Uzasadnienie
Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności faktycznych:
Pismem z dnia 14 lipca 2009 r. E. Sz. zwrócił się do Wójta Gminy K. o nakazanie w drodze decyzji wykonania urządzeń zapobiegających szkodom właścicielowi działek oznaczonych w ewidencji gruntów wsi P. – G. nr 187, 190 i 192 w związku ze zmianą stanu wody na gruncie. Na skutek tego pisma, w dniu 30 lipca 2009 r. pracownicy Urzędu Gminy w K., przeprowadzili oględziny działek stanowiących własność E. Sz., oznaczonych w ewidencji gruntów wsi P. – G. nr 196, 197, 200, 202 i 203 oraz działek sąsiednich oznaczonych nr 187, 190, 192, 188, 191 i 193, stanowiących własność A. P. W dniu 14 października 2009 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wpłynęło zażalenie E. Sz. na niezałatwienie przez Wójta Gminy K. w terminie przedmiotowej sprawy. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] stwierdzono, że zażalenie jest uzasadnione i wyznaczono Wójtowi Gminy K. dodatkowy termin do załatwienia sprawy do dnia 27 listopada 2009 r.
Pismem z dnia 16 listopada 2009 r. Wójt Gminy K. zawiadomił strony postępowania, tj. E. Sz. i A. P. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody na działkach oznaczonych numerami 187, 190 i 192 oraz 188, 191 i 193 w ewidencji gruntów wsi P. - G. W dniu 23 grudnia 2010 r. przeprowadzono oględziny przedmiotowych działek i sporządzono na tę okoliczność protokół. Następnie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] Wójt Gminy K. zawiesił prowadzone postępowanie administracyjne do czasu rozstrzygnięcia przez uprawnionego geodetę, czy w czasie budowy ogrodzenia na działkach oznaczonych nr 187, 188, 190, 191, 192 i 193 przez A. P. doszło do naruszenia granicy działki oznaczonej nr 308 (rów) stanowiącej własność Skarbu Państwa - zarządzający Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Ł. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się E. Sz. i wniósł na nie zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] uchylił kwestionowane postanowienie w całości i podał, że w jego ocenie w przedmiotowej sprawie wyjaśnienie okoliczności dotyczącej tego, czy w czasie budowy ogrodzenia na działkach oznaczonych nr 187, 188, 190, 191, 192 i 193 przez A. P. doszło do naruszenia granicy działki oznaczonej nr 308 nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
Brak jest bowiem bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy w/w okolicznością a rozstrzygnięciem niniejszej sprawy administracyjnej, której przedmiotem nie jest rozgraniczenie nieruchomości, czy też ochrona naruszonego posiadania, lecz zakłócenie stosunków wodnych na gruncie. Zaznaczono przy tym, że uprawniony geodeta nie jest organem, ani tym bardziej sądem w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Postanowienie to zostało doręczone Wójtowi Gminy K. w dniu 17 marca 2010 r. W tym samym dniu E. Sz. wywiódł skargę do sądu administracyjnego na bezczynność Wójta Gminy K. i zarzucił naruszenie:
- - art. 7, 8 i 12 § 1 kpa przez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z interesem wnioskodawcy, podważając zaufanie do organu i w sposób który nie prowadzi do załatwienia sprawy,
- - art. 35 § 1, 2 i 3 kpa przez przewlekłość postępowania a przez to przekroczenie terminów ustanowionych w kpa.
Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie jego wniosku dotyczącego wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom właścicielom działek oznaczonych w ewidencji gruntów wsi P. – G. nr 187, 190 i 192 i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W odpowiedzi na wezwanie Sądu wystosowane na rozprawie w dniu 24 czerwca 2010 r. dotyczące tego, jak na dzień rozpoznawania sprawy przedstawia się załatwienie wniosku skarżącego, organ podał, że był pozbawiony możliwości załatwienia indywidualnej sprawy skarżącego, gdyż problem zalewania przez wodę działek jest problemem wszystkich mieszkańców wsi P. - G. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej: p.p.s.a. (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), obejmuje również bezczynność organów. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 p.p.s.a.).
Przesłanką dopuszczalności skargi na bezczynność jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a). W razie skargi na niewydanie decyzji w ustawowo określonym terminie służy w postępowaniu administracyjnym zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia, zgodnie przepisem art. 37 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego
W stanie faktycznym sprawy skarżący wyczerpał opisany wyżej tryb zażaleniowy, bowiem w dniu 14 października 2007 r. złożył do organu wyższego stopnia, tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. zażalenie na niezałatwienie w terminie przez Wójta Gminy K. sprawy dotyczącej nakazania w drodze decyzji wykonania urządzeń zapobiegających szkodom właścicieli konkretnych działek w związku ze zmianą stanu wody na gruncie.
Przechodząc do merytorycznej oceny skargi na bezczynność podać należy, że zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i doktrynie bezczynność organu administracji publicznej zachodzi w sytuacji, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji czy innego aktu. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności czy bezczynność organu została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu (T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 86; wyrok NSA z 05.11.1987r., SAB 23/87, ONSA 1988/1/13; wyrok NSA z 22.12.1998r., III SAB 77/98, LEX nr 36590; wyrok WSA w Warszawie z 08.06.2004r., III SAB/Wa 8/04, LEX nr 160109)
Terminy załatwienia spraw rozstrzyganych w drodze decyzji zostały określone w kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 35 §1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwić sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 §3 kpa). Terminy te należy traktować jako maksymalne (wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 września 2006 roku, VII SAB/Wa 40/06, LEX nr 255859). Zgodnie natomiast z art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczynę zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy podnieść należy, że pismo E. Sz. z dnia 14 lipca 2009 r. wszczęło postępowanie administracyjne, które powinno być zakończone w sposób formalny. Do dnia orzekania przez Sąd organ nie wydał żadnego rozstrzygnięcia dotyczącego powyższego wniosku.
W świetle powołanych wyżej przepisów i wskazanych faktów, należało stwierdzić, iż Wójt Gminy K. pozostaje w bezczynności w sprawie załatwienia wniosku E. Sz. z dnia 14 lipca 2009 r. Uzasadniało to więc zobowiązanie tego organu do wydania aktu administracyjnego, w terminie 30 dni od daty zwrotu akt - art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).