Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. E. S., reprezentowana przez radcę prawnego T. S., złożyła skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie nieudostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem skarżącej z dnia [...] kwietnia 2016 r. Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku sądu oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż w dniu [...] kwietnia 2016 r. skarżąca złożyła drogą elektroniczną do Wójta Gminy (na adres [...]@[...]) wniosek o udostępnienie informacji w następującym zakresie:
- 1) wskazanie liczby pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w Urzędzie Gminy na dzień 1 marca 2016r.;
- 2) podanie całkowitej sumy wynagrodzenia brutto wszystkich pracowników zatrudnionych w Urzędzie Gminy w okresie od 1 marca 2013r. do 31 października 2015r.;
- 3) wskazanie czy Urząd Gminy jest płatnikiem podatku od nieruchomości;
- 4) wskazanie kwoty uiszczonej w 2014r. przez Urząd Gminy z tytułu podatku od nieruchomości;
- 5) wskazanie czy Gmina zawierała w okresie od 1 stycznia 2013r. do 31 stycznia 2016r. umowy dotyczące obsługi prawnej lub/i zastępstwa procesowego, a jeśli takie umowy zastały zawarte przesłanie skanów przedmiotowych umów.
Jak wskazano w skardze, podmiot obowiązany do udostępnienia informacji do dnia wniesienia skargi nie odniósł się do wniosku skarżącej, nie udostępniając informacji publicznej, jak również nie wydając decyzji odmownej. Organ nie poinformował ponadto skarżącej o powodach opóźnienia, nie wyznaczył też terminu do rozpoznania wniosku. Jak wskazała skarżąca, termin do udzielenia informacji publicznej minął w dniu [...] kwietnia 2016r.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego względnie o oddalenie skargi.
Jak wskazano w uzasadnieniu pisma, wniosek skarżącej wpłynął do organu w dniu [...] kwietnia 2016r., organ zapoznał się z nim w dniu [...] kwietnia 2016r., delegując rozpoznanie wniosku wyznaczonemu pracownikowi. Po dokonaniu ustaleń, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną, została ona udzielona skarżącej w dniu [...] kwietnia 2016 r., tego samego dnia, jak wskazał organ, wpłynęła do organu skarga w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Organ wskazał, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność, nawet gdy przekroczono przy tym termin przewidziany do ich wydania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę, Sąd uznał, że postępowanie prowadzone w przedmiocie wniosku o udzielenie informacji publicznej, podlegać winno umorzeniu.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 718) – p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd, o czym stanowi art. 149 § 1 p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie, co wynika z art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W literaturze przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (T. Woś (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie..., 2010, s. 70).
W sprawie niniejszej ocenie podlegało, czy organ, do którego strona skarżąca zwróciła się z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej dopuścił się bezczynności. Niekwestionowane jest, że wnioskowana informacja stanowiła informację publiczną, a organ, jako organ administracji publicznej, zobowiązany był do jej udzielenia w myśl przepisów o dostępie do informacji publicznej.
W myśl art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. jedn. Dz.U. z 2015r., poz. 2058 ze zm.) udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust.
2. Biorąc zatem pod uwagę okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że wniosek przesłany został na oficjalny adres e-mailowy Wójta Gminy [...]@[...] w dniu [...] kwietnia 2016 r. Jak wynika z odpowiedzi na skargę, żądane przez skarżącą informacje udzielone zostały w dniu [...] kwietnia 2016r. Uznać zatem należy, iż organ przekroczył termin do udostępnienia wnioskowanej informacji. Podkreślenia wymaga, że w przypadku skargi na bezczynność, Sąd bierze pod uwagę okoliczności istniejące w dniu rozpoznania skargi, jedną z takich okoliczności jest istnienie przedmiotu zaskarżenia. Ujednolicona wskutek wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 26 listopada 2008r. uchwały siedmiu sędziów – I OPS 6/08 linia orzecznicza sądownictwa administracyjnego stanowi, że w sytuacji, w której po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności, zastosowanie ma art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 12 grudnia 2014 r., II SAB/Kr 367/14 (LEX nr 1602176) "Postępowanie staje się bezprzedmiotowe niewątpliwie w przypadku wydania przez organ administracji aktu lub interpretacji bądź też dokonania czynności po wniesieniu skargi na bezczynność organu, lecz przed jej rozpoznaniem przez sąd. Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeśli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej dokonania. Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest bowiem stan z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności do tego momentu, czyni postępowanie w sprawie bezczynności bezprzedmiotowym".
Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wniosek strony skarżącej rozpoznany został po wniesieniu skargi do Sądu, jednakże przed jej rozpoznaniem, co powoduje że w toku zawisłej przed sądem sprawy sądowadministracyjnej odpadł przedmiot zaskarżenia, co powoduje bezprzedmiotowość i implikuje konieczność umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Niezależnie od powyższego, Sąd uznał, że w niniejszej sprawie miała miejsce bezczynność organu, który nieznacznie przekroczył termin do wykonania obowiązku wynikającego wprost z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Będąc, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. zobligowanym do zbadania czy zachowaniem swym organ rażąco naruszył prawo, Sąd uznał, że nie wystąpiła w przedmiotowej sprawie kwalifikowana postać bezczynności, organ zatem nie naruszył prawa w sposób rażący.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. z uwzględnieniem art. 206 p.p.s.a Na sumę zwróconych kosztów złożyła się kwota uiszczonego wpisu (100 zł), opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnikowi pełnomocnictwa (17 zł) oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego, które, uwzględniając nakład pracy pełnomocnika i zasadę miarkowania przy zasądzaniu zwrotu kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego, Sąd ocenił na 100 zł.
Warunkiem zastosowania art. 206 p.p.s.a., który stanowi, iż Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu, jest częściowe uwzględnienie skargi. Jest to jedyna przesłanka, która musi być spełniona, aby sąd mógł zasądzić na rzecz skarżącego tylko część kosztów – w sprawie niniejszej warunek ten został spełniony, ponieważ Sąd uznał istnienie bezczynności organu, umarzając jednocześnie postępowanie sądowoadministracyjne. Zwrócić uwagę należy, że okoliczność zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, odnosi się również do wynagrodzenia pełnomocnika.
Wynagrodzenie pełnomocnika w niniejszym postępowaniu regulują przepisu rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015r., poz.1804), zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1a którego, stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w innej sprawie - 480 zł. Sąd jednak, nie dopatrzył się w okolicznościach przedmiotowej sprawy, biorąc pod uwagę nakład pracy pełnomocnika, zawiłość sprawy, niestawiennictwo w sądzie podczas rozprawy, konieczności zasądzenia całości kwoty wymienionej w § 14 ust. 1 pkt 1a rozporządzenia, uznając wystąpienie okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 206 p.p.s.a.
Uwzględniając zastosowanie zasady miarkowania przy zasądzaniu zwrotu kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego, Sąd wziął pod uwagę okoliczność krótkiego okresu czasu uchybienia terminu, niekwestionowanie przez organ obowiązku wynikającego z ustawy o dostępie do informacji publicznej a także nakład pracy pełnomocnika, który w postępowaniu niniejszym ograniczył się do wniesienia skargi, w której zawarł de facto treść złożonego wniosku i przytoczył treść obowiązujących przepisów, które są Sądowi znane. Zwrócić uwagę należy, że w aktach administracyjnych znajduje się datowana na [...] kwietnia 2016r., a więc już po udzieleniu przez organ informacji publicznej zgodnie z wnioskiem, notatka służbowa, podpisana i sporządzona przez Kierownika Referatu Organizacyjnego i Kadr Urzędu Gminy, z której wynika, iż Kierownik przeprowadziła rozmowę telefoniczną z pełnomocnikiem skarżącej, dotyczącą wycofania skargi z uwagi na zadośćuczynienie wnioskowi.
Jak wynika z treści notatki, pełnomocnik odmówił wycofania skargi, co dowodzi, że istoty w niniejszym postępowaniu nie stanowiło rozpoznanie wniosku o udzielenie informacji publicznej. Podkreślenia wymaga wreszcie, że w bazie orzeczeń sądowoadministracyjnych CBOIS znajduje się sześć wyroków wydanych przez sądy administracyjne w Poznaniu, Gorzowie Wielkopolskim i Białymstoku (sygn. akt IV SAB/Po 4/16, IV SAB/Po 13/16, IV SAB/Po 8/16, II SAB/Go 7/16, II SAB/Go 14/16, II SAB/Bk 5/16) w sprawach ze skarg E. S. na bezczynność organów administracyjnych, w których w większości, wnioski sporządzone były w tożsamy sposób, zatem sprawa niniejsza jest kolejną z serii spraw, w których skarżąca wnosi o udzielenie przez organy tych samych lub podobnych informacji.
Również przed tutejszym Sądem zawisły dwie kolejne sprawy skarżącej, w których skarży ona bezczynność Burmistrza (II SAB/Bd 56/16) oraz Wójta Gminy (II SAB/Bd 62/16) w przedmiocie udzielenia informacji publicznej w zakresie zbliżonym do niniejszej skargi. W dwóch ww. sprawach skarżąca reprezentowana jest przez radcę prawnego T. S. Podkreślenia wymaga, że zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w każdej ze spraw E. S. rozpoznanych w innych sądach administracyjnych w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych sugeruje, że skarżąca w każdym z tych postępowań reprezentowana jest przez tego samego pełnomocnika i wskazuje na porozumienie pomiędzy tymi podmiotami.
Wobec takich okoliczności, Sąd powziął uzasadnione przypuszczenie, że to nie uzyskanie konkretnej informacji publicznej stanowi rzeczywistą intencję skarżącej.
Z uwagi na powyższe okoliczności Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.