Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstokuz 21 stycznia 2021 r., sygn. akt II SAB/Bk 223/20

Uzasadnienie

Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności:

1. 1. W dniu [...] października 2020 r. skarżący – M. K. złożył wniosek (w formie e-maila) do Burmistrza S. o udostępnienie informacji publicznej. We wniosku zwrócił się o udzielenie informacji: "Czy i jakie procedury planistyczne wymienione w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zostały rozpoczęte lub dokonane od dnia podjęcia uchwały Nr [...] RM S. z dnia [...] lutego 2020 r. o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części miasta S. w rejonie ulic [...] do projektowanej obwodnicy miasta S.?". Jednocześnie w przypadku dokonania jakichkolwiek czynności w ww. sprawie, skarżący wniósł o: "podanie konkretnych dat i rodzaju podjętych czynności". Dodatkowo we wniosku poinformował, aby odpowiedź na wniosek wysłać na podany adres e-mail;
2. 2. Następnie w dniu [...] października 2020 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący złożył do Burmistrza S. kolejny wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Wniosek ten także odnosił się w swej treści do uchwały nr [...] RM S. z [...] lutego 2020 r. Tym razem jednak we wniosku zawarto 12 szczegółowych zapytań;
3. 3. Organ w dniu [...] listopada 2020 r. udzielił odpowiedzi na wniosek z [...] października 2020 r. złożony za pośrednictwem poczty elektronicznej. Odpowiedź została udzielona drogą e-mailową na adres wskazany we wniosku. Organ w odpowiedzi tej poinformował, że prace planistyczne związane z przystąpieniem do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części miasta S. (...) przebiegają zgodnie z procedurą planistyczną określoną w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
4. 4. W dniu [...] listopada 2020 r. organ poinformował, że informacja wnioskowana we wniosku, złożonym za pośrednictwem poczty w dniu [...] października 2020 r. (data wpływu do organu [...] listopada 2020 r.) nie może być udostępniona w terminie. Nowy termin załatwienia wniosku wyznaczono na dzień [...] listopada 2020 r. Wyznaczenie nowego terminu uzasadniono obszernością materiału ujętego we wniosku oraz pracą rotacyjną spowodowaną sytuacją epidemiczną w kraju. Pismo to zostało przez skarżącego odebrane w dniu [...] listopada 2020 r.;
5. 5. W dniu [...] listopada 2020 r. organ udzielił odpowiedzi na pytania zadane we wniosku z [...] października 2020 r.;
6. 6. W dniu [...] listopada 2020 r. (data nadania w urzędzie pocztowym; data wpływu do organu w dniu [...] listopada 2020 r.), skarżący wniósł do sądu administracyjnego skargę na bezczynność Burmistrza S. w rozpoznaniu jego wniosku z [...] października 2020 r. wniesionego drogą e-mailową. Zarzucił naruszenie:
7. - art. 13 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 oraz 14 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. 2019 r., poz. 1429 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa) w zakresie, w którym organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej na wniosek, bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak udostępnienia informacji publicznej przez organ w żądanym zakresie i ustawowym terminie;
8. - art. 14 ust. 1 ustawy, przez skierowanie przez organ pisma z odpowiedzią do innego podmiotu, niż występujący z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej;
9. - art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 10 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, przez nieudostępnienie żądanej informacji publicznej, a tym samym naruszenie konstytucyjnych praw i wolności przyznanych jednostce względem organów władzy publicznej.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o:

1. - stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie rozpatrzenia wniosku z [...] października 2020 r.;
2. - zobowiązanie organu do niezwłocznego rozpatrzenia wniosku z 28 października 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z żądaniem skarżącego;
3. - stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
4. - nałożenie na organ grzywny o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a. w wysokości 49 181,70 zł;
5. - przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej o której mowa również w art. 149 § 2 P.p.s.a. w wysokości 24 590,00 zł;
6. - zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ co prawda udzielił odpowiedzi na wniosek, lecz udostępnił informację inną (wymijającą), niż ta o którą wnioskowano. Podniesiono, że skarżący zwrócił się do organu z konkretnym pytaniem dotyczącym przebiegu procedury planistycznej, wraz z dodatkowym wskazaniem, jakie czynności zostały przez organ podjęte i w jakich datach. Pytanie było jasne i precyzyjne i nie budziło żądnych wątpliwości, albowiem organ nie wzywał skarżącego do złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi organ lakonicznie stwierdził, że prace planistyczne przebiegają zgodnie z procedurą planistyczną określoną w ustawie. Oczywistym jest, zdaniem skarżącego, że organ nie udzielił odpowiedzi na wskazane we wniosku żądanie.

Skarżący nie pytał bowiem o to, czy procedura planistyczna prowadzona jest zgodnie z ustawą. Pytanie skarżącego, dotyczyło konkretnych czynności związanych z uchwalaniem planu miejscowego oraz dat podjęcia ewentualnych czynności. W tym zakresie skarżący - do dnia wniesienia niniejszej skargi, nie uzyskał odpowiedzi. Powyższe jednoznacznie wskazuje, że organ dopuścił się bezczynności. Zarzucono przy tym, że udzielona odpowiedź skierowana została do Kancelarii M. Sp. K., a zatem nie do osoby, która wystąpiła z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej (tj. radcy prawnego M. K.).

W ocenie skarżącego poza oczywistą w niniejszej sprawie bezczynnością, zasadne jest również stwierdzenie działania organu z rażącym naruszenie prawa oraz zasądzeniem kwot grzywny i sumy pieniężnej. Uzasadniając wnioski skargi w tym zakresie skarżący podał, że reprezentuje, jako pełnomocnik, J. G. w sprawie dotyczącej wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie biogazowni. Złożony do Burmistrza S. wniosek o warunki zabudowy z [...] maja 2019 r. do dnia dzisiejszego nie został rozpatrzony. Najpierw WSA w Białymstoku, wyrokiem z 25 czerwca 2020 r., II SA/Bk 51/20 uchylił decyzje organów obu instancji wydane w tym zakresie.

Następnie z uwagi na podjętą na wnioskowanym terenie, uchwałę intencyjną w sprawie sporządzenia planu miejscowego, organ zawiesił postępowanie w sprawie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Na postanowienie to, zażalenie wniósł J. G. reprezentowany przez skarżącego w niniejszej sprawie. W celu uzasadnienia zażalenia skarżący wystąpił do Burmistrza S. z wnioskiem o udostępnienie przedmiotowej informacji publicznej. Żądana informacja publiczna nie została udzielona, co w ocenie skarżącego, może sugerować, że organ celowo próbuje ukryć dane, które mogą być przydatne do uchylenia zażalenia w sprawie zawieszenia postępowania o udzielenie warunków zabudowy. Powyższe jest tym bardziej prawdopodobne, gdyż skarżący redagując zażalenie na zawieszenie postępowania w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy, nie znalazł nigdzie żadnych informacji w przedmiocie procedowania planu miejscowego (np. w BIPie).

Okoliczność taka może świadczyć, o braku podjęcia jakichkolwiek działań/czynności przez organ, związanych z uchwalanym planem miejscowym (mimo upływu ponad 9 miesięcy od podjęcia uchwały intencyjnej). Z tych też względów skarżący wystąpił do organu z zapytaniem w ww. zakresie w trybie dostępu do informacji publicznej. Podjęte przez organ działania, w tym między innymi zawieszenie postępowania o wydanie warunków zabudowy, czy też brak jakichkolwiek informacji odnośnie procedowania planu miejscowego powodują, że J. G. nie może realizować (planować) na nieruchomości, której jest właścicielem wnioskowanej inwestycji. Zastosowanie przez sąd wskazanych środków prawnych, biorąc pod uwagę całokształt sprawy, zarówno spełni funkcję dyscyplinująco-represyjną, jak i pozwoli uniknąć w przyszłości podobnych sytuacji. Istnieje bowiem uzasadniona obawa, że organ w dalszym ciągu nie będzie respektował obowiązków wynikających z przepisów prawa.

7. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniósł, że zanim udzielono odpowiedzi na wniosek z [...] października 2020 r. złożony za pośrednictwem poczty elektronicznej, w dniu [...] listopada 2020 r. za pośrednictwem poczty do organu wpłynął kolejny wniosek o udostępnienie informacji publicznej, od tego samego wnioskowany, datowany również na dzień [...] października 2020 r. Wniosek ten także odnosił się w swej treści do uchwały nr [...] RM S. z [...] lutego 2020 r. Tym razem jednak we wniosku zawarto 12 szczegółowych zapytań.

Oba wnioski datowane były na dzień [...] października 2020 r., pochodziły od tego samego wnioskodawcy, a także łączyła je tożsamość przedmiotowa, a właściwym do ich rozpoznania był jeden organ administracji publicznej. Wniosek, który wpłynął jako pierwszy zawierał jedynie zapytanie ogólne, właściwie nie precyzował czynności czy procedur podjętych przez organ, które leżały w obrębie zainteresowania wnioskodawcy. Wnioskiem objęte były informacje o procedurach planistycznych wymienionych w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które zostały rozpoczęte lub zakończone od dnia podjęcia uchwały nr [...]. Wnioskodawca nie wyjaśnił przy tym, jakie konkretnie czynności ma na myśli posługując się nieprecyzyjnym sformułowaniem. Wniosek o udostępnienie informacji powinien być zaś określony precyzyjnie. Drugi wniosek był szczegółowy - podobnie jak pierwszy zawierał zapytania dotyczące procedur planistycznych, jednakże wyrażone w bardziej precyzyjny sposób, ale także odnosił się do innych czynności i działań podejmowanych w postępowaniu planistycznym.

Dlatego też, przewidując, że udzielenie odpowiedzi na zapytania zawarte w drugim wniosku będzie czasochłonne, w dniu [...] listopada 2020 r. organ udzielił wnioskodawcy odpowiedzi na pierwszy wniosek drogą mailową, aby nie narazić się na zarzut bezczynności. Zawarta w e-mailu odpowiedź była, co prawda ogólna, jednakże intencją organu było udzielenie w ślad za nią kolejnej, kompleksowej odpowiedzi, obejmującej zakresem oba złożone wnioski. Zdaniem organu o ile nawet odpowiedź na pierwszy wniosek mogłaby zostać uznana za ogólną, udzielenie odpowiedzi na drugi wniosek, wyczerpuje zakres pytania zawartego w pierwszym. Podniesiono, że w orzecznictwie dopuszcza się możliwość udzielenia łącznej odpowiedzi na kilka wniosków o udostępnienie informacji publicznej, pochodzących od tego samego wnioskodawcy.

Zdaniem organu udzielono wnioskodawcy odpowiedzi na złożony wniosek – najpierw w piśmie wysłanym w wiadomości e- mailowej w dniu [...] listopada 2020 r., następnie w piśmie wysłanym drogą e-mailową oraz pocztą tradycyjną w dniu [...] listopada 2020 r. a także umieszczając informacje, oraz informując o poszczególnych etapach procedury planistycznej na BIP oraz stronie internetowej Urzędu Miejskiego w S. Dlatego żądanie skarżącego dotyczące zobowiązania organu do udzielenia odpowiedzi na wniosek jest bezprzedmiotowe. Zdaniem organu bezzasadny jest także zarzut bezczynności. Podniesiono, że ze stanu faktycznego sprawy wynika, że odpowiedź została wnioskodawcy udzielona, w dodatku na oba złożone wnioski. Pierwszej odpowiedzi udzielono w dniu [...] listopada. Nawet jeśliby uznać, że odpowiedź nie sprostała oczekiwaniom wnioskodawcy, wbrew jego ocenie wyrażonej w skardze, nie można mówić o zaistnieniu w tej sytuacji stanu bezczynności.

