Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 grudnia 2016 r. (sygn. akt II OZ 1386/16) oddalił zażalenie skarżących na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 września 2016 r. (sygn. akt II SA/Wr 496/16) o odrzuceniu skargi w niniejszej sprawie.
Pismem z dnia 30 grudnia 2016 r. skarżący wnieśli o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego od skargi i dołączenie dwóch odpisów skargi. W uzasadnieniu wniosku podano, że w wyniku rozpatrzenia reklamacji złożonej przez skarżących Poczta Polska SA uznała, że doszło do nieprawidłowości przy awizowaniu przesyłek sądowych zawierających wezwania do uzupełnienia braków fiskalnego i formalnego skargi. Poczta Polska SA stwierdziła, że z winy jej pracowników doszło do awizowania przesyłek sądowych w skrytce pocztowej skarżących, a nie w ich oddawczej skrzynce pocztowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W myśl zaś art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
Oceniając wniosek o przywrócenie terminu sąd przyjął, że warunkami skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu są: 1) powodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony w zakresie postępowania sądowego;
- 2) równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej;
- 3) złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu;
- 4) brak winy strony w uchybieniu terminu.
Omawiając wskazane przesłanki Sąd stwierdził, że nie budzi wątpliwości spełnienie przesłanki nr 1, ponieważ uchybienie terminu do uzupełnienia braków skargi nie tylko może, ale już wywołało w stosunku do skarżących ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego.
Następnie Sąd stwierdził, że spełniona jest przesłanka nr 2, bowiem skarżący w toku postępowania złożyli do akt sprawy brakujące odpisy skargi oraz uiścili wpis sądowy od skargi, a zatem warunek dokonania czynności procesowej, która nie została dokonana w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.), jest spełniony.
Kolejno Sąd uznał, że spełniona jest przesłanka nr 3. Zgodzić się bowiem należy z wnioskodawcami, że przyczyna uchybienia terminu biegła w niniejszej sprawie do czasu, gdy doręczono im postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2016 r. (sygn. akt II OZ 1386/16), co nastąpiło – według niebudzącego wątpliwości oświadczenia skarżących – w dniu 23 grudnia 2016 r.
Jeśli chodzi o przesłankę nr 4, to Sąd stwierdził, iż o braku winy strony można mówić, gdy istniały przeszkody niezależne od strony, które spowodowały, że strona jakichś działań procesowych nie podjęła, a w konsekwencji doszło do uchybienia terminu. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym, brak winy w uchybieniu terminu można stwierdzić tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia terminu wyznaczonego przepisami prawa (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt II OZ 100/12, Orzeczenia.nsa.gov.pl).
W przekonaniu Sądu strona skarżąca uprawdopodobniła w sposób wystarczający okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu. Sąd przyjął, że skarżący mogli dowiedzieć się o tym, że nie odebrali przesyłki zawierającej wezwania do uzupełnienia braków skargi dopiero z treści postanowienia o odrzuceniu ich skargi. Z procesowego punktu widzenia uprawomocnienie się tego postanowienia czyni możliwym uznanie, że ww. wezwania doręczono skarżącym na zasadzie fikcji doręczenia (art. 73 § 4 p.p.s.a.), lecz biorąc pod uwagę treść wniosku o przywrócenie terminu oraz odpowiedzi na reklamację udzieloną przez operatora pocztowego, należało przyjąć, że wnioskodawcy uprawdopodobnili, że mogli nie wiedzieć o tym, że Sąd skierował do nich ww. wezwania, bowiem pracownicy Poczty Polskiej SA, na których skarżący nie mieli wpływu, dopuścili się uchybień przy próbie doręczenia ww. wezwań. Wobec tego uchybienie terminu w niniejszej sprawie nie miało charakteru zawinionego przez stronę, na co wskazuje całokształt okoliczności faktycznych omówionych powyżej.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Dodatkowo trzeba wyjaśnić, że w skutkiem prawnym przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi jest to, że upada postanowienie, mocą którego skarga w niniejszej sprawie została odrzucona (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I OZ 354/08, z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt II OZ 1056/10 oraz z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt II OZ 393/11, Orzeczenia.nsa.gov.pl). To oznacza, że – po uprawomocnieniu się niniejszego postanowienia – skardze, będzie można nadać dalszy bieg.