Uzasadnienie
Skarżąca W. K. reprezentowana przez R. S., [...] 2017r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Burmistrz Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, domagając się zobowiązania organu do rozpoznania jej wniosku z dnia [...] 2017 r. oraz zasądzenia od organu kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Skarżąca wskazała, że za pośrednictwem elektronicznej platformy usług administracji publicznej platformy e-PUAP zwróciła się do Burmistrz Miasta z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej na temat sposobu wykonywania, miesięcznego kosztu obsługi prawnej oraz rozliczania kosztów zastępstwa procesowego w jednostce na przekazaniu informacji dotyczącej obsługi prawnej.
Burmistrz Miasta nie dotrzymał terminu 14 dni określonego w art. 13 ust. 1 i 2 ustawy, który upłynął [...] 2017r., zatem pozostaje w zwłoce w załatwieniu wniosku. Skarżąca nie otrzymała zarówno wnioskowanej informacji publicznej, jak i pisma, które wskazywałoby na powody opóźnienia oraz termin, w jakim nastąpi udostępnienie wnioskowanej informacji.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na udzielenie skarżącej żądanej informacji publicznej w dniu [...] czerwca 2017r., zatem orzekanie o bezczynności organu jest bezprzedmiotowe oraz o nieobciążanie organu kosztami postępowania w tym zastępstwa.
Organ podkreślił, że wniosek został [...] 2017r. wprowadzony do systemu informatycznego jednak z przyczyn organizacyjnych nastąpiło opóźnienie w jego załatwieniu, w tym brak powiadomienia o przyczynach opóźnienia. Wobec udzielenia informacji organ wniósł o miarkowanie kosztów z uwagi na fakt, że wniesienia skargi nie wymagało szczególnego nakładu sił i wiedzy pełnomocnika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017r. poz. 1369, dalej jako "p.p.s.a.") sądowa kontrola administracji publicznej dokonywana w oparciu o kryterium legalności obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność. Pojęcie bezczynności wiąże się z sytuacją, gdy organ będąc właściwym i zobowiązanym do załatwienia sprawy, nie czyni tego w terminie określonym przepisami prawa.
Przedmiot sprawy stanowi bezczynność organu administracji polegająca na nieudostępnieniu w terminie informacji publicznej, zatem zastosowanie w sprawie mają przepisy ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1764 ze zm., dalej jako "u.d.i.p."). Zgodnie z art. 1 ust. 1 tej ustawy, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, która podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w przepisach ustawy. Przepis art. 2 ust. 1 u.d.i.p. stanowi zaś, że każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, natomiast w przepisie art. 2 ust. 2 u.d.i.p. wskazuje się, że od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego, z tym że z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wynika, że w przypadku informacji publicznej przetworzonej konieczne jest istnienie szczególnie istotnego interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem informacji.
Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu, w którym znalazły się m.in. informacje o podmiotach władzy publicznej, w tym majątku, którym dysponują, o zasadach funkcjonowania podmiotów publicznych, w tym trybie ich działania, o danych publicznych w tym treść i postać dokumentów urzędowych, o majątku publicznym, w tym majątku jednostek samorządu terytorialnego (zob. art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a, art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p.). W doktrynie zasadnie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28–29).
Przy takim unormowaniu żądane przez wnioskodawczynię informacje o zasadach świadczenia obsługi prawnej dla gminy, w tym także kopie umów i faktur dotyczące tej obsługi należało uznać za informacje publiczne w rozumieniu u.d.i.p. Wobec powyższego przedmiotowy wniosek skarżącej musiał zostać uznany za wniosek o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p.
Bezsporna i zarazem niewątpliwa jest także okoliczność, że wójt gminy jest organem objętym obowiązkami wynikającymi z u.d.i.p., a więc zobowiązanym do podejmowania na jej podstawie prawem określonych działań w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Przesądza o tym status i kompetencje wójta określone ustawą z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 446 ze zm.). Wójt gminy - jako organ samorządu terytorialnego - jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zobowiązanym do udostępniania posiadanych danych mających charakter informacji publicznej.
Przesądzenie, że objęte wnioskiem z dnia [...] 2017r. informacje stanowią informację publiczną oraz że Burmistrz Miasta jest organem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej oznacza, że w sprawie organ zobowiązany był do odniesienia się do ww. wniosku w trybie przepisów u.d.i.p. Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 ww. ustawy udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić w sposób zgodny z wnioskiem, bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. (w zakresie terminu udostępnienia) oraz w art. 14 ust. 1 u.d.i.p. (w zakresie sposobu udostępnienia).
W związku z tym, iż ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej, udostępnienie informacji następuje w drodze czynności materialno-technicznej. Forma decyzji przewidziana została w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. jedynie dla odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., a więc gdy zachodzą określone w tym przepisie przesłanki do umorzenia postępowania. Z powyższego wynika, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej rozpatruje się bądź przez udostępnienie w ww. terminie informacji (czynność materialno-techniczna), bądź przez wydanie decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej (z uwagi na ograniczenia z art. 5 u.d.i.p. lub - w przypadku informacji przetworzonej - ze względu na brak szczególnie istotnego interesu publicznego) bądź o umorzeniu postępowania (w przypadku określonym w art. 14 u.d.i.p.).