Powołując się na orzecznictwo wskazano, że organ pozostaje w bezczynności, jeżeli w ogóle nie udzielił informacji. Bez znaczenia jest fakt, czy dana informacja satysfakcjonuje skarżącego. Bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej wiąże się z brakiem jakiegokolwiek działania organu. Jeżeli zaś organ udzielił odpowiedzi, która może nawet nie satysfakcjonuje wnioskodawcy, to nie pozostaje w bezczynności. Nadmieniono, że wysłane w przedmiotowej sprawie zawiadomienie o opóźnieniu w odpowiedzi na wniosek zostało odebrane przez wnioskodawcę w dniu [...] listopada 2020 r. Nie bez znaczenia jest fakt, że 18 listopada wnioskodawca także wysłał skargę na bezczynność organu, zapewne nie wiedząc jeszcze, że tego samego dnia wpłynie to pismo.

Natomiast skarga wnioskodawcy trafiła do urzędu [...] listopada, tj. w tym samym dniu gdy wnioskodawcy została wysłana odpowiedź na wniosek. Być może w sytuacji zaistnienia innej sekwencji zdarzeń skarżący poczekałby na udzielenie mu odpowiedzi, która miała zostać udzielona do [...] listopada i nie złożyłby skargi na bezczynność.

W niniejszej sprawie, zdaniem organu, nie można także zarzucić uporczywej bezczynności i konsekwentnego nieudzielania żądanych informacji. Przeciwnie, postępowanie w tej sprawie było wciąż w toku - od momentu złożenia pierwszego wniosku podejmowane były czynności zmierzające do udzielenia żądanych informacji w sposób precyzyjny. W dniu [...] listopada została udzielona pierwsza odpowiedź, następnie [...] listopada wnioskodawca został powiadomiony o opóźnieniu w udzieleniu odpowiedzi (co świadczyło o tym, że odpowiedź była konstruowana a odpowiednie dokumenty kompletowane) oraz finalnie [...] listopada wysłano wnioskodawcy kolejną odpowiedź na wniosek.

Za niezasadny uznano także zarzut skierowania odpowiedzi do niewłaściwego podmiotu, bowiem każdorazowo odpowiedzi - zarówno na pierwszy jak i drugi wniosek były kierowane na adres mailowy wskazany przez wnioskodawcę, zgodnie z jego żądaniem, i z którego także on sam kierował wiadomości e-mailowe do organu. Pisma wysyłane w formie tradycyjnej kierowane zaś były na adres do korespondencji wskazany przez radcę prawnego M. K. Dodatkowo sam wnioskodawca przyznaje, że odpowiedź na wniosek otrzymał.

Odnośnie żądania przyznania sumy pieniężnej oraz nałożenia grzywny organ stwierdził, że wnioski te pozbawione są podstaw prawnych a kwoty w nich wskazane rażąco wygórowane. Brak jest bowiem podstaw do żądania sumy pieniężnej czy grzywny, podczas gdy organ nie znajduje się w stanie bezczynności a wszystkie żądane przez wnioskodawcę informacje zostały udzielone. Ponadto skarżący nie wykazał istnienia krzywdy, straty i szkody, która byłaby przesłanką do ewentualnego sformułowania tego rodzaju wniosków.

