Uzasadnienie
I. G. pismem z [...] października 2022 r. zwrócił się do Wójta Gminy o udzielenie informacji publicznej oraz wgląd do dokumentów odnoszących się do budynku w K. przy ul. [...] dotyczących łącznej powierzchni grzewczej budynku, powierzchni grzewczej co do której wynajmujący są obowiązani ponosić opłaty, wysokości poniesionych kosztów w sezonie grzewczym 2021/2022 oraz wysokości wpływów od najemców z opłat za dostarczanie ciepła i pobór ciepłej wody w sezonie grzewczym 2021/2022.
W dniu [...] grudnia 2022 r. I. G. złożył (datowaną na 19 grudnia) skargę na bezczynność Wójta w udzieleniu ww. informacji publicznej. Skarżący podniósł, że [...] października 2022 r. Wójt poinformował go, że żądana informacja zostanie mu udzielona do [...] grudnia 2022 r. P. z [...] grudnia 2022 r. Wójt udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania Skarżącego, natomiast nikt nie skontaktował się z nim w sprawie wglądu do dokumentacji. W związku z tym w odniesieniu do tej części wniosku Wójt pozostaje w bezczynności.
W odpowiedzi na skargę Wójt wniósł o jej oddalenie podnosząc, że żądana informacja została udzielona na piśmie, natomiast brak realizacji wniosku w zakresie wglądu do dokumentów nie wynikał z niedochowania takowego obowiązku przez pracownika Urzędu Gminy, a jedynie z braku zainteresowania samego Skarżącego. Skarżący nie może bowiem zaprzeczyć, że poprzednio składane przez niego wnioski o udostępnienie informacji publicznej były realizowane w formie przez niego wskazanej i w czasie dogodnym dla niego. Tak też stało się w przedmiotowej sprawie w dniu wybranym przez Skarżącego, niezależnie jednak od organu – była to data po złożeniu skargi tj. [...] stycznia 2023 r.
Z ostrożności Wójt podniósł, że skarga powinna być odrzucona, ponieważ nie została poprzedzona wysłaniem przez Skarżącego ponaglenia, o którym mowa w art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 329; zwanej w skrócie "p.p.s.a.").
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku o odrzucenie skargi wskazać należy, że ogólną zasadą wynikającą z treści art. 52 § 1 p.p.s.a. jest, iż skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W myśl art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W orzecznictwie ugruntowany jest jednak pogląd, że w przypadku skargi na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie jest konieczne uprzednie wzywanie do usunięcia naruszenia prawa lub obecnie ponaglenia. W postępowaniach dotyczących udostępnienia informacji publicznej przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego znajdują zastosowanie w bardzo wąskim zakresie - art. 16 i 17 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429, zwanej w skrócie "u.d.i.p."), a mianowicie w odniesieniu do decyzji administracyjnych wydawanych na podstawie tej ustawy.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera bowiem generalnego odesłania do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem wymóg wniesienia ponaglenia (uprzednio zażalenia) w rozumieniu art. 37 k.p.a. przed wniesieniem skargi na bezczynność nie znajduje zastosowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1692/15; z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1084/14; z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1991/12; z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 646/10; z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05 dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z powyższego wynika, że skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność organu nie był zobowiązany do złożenia ponaglenia, o jakim mowa w art. 37 k.p.a.; skarga jest dopuszczalna i podlegała merytorycznemu rozpoznaniu.
Odnośnie zaś kwestii merytorycznej należy wskazać, że co do zasady udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w ww. terminie podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Ustawodawca zastrzegł przy tym, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.).
W przedmiotowej sprawie skarżący wnosił o udostępnienie informacji publicznej w dwóch formach: poprzez przedstawienie informacji w formie pisemnej oraz poprzez umożliwienie zapoznania się z dokumentami. Z akt sprawy wynika, że pismem z [...] października 2022 r. Wójt poinformował Skarżącego, że stosownie do art. 13 ust. 2 u.d.i.p., ze względu na konieczność poczynienia ustaleń niezbędnych do załatwienia wniosku udzielenie informacji publicznej nastąpi do [...] grudnia 2022 r. Należy zauważyć, że informacja ta nie różnicowała form, w jakich miało nastąpić udostępnienie informacji publicznej, należy zatem uznać, że Wójt w piśmie tym zakreślił termin na udzielenie informacji zarówno w formie pisemnej jak też poprzez umożliwienie wglądu do dokumentów.
Należy także zauważyć, że określony w ww. piśmie termin jest maksymalnym terminem przewidzianym w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. - 2 miesiące od złożenia wniosku tj. w przedmiotowej sprawie 2 miesiące liczone od [...] października 2022 r. W przedstawionych Sądowi aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających, że "brak realizacji wniosku w zakresie wglądu do dokumentów nie wynikał z niedochowania takowego obowiązku przez pracownika Urzędu Gminy, a jedynie z braku zainteresowania samego skarżącego", w szczególności brak np. kierowanego do skarżącego pisma wskazującego mu konkretne miejsce i czas w którym może zapoznać się z udostępnianą informacją publiczną (dokumentami). Dopiero utrwalenie w aktach sprawy przekazania takiej informacji skarżącemu, przy braku odpowiedzi skarżącego na taką informację, uwolniłoby organ od zarzutu pozostawania w bezczynności.
W tej sytuacji, mając na względzie, że Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) należało uznać, że Wójt nie udostępniając żądanej przez skarżącego informacji publicznej w formie wglądu do dokumentów w zakreślonym terminie 2 miesięcy tj. do [...] grudnia 2022 r., pozostawał w bezczynności (pkt 1 wyroku).
W ocenie Sądu bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w punkcie 2 wyroku. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Z rażącym charakterem bezczynności mamy więc do czynienia, gdy okres zaniechania jest długotrwały, zaniechanie jest celowe lub zamierzone przez organ, ewentualnie wynika z innych niepodlegających akceptacji przyczyn. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi przypadek oczywistego lekceważenia wniosku skarżącego i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym.
Jak wynika z akt sprawy organ w odpowiednim terminie udzielił skarżącemu odpowiedzi w jednej z żądanych przez niego form, a więc co do zasady nie uchylał się od odpowiedzi, popełnił natomiast błąd polegający na braku poinformowania skarżącego o dokładnym czasie i miejscu w jakim skarżący może dokonać wglądu do akt sprawy.
W przedmiotowej sprawie istotne jest także, że stwierdzona bezczynność ustała z momentem zapoznania się Skarżącego ze wskazanymi przez niego dokumentami w dniu [...] stycznia 2023 r., co potwierdza jego odręczna notatka u dołu pisma Wójta z [...] grudnia 2022 r.
Sąd orzeka biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy w czasie wydania orzeczenia sądowego. Jeżeli zatem w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał akt lub dokonał czynności, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów oznacza to, że organ nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy. Nie może bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte. W takiej sytuacji zachodzi podstawa do umorzenia postępowania w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności (art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) – co skutkowało orzeczeniem zawartym w pkt 3 wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. biorąc pod uwagę wysokość uiszczonego wpisu.