Uzasadnienie
W dniu [...] 2016 r. R. P. złożyła do Starosty drogą elektroniczną wniosek o udostępnienie informacji publicznej, poprzez nadesłanie w formie skanów na adres poczty elektronicznej, z którego nadano wniosek umów cywilnych zawartych przez Powiat z adwokatem lub radcą prawnym albo z kancelarią adwokatów, radców prawnych albo kancelarią adwokatów i radców prawnych dotyczących stałej obsługi prawnej powiatu w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, albo przesłania informacji, że umowy takie nie zostały zawarte. Skarżąca wniosła o zrealizowanie wniosku poprzez przesłanie skanów w/w umów.
W dniu [...] 2016r. R. P., reprezentowana przez adwokata T. Z., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Starosty w zakresie opisanego wyżej wniosku, wobec nieudostępnienia żądanej informacji publicznej, ani nie wydania decyzji w tym zakresie. Strona skarżąca wniosła o: 1. zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku skarżącej w terminie przewidzianym ustawą (14 dni), 2. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie, 3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym 480 zł tytułem kosztów adwokackich.
W odpowiedzi na skargę Starosta wyjaśnił, że wniosek skarżącej, który wpłynął drogą elektroniczną w dniu [...] 2016r. obejmuje okres 13 lat tj. od [...].2002r. do [...].2015r., co wymagało sprawdzenia dokumentacji urzędu w większości zarchiwizowanej. Przyczyną niedotrzymania terminu, który upływał z dniem [...] 2016r. była nieobecność pracownika zajmującego się sprawami kadrowymi, co oczywiście nie usprawiedliwia braku przesłania informacji zwrotnej do wnioskodawcy o skorzystaniu z art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jednocześnie organ poinformował, że w dniu [...] 2016r. na adres pocztowy wnioskodawcy oraz adres kancelarii adwokata przesłano kopie umów w zakresie objętym wnioskiem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Nie ulega wątpliwości, że żądana przez skarżącą informacja miała charakter informacji publicznej a Starosta był podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia, zgodnie z przepisami ustawy z dnia [...] września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm., dalej u.d.i.p.).
Informacją publiczną, w świetle definicji zawartej w art. 1 ust. 1 ww. ustawy, jest bowiem każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Stosownie zaś do art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, krąg podmiotów obowiązanych do udzielenia takiej informacji obejmuje władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności organy władzy publicznej, w tym administracji rządowej i samorządowej. W orzecznictwie sądowym akceptowany jest pogląd, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji.
Konkretyzując przywołane wyżej w sposób ogólny zasadnicze zapisy ustawy o dostępie do informacji publicznej już w nawiązaniu do przedmiotu sprawy niniejszej, zauważyć należy, iż stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a oraz pkt 5 lit. c u.d.i.p., informacją publiczną są dane publiczne zawarte w dokumentach urzędowych w zakresie jakiegokolwiek dysponowania majątkiem jednostki samorządu terytorialnego lub w dokumentach urzędowych, których treść ma wpływ na majątek jednostki samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Funkcjonariuszem publicznym jest między innymi starosta powiatu, repezentujący powiat w obrocie prawnym.
W kontrolowanej sprawie przedmiotem wniosku złożonego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, było żądanie udostępnienia umów zawartych przez starostę w zakresie obsługi prawnej powiatu, a zatem umów dotyczących wydatkowania środków pieniężnych, będących w dyspozycji Powiatu Rypińskiego Powiat jest jednostką sektora finansów publicznych i związany jest zasadą transparentności i jawności finansów publicznych. Żądana informacja w zakresie przedmiotowym i podmiotowym w pełni objęta była regulacją ustawy o dostępie do informacji publicznej. Odnosiła się do działalności jednostki samorządu terytorialnego i jej wydatków na obsługę prawną. W wyroku z dnia 12 czerwca 2015r. sygn. I OSK 1408/14 (dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, że umowy o świadczenie pomocy prawnej zawarte przez gminę z zewnętrzną kancelarią prawną stanowią informację publiczną i powinny być udostępnione
Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, bezczynność organu jest sytuacją, w której organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno – technicznej w zakresie udostępnienia informacji publicznej, pomimo dysponowania tą informacją, nie udostępnia jej zgodnie z art. 13 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 1 ustawy tj. bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (za wyjątkiem sytuacji opisanych w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 ustawy), bądź też w tym terminie nie wydaje na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (co jest uzasadnione np. wobec stwierdzenia, że żądana informacja objęta jest jednym z ograniczeń opisanych w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej).