8. W piśmie procesowym z 14 grudnia 2020 r. skarżący zawarł odpowiedź na stanowisko organu. W piśmie tym generalnie podtrzymano zarzuty i wnioski zawarte w skardze. Dodatkowo skarżący zarzucił, że organ nie miał żadnych podstaw prawnych do samodzielnego łączenia kilku spraw i udzielenia łącznej odpowiedzi na kilka odrębnych wniosków. Sprawa dotycząca wniosku złożonego w formie papierowej z [...] października 2020 r. w którym postawiono szereg konkretnych pytań – jest poza zakresem objętym niniejszą skargą i może być ewentualnie przedmiotem odrębnej skargi. Dodatkowo podkreślono, że w udzielonej odpowiedzi na wniosek wysłany e-mailem w dniu [...] listopada 2020 r. organ nie zamieścił żadnych informacji, że "szerzej" do odpowiedzi na wniosek odniesie się w odrębnym piśmie. Wbrew argumentacji przedstawionej w odpowiedzi na skargę, nawet sam organ potraktował oba wnioski odrębnie, o czym świadczy nadanie obu sprawom odrębnych numerów. W oparciu o przedstawione dokumenty, skarżący miał prawo uważać, że odpowiedź na jego wniosek została ostatecznie udzielona i tym samym sprawa wszczęta złożonym przez niego wnioskiem została zakończona. Podniesiono, że powołane przez organ wyroki dotyczą innych sytuacji, albowiem w każdym przypadku skarżone organy odpowiadały na wnoszone wnioski w sposób zgodny z zadanymi w nich pytaniami, jednakże ich treść nie zgadzała się z oczekiwaniami wnioskodawcy. W niniejszej sprawie organ przesłał do wnioskodawcy pismo w którym w ogóle nie odpowiedział na postawione we wniosku pytanie. Trudno zatem w takiej sytuacji mówić o odpowiedzi, która satysfakcjonuje wnioskodawcę - gdyż nie otrzymał on w ogóle odpowiedzi na zadane pytanie. Zdaniem skarżącego w sprawie niniejszej nie ma znaczenia odpowiedź na późniejszy wniosek, bowiem jest on poza zakresem wniesionej skargi i może być ewentualnie przedmiotem odrębnie wniesionej skargi. Marginalnie podkreślono, że odpowiedź na drugi ze złożonych wniosków - jest niepełna i nie odnosi się do wszystkich zadanych pytań. Jednocześnie, bezzasadne jest twierdzenie organu, że w sytuacji udzielenia odpowiedzi na złożony wniosek, przy okazji odpowiedzi na inny złożony wniosek (po wniesionej skardze na bezczynność) - powoduje, że nie mamy do czynienia z bezczynnością. Zaznaczono, że usunięcie bezczynności po wniesieniu skargi nie zwalnia sądu z obowiązku rozpoznania skargi.

Zdaniem skarżącego, udzielona odpowiedź na złożony e-mailem wniosek nie jest, jak wskazuje organ w odpowiedzi na skargę "odpowiedzią ogólną", ale zamierzonym działaniem, które miało na celu ukrycie faktu, że od ponad 9 miesięcy, organ poza podjęciem uchwały intencyjnej nie wykonał żadnych przewidzianych prawem czynności związanych z procedurą uchwalenia planu miejscowego (blokując tym samym, na terenie objętym uchwałą intencyjną, realizację inwestycji planowanych przez właścicieli działek). Dodatkowo skarżący podniósł, że ma podstawy przypuszczać, że gdyby nie wniesiona skarga na bezczynność, która wpłynęła do organu dokładnie w dniu udzielenia odpowiedzi na drugi ze złożonych wniosków tj. w dniu [...] listopada 2020 r, odpowiedź na drugi wniosek zostałaby udzielona w jeszcze dłuższym okresie i prawdopodobnie zawierałaby treść analogiczną, jak w odpowiedzi na pierwszy wniosek, tj. ogólnikowe stwierdzenie o prowadzeniu procedury planistycznej w sposób zgodny z przepisami. To właśnie otrzymanie przez organ skargi na bezczynność, wymusiło na nim niezwłoczną reakcję w postaci udzielenia odpowiedzi na pytania zadane w papierowym wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga podlegała uwzględnieniu, albowiem do bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej doszło, gdyż załatwienie wniosku nastąpiło z naruszeniem ustawowego terminu do udostępnienia informacji publicznej, co czyniło bezprzedmiotowym wyłącznie zobowiązanie do załatwienia wniosku ale obligowało sąd do merytorycznej oceny stanu bezczynności.

Na wstępie należy rozstrzygnąć podstawową kwestię sporną dotycząca tego, czy skarżący założył w sprawie dwa odrębne wnioski, tj. wniosek z [...] października 2020 r. drogą poczty elektronicznej i z [...] października 2020 r. w formie papierowej, czy też wniosek z [...] października 2020 r. stanowi doprecyzowanie wnioskowej informacji zawartej we wniosku z [...] października 2020 r.

