Uzasadnienie
W sprawie skarżący A.B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu tego żądania wskazał, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną w mieszkaniu spółdzielczym o powierzchni 90 m², ich dochodem są ich emerytury w łącznej kwocie 4.387,96 zł. Jest obłożnie chory, stracił wzrok. Jest właścicielem działki budowlanej o powierzchni 10 arów. Jako wydatki swojego gospodarstwa domowego podał koszt utrzymania mieszkania i zakupu leków w łącznej kwocie 822,66zł oraz raty spłaty kredytów w łącznej kwocie 2.732 zł.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący przesłał dokumenty, z których ponad dane wskazane we wniosku, wynika, że w roku 2017 z żoną uzyskali dochód w kwocie 46.499,82 zł.
W sprawie zważono, co następuje.
Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika paten-towego (art. 245 § 2 ustawy procesowej). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) ustawy procesowej).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu adwokata jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z usług profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona ze względu na swój stan majątkowy nie jest w stanie ponieść jej kosztów.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku wnioskodawcy zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, określona w art. 246 § 1 pkt 1) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów opłacenia kosztów sądowych oraz kosztów usług profesjonalnego pełnomocnika.
W ocenie referendarza sądowego sytuacja życiowa skarżącego i jego żony, tj. wiek i stan zdrowia, oraz jego sytuacja materialna świadczą o wystąpieniu w sprawie obiektywnego braku możliwości ponoszenia kosztów postępowania sądowego i przemawiają za uwzględnieniem rozpoznawanego wniosku. Wprawdzie wnioskodawca i jego żona uzyskują regularny dochód, ale przeznaczany jest on na konieczne utrzymanie ich obojga, w tym na ich leczenie, które stanowi znaczący i nieodzowny wydatek w ich budżecie domowym.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak sentencji.