W okolicznościach sprawy niespornym pozostaje, że w dacie wniesienia skargi tj. w dniu [...] 2016r. złożonej po bezskutecznym upływie 14 dni od daty zgłoszenia wniosku o udzielenie żądanej informacji publicznej (termin ten upłynął w dniu [...] 2016r.), wnioskowana informacja nie była skarżącej udostępniona. Dopiero po wniesieniu skargi w dniu [...] 2016r. skarżącej zostały doręczone kopie umów zawartych przez Powiat dotyczących stałej obsługi prawnej w okresie wskazanym we wniosku. Zadośćuczynienie obowiązkowi udzielenia żądanej informacji publicznej po wniesieniu skargi uzasadnia umorzenie postępowania sądowego w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku. W tym zakresie żądanie strony skarżącej sprecyzowane w skardze stało się bowiem bezprzedmiotowe (vide: między innymi wyroki wydane w sprawach II SAB/Lu 8/15 z dnia 15 marca 2015r. i II SAB/Ol 10/15 z dnia 19 marca 2015r. - ogólnodostępne w bazie CBOSA).
Ustanie bezczynności organu przed rozpoznaniem skargi nie zwalnia jednak sądu od stwierdzenia, że bezczynność organu wystąpiła oraz od oceny charakteru tej bezczynności stosownie do treści art. 149 § 1 i § 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zważywszy na krótki okres stanu bezczynności, niezwłoczne wniesienie skargi i równie niezwłoczną reakcję organu na skargę, Sąd uznał brak cech rażącego naruszenia prawa w tym zakresie.
Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 149 § 1 i 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Konsekwencją uwzględnienia skargi wskutek stwierdzenia, że organ dopuścił się zarzuconej bezczynności, stało się orzeczenie o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz strony skarżącej poniesionych przez nią kosztów postępowania sądowego.
O należnych skarżącej kosztach postępowania (pkt III wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 206 P.p.s.a. Na zasądzone koszty w łącznej wysokości 357 zł składa się: wpis od skargi, opłata skarbowa od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika - 240 zł, odpowiadające połowie stawki minimalnej określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800). W okolicznościach sprawy bowiem sąd zważył, że zaistniał uzasadniony przypadek, w rozumieniu art. 206 P.p.s.a., do miarkowania (stosunkowego rozdzielania) kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Sąd odstąpił zatem od zasądzonej od organu na rzecz skarżącej zwrotu części kosztów odpowiadającej opłacie za czynności adwokackie w sprawie, mając na uwadze nakład pracy profesjonalnego pełnomocnika w sprawie ograniczający się do sporządzenia jednostronicowej skargi, zauważając, że treść skargi ograniczała się do przytoczenia żądania skarżącej, stwierdzenia bezczynności organu, zobowiązania go do udzielenia informacji i wniosku o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Istotną okolicznością przy miarkowaniu kosztów zastępstwa procesowego w niniejszej sprawie jest również okoliczność, że jak wynika z analizy wewnętrznych systemów informatycznych do obsługi spraw sądowych (OSO i CBOIS), do WSA w Bydgoszczy oprócz niniejszej wpłynęły jeszcze 7 analogicznych skarg R. P. sporządzonych przez tego samego pełnomocnika, opartych na analogicznych okolicznościach faktycznych i żądaniach kierowanych do różnych starostów (II SAB/Bd 6/16, II SAB/Bd 18/16, II SAB/Bd 63/16, II SAB/Bd 73/16, II SAB/Bd 76/16, II SAB/Bd 77/16 i II SAB/Bd 81/16), jak również wiele do innych sądów administracyjnych w kraju. Treść wydawanych przez Sądy orzeczeń wskazuje na szablonowy charakter sporządzanych w tym zakresie skarg oraz zawartych umów o usługę prawną ("zobowiązanie do prowadzenia sprawy ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej", bez jej konkretyzacji).
Należy przy tym wskazać, że dla wykładni art. 206 P.p.s.a. pomocne są rozważania poczynione w orzecznictwie sądowym na temat rozumienia szczególnie uzasadnionych przypadków. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2009 r. (sygn. akt I FSK 643/08, LEX nr 594128) wskazano, że za przesłankę odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości uznaje się rozpoznanie kilku jednobrzmiących skarg kasacyjnych przy uwzględnieniu związanego z tym nakładu pracy pełnomocnika strony, charakteru rozpoznawanych spraw oraz wkładu pełnomocnika w przyczynienie się do ich wyjaśnienia i rozstrzygnięcia.
Z powyższych przyczyn Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.