Powyższe oznacza, że w wypadku, gdy organ będąc właściwym i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w sposób przewidziany przepisami ustawy, wbrew tym przepisom ani nie udostępni w nakazanym terminie w drodze czynności materialno-technicznej żądanej informacji, ani też nie wyda stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania, to tym samym zaistnieje sytuacja kwalifikowana jako bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej. Należy jednak przy tym podkreślić, że bezczynność organu nie będzie miała miejsca w przypadku, gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej (jak też, gdy nie istnieje, czy też nie jest w posiadaniu organu). W takiej sytuacji organ nie jest zobowiązany ani do udostępnia żądanej informacji, ani do wydania decyzji o odmowie jej udostępnienia, a jedynie do poinformowania o tym wnioskodawcy zwykłym pismem.
Prawo dostępu do informacji publicznej oznacza bowiem dostęp do informacji będącej faktycznie informacją publiczną, a z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej jednoznacznie wynika, że udostępnieniu w trybie u.d.i.p. podlega tylko informacja publiczna (art. 6 ust. 1 u.d.i.p.).
Na tle powyższych uwag nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie organ uchybił nieznacznie ustawowemu terminowi do udostępnienia wnioskowanej przez skarżącą informacji. Wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej wpłynął bowiem do organu w dniu [...] 2017r., a zatem wynikający z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. termin udostępnienia informacji upłynął z dniem [...] 2017r. Wnioskowana informacja została natomiast udostępniona pismem z [...] 2017r. (brak daty nadania). Tym samym więc w sprawie wystąpił stan bezczynności, gdyż organ udostępnił skarżącej informację z przekroczeniem przewidzianego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminu, bez powiadomienia o tym skarżącej w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Nastąpiło to dopiero po wniesieniem za pośrednictwem tego organu skargi na bezczynność do sądu administracyjnego.
Z uwagi na okoliczność, że ów stan bezczynności, istniejący w dniu wniesienia skargi ustał na skutek udzielenia przez organ informacji skarżącej, należało uznać postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi na bezczynność Wójta za bezprzedmiotowe w zakresie orzekania o zobowiązaniu tego podmiotu do załatwienia ww. wniosku. Skoro przed wydaniem wyroku organ przestał być bezczynny, to przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna – rozumiana jako ustalenie, czy istnieje potrzeba zobowiązania organu do podjęcia nakazanych prawem aktów lub czynności - a co za tym idzie - postępowanie w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe. W takim przypadku już samo wniesienie skargi na bezczynność wywołało pożądany skutek w postaci likwidacji bezczynności adresata wniosku.
W konsekwencji więc Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Wójta Gminy do załatwienia wniosku skarżącej z dnia [...] 2017 r. (pkt 1 sentencji wyroku).
Jednocześnie, mając na uwadze okoliczności sprawy, w tym nieznaczne przekroczenie terminu jej załatwienia, niekwestionowanie obowiązku udzielenia informacji oraz okoliczność udostępnienia informacji niezwłocznie po wniesieniu skargi Sąd uznał, że bezczynność w rozpatrzeniu wniosku skarżącej i udzieleniu wskazanej w nim informacji publicznej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku. Podkreślić należy, że rażące naruszenie prawa stanowi stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Dla kwalifikacji naruszenia prawa jako naruszenie rażące nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne, niezaprzeczalne, oczywiste i pozbawione racjonalnego uzasadnienia. Zdaniem Sądu, zaistniała w sprawie bezczynność nie miała takich cech.
Przekroczenie terminu załatwienia sprawy było nieznaczne, co nie pozwala na zakwalifikowanie zaistniałej bezczynności jako rażącego naruszenia prawa i wymierzenia organowi grzywny. Stąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie 2 wyroku.
O należnych skarżącej kosztach postępowania (pkt 3 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i art. 207 § 2 p.p.s.a. Ustalając, czy w danej sprawie zachodzi uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 207 § 2 p.p.s.a. zbadać należy m.in.: nakład pracy pełnomocnika oraz stopień zawiłości sprawy. Zasądzając wynagrodzenie pełnomocnika Sąd wziął pod uwagę fakt, że do Sądu wniesiono kilka skarg analogicznej treści w tożsamych rodzajowo sprawach (sygn. akt II SAB/Bd 70/17, II SAB/Bd 74/17, II SAB/Bd 76/17, II SAB/Bd 77/17, II SAB/Bd 79/17, II SAB/Bd 84/17, II SAB/Bd 86/17).
Biorąc pod uwagę m.in. powtarzalność spraw i związany z tym mniejszy nakład pracy pełnomocnika, Sąd uznał, że zastosowanie ww. przepisu jest uzasadnione. Sąd odstąpił zatem od zasadzenia od organu na rzecz skarżącej zwrotu części kosztów postępowania, w tym kosztów wpisu oraz zastępstwa procesowego, ponad kwotę 200 zł.