednio do wnioskodawców. Ponadto, nie budzi wątpliwości, że normalną konsekwencją realizacji decyzji udzielającej pozwolenia na budowę jest wywołanie z reguły nieodwracalnych zmian w terenie, co jednak samo w sobie nie jest wystarczające do wstrzymania wykonania decyzji zatwierdzającej projekt budowlanych i udzielającej pozwolenia na budowę.
Podkreślić zarazem należy, że w ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę sąd nie ocenia prawidłowości wydania tej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem, ale to czy jej wykonanie, jeszcze przed prawomocnym jej skontrolowaniem może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom skarżących. Nie chodzi tutaj przy tym o niebezpieczeństwo wyrządzenia jakiejkolwiek szkody, ale takiej, która może przybrać znaczne rozmiary, a także o sytuację, w której powrót do stanu poprzedniego, zmienionego w sposób istotny i trwały, będzie w zasadzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych nakładów sił i środków.
Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnili, że zachodzą okoliczności wskazujące na ryzyko powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. postanowił odmówić wstrzymania wykonania decyzji.