Zdaniem skarżącego są to dwa odrębne wnioski, stąd przedmiotem skargi w sprawie niniejszej jest tylko bezczynność w rozpoznaniu wniosku złożonego za pośrednim poczty elektronicznej w dniu [...] października 2020 r. Bezczynność w rozpoznaniu tego wniosku polega zaś na tym, że organ udostępnił informację inną (wymijającą), niż ta o którą wnioskowano. Skarżący zarzucił, że zwrócił się do organu z konkretnym pytaniem dotyczącym przebiegu procedury planistycznej, wraz z dodatkowym wskazaniem, jakie czynności zostały przez organ podjęte i w jakich datach. W odpowiedzi organ lakonicznie stwierdził, że prace planistyczne przebiegają zgodnie z procedurą planistyczną określoną w ustawie. Zdaniem skarżącego taka odpowiedź świadczy o tym, że organ nie udzielił odpowiedzi.

Skarżący nie pytał bowiem o to, czy procedura planistyczna prowadzona jest zgodnie z ustawą. Pytanie skarżącego, dotyczyło konkretnych czynności związanych z uchwalaniem planu miejscowego oraz dat podjęcia ewentualnych czynności. W tym zakresie skarżący - do dnia wniesienia skargi nie uzyskał odpowiedzi.

Z kolei zdaniem organu oba wnioski należy potraktować jako jeden w tej samej sprawie, gdyż oba wnioski datowane były na dzień [...] października 2020 r., pochodziły od tego samego wnioskodawcy, a także łączyła je tożsamość przedmiotowa, a właściwym do ich rozpoznania był jeden organ administracji publicznej. Wniosek, który wpłynął jako pierwszy zawierał jedynie zapytanie ogólne. Wnioskiem objęte były informacje o procedurach planistycznych wymienionych w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które zostały rozpoczęte lub zakończone od dnia podjęcia uchwały nr [...]. Drugi wniosek był szczegółowy - podobnie jak pierwszy zawierał zapytania dotyczące procedur planistycznych, jednakże wyrażone w bardziej precyzyjny sposób, ale także odnosił się do innych czynności i działań podejmowanych w postępowaniu planistycznym.

Zdaniem sądu w sprawie niniejszej przyjąć należy, że podstawowe żądanie udostępnienia informacji publicznej zostało zawarte we wniosku z [...] października 2020 r. wniesionym drogą e-mailową. Wniosek w formie papierowej nadany w urzędzie pocztowym w dniu [...] października 2020 r. należy potraktować jako doprecyzowanie (uszczegółowienie) pierwszego wniosku. Brak jest podstaw do przyjęcia, że te wnioski wszczynały dwie odrębne sprawy. Jak słusznie wskazuje organ oba wnioski datowane były na dzień [...] października 2020 r., pochodziły od tego samego wnioskodawcy, łączyła je tożsamość przedmiotowa, a właściwym do ich rozpoznania był jeden organ administracji publicznej.

W ocenie sądu odpowiedź organu na szczegółowo zadane pytania z wniosku z [...] października 2020 r. w całości skonsumowało wniosek pierwotny. Sąd stwierdził przy tym, że dopiero odpowiedź na wniosek z [...] października 2020 r., czyli udzielenie odpowiedzi na szczegółowe pytania, stanowi załatwienie pierwotnego żądania sformułowanego we wniosku złożonym e-mailem. Odpowiedź organu na ten wniosek zawarta w piśmie z [...] listopada 2020 r. nie może być uznana za załatwienie tego wniosku. Słusznie bowiem, twierdzi skarżący, że odpowiedź ta miała charakter wymijający i nie odpowiadała na zadane pytanie. Zdaniem sądu pytanie już w pierwotnym wniosku zostało sformułowane w taki sposób, że odpowiedź na ten wniosek powinna być skonstruowana w taki sposób jak to uczyniono w odniesieniu do wniosku ze szczegółowymi pytaniami. Pytanie w pierwotnym żądaniu było sformułowane jednoznacznie i dotyczyło przebiegu procedury planistycznej w tym wskazania, jakie czynności zostały przez organ podjęte i w jakich datach.

