Uzasadnienie
Pismem z dnia 8 sierpnia 2011 r. D. i M. W. złożyli sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 12 lipca 2011 r. przyznającego im prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz odmawiającego zwolnienia w pozostałym zakresie. Postanowienie zostało doręczone skarżącym w dniu 2 sierpnia 2011 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługuje na uwzględnienie.
Sprzeciw został wniesiony z zachowaniem terminu, o jakim mowa w art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a.
Stosownie do treści art. 260 p.p.s.a. w przypadku skutecznego wniesienia sprzeciwu postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Obejmuje ono zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego (..) - art. 244 § 1 p.p.s.a. i może być przyznane w zakresie całkowitym i częściowym - art. 245 § 1 wyżej wskazanej ustawy. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
- - w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania,
- - w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy).
Wniosek o przyznanie prawa pomocy strona składa na stosownym formularzu (art. 257 p.p.s.a.), a kiedy jego treść okaże się niewystarczająca do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego winna go uzupełnić w zakreślonym terminie zgodnie z wezwaniem (art. 255 p.p.s.a.). Na stronie, która ubiega się o przyznanie jej prawa pomocy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających jego przyznanie. Rozpoznanie wniosku o prawo pomocy należy do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w którym sprawa ma się toczyć lub już się toczy (art. 254 § 1 p.p.s.a.).
Należy podkreślić, że instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w procedurach sądowych, w tym w postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi (art. 214 § 1). Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków. Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.).
Sąd po dokonaniu wnikliwej analizy przedstawionych przez stronę dokumentów i złożonych oświadczeń ustalił, że brak jest podstaw faktycznych do odstąpienia w całości od zasady odpłatności za prawo do sądu, gdyż skarżący nie wykazali, że nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla siebie i rodziny. Skarżący wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata wskazali w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, że prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe, posiadają we współwłasności jedynie działki o powierzchni 2.500 m2. poza tym nie dysponują żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej. 3.000 euro. Dochody uzyskują z tytułu emerytur w wysokości brutto 1.107 zł i 1.384 zł. Skarżący zatem wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, które obejmują wynagrodzenie dla profesjonalnego pełnomocnika, jakim jest adwokat.
Łączna kwota zdeklarowanych emerytur (około 2.500 zł) nie daje szans na zgromadzenie kwoty, która byłaby wystarczająca na wynagrodzenie dla adwokata z wyboru. Dlatego też żądanie ustanowienia takiego pełnomocnika z urzędu należało uznać za uzasadnione. Co do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, to podkreślić należy, że w niniejszej sprawie został już opłacony wpis od skargi w kwocie 100 zł oraz wpis od zażalenia w tej samej wysokości. Ewentualne przyszłe koszty sądowe nie będą wyższe od wskazanej kwoty, którą - jak wynika z akt sprawy - strona skarżąca jest w stanie uiścić.
W tym stanie uznać należało, że skarżący wykazali przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Związku z tym, na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.