Uzasadnienie
Pismem z dnia 3 września 2013 r. P. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na bezczynność Burmistrza Gminy [...] w sprawie udzielenia informacji publicznej, wnosząc o zobowiązanie organu do udzielenia wnioskowanej informacji; zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wedle norm przepisanych; a w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność przez organ o umorzenie postępowania i zasądzenie na podstawie art. 201 ppsa zwrotu kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego.
W uzasadnieniu skargi strona ją wnosząca podniosła, iż pismem z dnia 30 lipca 2013 r., skarżący wystąpił do organu z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej w zakresie wydanych przez ten organ decyzji administracyjnych ustalających wysokość opłat adiacenckich w latach 2011 i 2012. Nadto skarżący wystąpił z wnioskiem o wskazanie, jaka w poszczególnych decyzjach była wartość nieruchomości przed podziałem (w tym jakie było oznaczenie geodezyjne tych nieruchomości) oraz jaka była wartość tych nieruchomości po podziale (w tym na ile została podzielona działka). Skarżący wniósł o udzielenie odpowiedzi na wniosek przy użyciu poczty elektronicznej, lecz do dnia złożenia skargi, właściwy organ nie udzielił odpowiedzi na pytanie skarżącego.
Ponadto skarżący zwrócił uwagę, że zgodnie z uchwałą NSA z 26.11.2008 r., (sygn. akt I OPS 6/08), art. 161 § 1 pkt 3 ppsa ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a ppsa - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności i w takim przypadku na podstawie art. 201 ppsa skarżącemu przysługuje zwrot kosztów postępowania od organu (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16.12.2010 r., sygn. akt IV SAB/Po 64/10).
W odpowiedzi na skargę Burmistrz [...] wniósł o jej oddalenie, zasądzenie od skarżącego na rzecz strony przeciwnej kosztów postępowania, ewentualnie o umorzenie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy.
Strona przeciwna zwróciła uwagę, że po otrzymaniu skargi, pismem z dnia 9.09.2013 r. przesłano skarżącemu drogą elektroniczną adresowane do niego pismo oraz przesłane w dniu 10.09.2013 r. pismo o identycznej treści, którego odbiór skarżący potwierdził w dniu 13.09.2013 r. W załączonym piśmie zawarta została informacja o następującej treści: "Urząd Miasta i Gminy [...] informuje. że nie ustalano wartości nieruchomości do celów opłat adiacenckich, ponieważ dotychczas w naszej Gminie nie wprowadzono tych opłat:"
Udostępnienie informacji publicznej zdaniem strony przeciwnej może dotyczyć przede wszystkim informacji o faktach istniejących, a nie może polegać na przekazaniu informacji, których strona przeciwna nie posiada, dlatego skarżący nie mógł żądać ujawnienia treści dokumentów stanowiących informację publiczną, jeżeli nie istnieją one w rzeczywistości.
Ponadto podkreślono, że nie jest możliwe postawienie stronie przeciwnej zarzutu bezczynności w sytuacji, gdy żądana informacja nie jest w posiadaniu strony przeciwnej, w szczególności zaś gdy nie istnieje i wobec tego strona jej nie udostępnia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego przepisu obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a.
Wyjaśnić należy, że instytucja skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 149 P.p.s.a., ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie oraz ustaleniu, czy bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa.
Przepis art. 149 P.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 P.p.s.a. wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt Il OSK 1360/12, dostępnym na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl., z analizy tego przepisu, w kontekście przepisu art. 417¹ § 3 K.c., wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo, że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu.
Należy zatem stwierdzić, że dokonanie żądanej czynności lub wydanie żądanego aktu przed rozpoznaniem przez sąd skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (pogląd ten został podzielony w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 2443/12 i z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 2626/12 – oba dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.).
Jak wynika z przekazanych Sądowi akt w dniu wniesienia skargi organ pozostawał bezczynny w załatwieniu wniosku skarżącego z dnia 30 lipca 2013 r. Nie budzi wątpliwości okoliczność, że bezczynność - będąca przedmiotem skargi - przestała istnieć po jej wniesieniu, bowiem organ załatwił wniosek strony w dniu 9.09.2013 r., informując skarżącego, że nie jest w posiadaniu wnioskowanych przez niego dokumentów z uwagi na okoliczność, iż – jak wskazano - "nie ustalano wartości nieruchomości do celów opłat adiacenckich, ponieważ dotychczas w naszej Gminie nie wprowadzono tych opłat".
Skoro wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej został już załatwiony, to postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie bezczynności organu stało się bezprzedmiotowe i podlega w związku z tym umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Nie stało się jednak bezprzedmiotowe postępowanie sądowe w całości. Podjęcie działania przez organ, którego bezczynność była przedmiotem skargi, nie zwalnia Sądu z obowiązku rozważenia i dokonania oceny, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz, w zależności od tej oceny, ewentualnego orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny. Stosownie bowiem do treści art. 149 § 1 zd. drugie P.p.s.a. Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W przedstawionych okolicznościach faktycznych sprawy Sąd nie znalazł podstaw do uznania, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sprawy wynika, że organ nieznacznie uchybił terminowi, określonemu w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przy czym organ nie zignorował wniosku o udzielenie informacji publicznej, lecz po otrzymaniu skargi w tej sprawie, a przed przekazaniem jej do Sądu rozpoznał wniosek skarżącego. Okoliczności te uzasadniają rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku.
Zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Przepis ten nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny, lecz daje mu takie uprawnienie w razie stwierdzenia, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Kwestia ta pozostawiona jest do uznania sądu orzekającego w sprawie.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zaniechanie organu, choć oczywiste, w ocenie Sądu nie wymaga dyscyplinowania organu poprzez wymierzanie grzywny.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.