Odpowiedz organu zawarta w piśmie z [...] listopada 2020 r. nie stanowi załatwienia tego wniosku. Organ w odpowiedzi tej ograniczył się do stwierdzenia, że prace planistyczne przebiegają zgodnie z procedurą planistyczną określoną w ustawie. Jak słusznie podnosi skarżący, taka odpowiedź nie może stanowić załatwienia wniosku. Skarżący nie pytał bowiem o to, czy procedura planistyczna prowadzona jest zgodnie z ustawą. Pytanie skarżącego, dotyczyło konkretnych czynności związanych z uchwalaniem planu miejscowego oraz dat podjęcia ewentualnych czynności. Wbrew jednak temu, co podnosi skarżący, uzyskał on od organu odpowiedź w zakresie zadanego pytania w odpowiedzi organu udzielonej w piśmie z [...] listopada 2020 r. Tym samym nie można zgodzić się ze skarżącym, że do dnia wniesienia skargi, nie uzyskał on odpowiedzi na wniosek z [...] października 2020 r.

Bezspornym jest, że informacje objęte wnioskiem skarżącego z [...] października 2020 r. mieściły się w zakresie przedmiotowo- podmiotowym ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 2176, dalej powoływana jako ustawa).

Zakres podmiotowy stosowania tej ustawy określa art. 4, zgodnie z którym do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są władze publicznej oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym w szczególności, między innymi, organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, jeżeli posiadają taką informację. O tym, czy dany podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej decyduje wykonywanie przez niego zadań mających charakter publiczny. Do takich podmiotów należą niewątpliwie organy samorządu terytorialnego, czyli tym samym Burmistrz S..

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 tej ustawy. Do takich informacji należy zaliczyć informacje dotyczące procedury związanej z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który jest projektem aktu prawa miejscowego.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Podmiot obowiązany do udzielenia informacji publicznej ma odpowiedzieć na wniosek na tyle szybko, na ile pozwalają mu siły i środki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od otrzymania wniosku. Za wniosek pisemny w rozumieniu art. 10 ust. 1 ustawy uznawane jest przesłanie wniosku pocztą elektroniczną (e-mailem) i to nawet wtedy, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (vide: wyrok NSA z 16 marca 2009 r., I OSK 1277/08, pub. CBOSA). Oznacza to, że ustawowy maksymalny termin do udzielenia odpowiedzi na wniosek z [...] października 2020 r. mijał [...] listopada 2020 r. Jak już wskazano powyżej odpowiedź zawarta w piśmie z [...] listopada 2020 r. nie stanowiła załatwienia wniosku.

Dopiero informacja publiczna udostępniona w piśmie z [...] listopada 2020 r. stanowiła odpowiedź na wniosek. Informacja została zatem udzielona z 9-dniowym opóźnieniem. Załatwienie sprawy z wniosku skarżącego nastąpiło przy tym w dniu wpływu skargi na bezczynność. W sytuacji załatwienia sprawy po wniesieniu skargi (w dniu wniesienia skargi) na bezczynność organu, sąd umarza postępowanie wyłącznie w zakresie przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.) środka w postaci zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Stąd też w pkt 1 umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku z [...] października 2020 r. Sytuacja taka nie zwalnia jednak sądu z obowiązku orzekania, czy do bezczynności organu (lub przewlekłości postępowania organu) doszło stosownie do treści art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., ani od oceny charakteru bezczynności lub przewlekłości postępowania stosownie do treści art. 149 § 1a P.p.s.a. Jako, że wniosek został załatwiony po terminie sąd w pkt 2 wyroku stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności.

Sąd nie dopatrzył się, w niniejszej sprawie, rażącego charakteru bezczynności organu. Samo przekroczenie terminu załatwienia sprawy nie świadczy o rażącym charakterze opóźnienia. W orzecznictwie sądów administracyjnych jako rażąco naruszająca prawo jest traktowana bezczynność organu w stanie, w którym bez żadnych wątpliwości i wahań w kontekście okoliczności danej sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. W przypadku przekroczenia przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, o tym, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, nie decyduje tylko sam przedmiot sprawy ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym także czas trwania bezczynności (vide: wyroki NSA: z 21 lipca 2017 r., I OSK 2808/15 i z 8 lipca 2015 r., I OSK 237/15, pub. CBOSA). Bezczynność o charakterze rażącego naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy w sposób jednoznaczny i znaczący doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności a zarazem nie zachodzą okoliczności usprawiedliwiające bezczynność (vide: wyrok NSA z 8 lipca 2015 r., I OSK 1514/14, pub.

CBOSA). Charakter rażący ma bezczynność o znamionach "wyjątkowej" (vide: wyrok NSA z 26 lutego 2016 r., I OSK 2451/14, pub. CBOSA). O "rażącym naruszeniu prawa" w postaci bezczynności może świadczyć zlekceważenie wnioskodawcy i jego żądania (vide: wyroki NSA z 6 września 2016 r. I OSK 296/15 i z 26 lutego 2016 r., I OSK 2451/14, pub. CBOSA). W okolicznościach niniejszej sprawy należy mieć na uwadze, że opóźnienie w załatwieniu wniosku skarżącego było tylko kilkudniowe. Jakkolwiek okoliczności sprawy, mogą istotnie świadczyć o tym, że lakoniczna odpowiedź udzielona w piśmie z [...] listopada 2020 r., mogło być zamierzonym działaniem organu, które mogło mieć na celu ukrycie faktu, że od ponad 9 miesięcy, organ poza podjęciem uchwały intencyjnej nie wykonał żadnych przewidzianych prawem czynności związanych z procedurą uchwalenia planu miejscowego, to są to jednak przypuszczenia. Faktem zaś pozostaje to, że skarżący ostatecznie uzyskał informację o czynnościach podjętych przez organ w procedurze planistycznie po podjęciu uchwały intencyjnej. Dlatego wbrew twierdzeniom skargi, bezczynność organu nie miała przymiotu rażącego naruszenia prawa, o czym orzeczono w pkt 3 sentencji wyroku.

Odnosząc się do wniosku skargi o wymierzenie organowi grzywny należy zauważyć, że zastosowanie tego środka pozostawiono uznaniu sądu administracyjnego. Nie każdy zatem przypadek stwierdzenia bezczynności powoduje automatyczny obowiązek wymierzenia grzywny. Potrzeba zastosowania tego środka i ewentualna jego wysokość jest uzależniona od okoliczności konkretnego przypadku. W niniejszej sprawie sąd uznał, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa, a stopień stwierdzonych naruszeń, nie uzasadnia potrzeby wymierzenia grzywny. Zdaniem sądu wystarczająco dyscyplinujące organ będzie stwierdzenie istnienia stanu bezczynności. Stąd sąd w pkt 4 sentencji wyroku orzekł o nie wymierzaniu organowi grzywny.

W zakresie wniosku skargi o przyznanie sumy pieniężnej, sąd wskazuje, że ten dodatkowy środek, powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Okoliczności, w których organ dopuścił się bezczynności nie przemawiają za koniecznością zrekompensowania tego faktu skarżącemu. Skarżący nie wskazał ponadto jakiego rodzaju uszczerbku doznał, który uzasadniałby przyznanie rekompensaty z tytułu stanu bezczynności, w jakiej pozostaje organ. Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej powinien wreszcie zawierać uzasadnienie, w którym skarżący nawiąże do krzywdy wywołanej bezczynnością. Tego w niniejszym przypadku zabrakło. Dlatego w pkt 5 sentencji wyroku sąd orzekł o nie przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej.

Mając powyższe na uwadze sąd orzekł, jak w sentencji (art. 149 § 1 pkt 1, pkt 3, § 1a P.p.s.a.). Konsekwencją uwzględnienia skargi było – stosownie do treści art. 200 w zw. z art. 210 § 1 P.p.s.a. - zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego, na które złożył się wpis od skargi w kwocie 100 zł (pkt 6 sentencji wyroku).