Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] czerwca 2022 r. Fundacja N. z siedzibą w B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność P. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w przedmiocie wykonania pomiarów kontrolnych na terenie Miasta B. i Województwa P. wokół masztów telefonii komórkowej 4G i 5G (w sposób ciągły wraz z rejestracją pomiarów) w zakresie częstotliwości promieniowania rentgenowskiego i radioaktywnego, które emitują te maszty/anteny. Zażądała też cofnięcia wydanych już decyzji środowiskowych o dopuszczenie do eksploatacji masztów telefonii komórkowej oraz prywatnych zgłoszeń na postawienie anteny 4 i 5G na budynkach mieszkalnych oraz ustalenia stref ochronnych dla anten nadawczo – odbiorczych, zwłaszcza w obrębie szkół, przedszkoli dla anten nadawczo – odbiorczych, zwłaszcza w obrębie szkół, przedszkoli, szpitali i osiedli mieszkaniowych.
W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej odrzucenie, a ewentualnie o jej oddalenie. Organ wskazał, że w dniu [...] maja 2022 r. skarżąca Fundacja przesłała drogą mailową żądanie dotyczące wykonania w trybie natychmiastowym pomiarów kontrolnych w obrębie masztów telefonii komórkowej 4G I 5G (wraz z rejestracją pomiarów) w zakresie pasma częstotliwości fal emitowanych przez anteny 4G i 5G, a szczególnie w zakresie promieniowania rentgenowskiego i radioaktywnego. Z kolei w dniu [...] maja 2022r. do organu wpłynęło kolejne żądanie Fundacji o tej samej treści.
W dniu [...] maja 2022 do organu wpłynęło mailowo kolejne żądanie – petycja dotyczące wykonania pomiarów kontrolnych w obrębie masztów. Tym razem żądanie dotyczyło instalacji zlokalizowanych na terenie całego kraju.
W odpowiedzi organ pismem z [...] maja 2022 r. wyjaśnił, że w odpowiedzi na ww. e-maile z dnia [...] kwietnia oraz [...] maja br. poinformował, że do zadań Inspekcji Ochrony Środowiska nie należy prowadzenie pomiarów w zakresie promieniowania jonizującego. Inspekcja w sposób ujednolicony dla całego kraju prowadzi monitoring pól elektromagnetycznych w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska. Pomiarów takich nie dokonuje się w otoczeniu stacji bazowych telefonii komórkowej, gdyż stacje te nie wytwarzają i nie emitują takiego promieniowania. Nadzorowanie poziomu promieniowania jonizującego na terenie kraju należy do zadań Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki.
Ponadto wskazano, że do zadań organu nie należy wydawanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Nie jest też organem, do którego należy kierować zgłoszenia instalacji wytwarzających promieniowanie elektromagnetyczne. Do zadań tego organu nie należy też ustalanie stref ochronnych w środowisku pracy oraz otoczeniu anten stacji bazowych telefonii komórkowej.
W ocenie P. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska skarga na bezczynność jest bezzasadna. Organ zwrócił jednocześnie uwagę, że strona skarżąca przed złożeniem skargi na bezczynność nie wyczerpała instytucji z art. 37 k.p.a. (nie wniosła ponaglenia), a stanowi to niezbędny warunek złożenia skargi na bezczynność do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329) – powoływanej dalej jako "p.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podanych w tym przepisie;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej.
Nadto sądy administracyjne orzekają w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (§ 2a art. 3 p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3 art. 3 p.p.s.a.).
Skarga na bezczynność organu jest zatem dopuszczalna tylko w granicach, w jakich przysługuje skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
Z administracyjnych i sądowych akt sprawy wynika, że w dniach [...] maja 2022r. skarżąca Fundacja w formie e-maili zwróciła się m.in. do P. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z "Żądaniem–Petycją" wykonania, w trybie natychmiastowym, pomiarów kontrolnych w obrębie masztów telefonii komórkowej 4G i 5G. Ponadto zażdała cofnięcia wydanych już decyzji środowiskowych o dopuszczenie do eksploatacji masztów telefonii komórkowej oraz prywatnych zgłoszeń na postawienie anteny 4 i 5G na budynkach mieszkalnych oraz ustalenia stref ochronnych dla anten nadawczo – odbiorczych, zwłaszcza w obrębie szkół, przedszkoli dla anten nadawczo – odbiorczych, zwłaszcza w obrębie szkół, przedszkoli, szpitali i osiedli mieszkaniowych.
Natomiast w złożonej skardze domaga się stwierdzenia bezczynności organu wskazując, że nie podjął on żądanych przez nią czynności.
Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w postanowieniu odrzucającym analogiczną do rozpoznawanej w tej sprawie skargę Fundacji (II SAB/Go 48/22), zasady składania i rozpatrywania petycji oraz sposób postępowania organów w sprawach dotyczących petycji określa ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 870). Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy petycja może być złożona przez osobę fizyczną, osobę prawną, jednostkę organizacyjną niebędącą osobą prawną lub grupę tych podmiotów, zwaną dalej "podmiotem wnoszącym petycję", do organu władzy publicznej, a także do organizacji lub instytucji społecznej w związku z wykonywanymi przez nią zadaniami zleconymi z zakresu administracji publicznej. Przedmiotem petycji może być żądanie, w szczególności, zmiany przepisów prawa, podjęcia rozstrzygnięcia lub innego działania w sprawie dotyczącej podmiotu wnoszącego petycję, życia zbiorowego lub wartości wymagających szczególnej ochrony w imię dobra wspólnego, mieszczących się w zakresie zadań i kompetencji adresata petycji (art. 2 ust. 3 ustawy o petycjach). Z kolei w art. 3 omawianej ustawy wskazano, że o tym, czy pismo jest petycją, decyduje treść żądania, a nie jego forma zewnętrzna.
Ze statutu skarżącej Fundacji wynika, że celem Fundacji jest m.in. podejmowanie działań w kierunku ochrony szeroko rozumianego interesu społecznego lub indywidualnego takich jak sprawiedliwość społeczna i praworządność, wolność oraz prawa człowieka czy ochrona życia i zdrowia obywateli.
Treść przesłanych do organu e-maili skarżącej Fundacji w powiązaniu z jej działalnością statutową wskazują, że sformułowane przez nią żądania stanowią petycję. Petycja jest jednak środkiem prawnym o charakterze postulatywnym, nie inicjującym ogólnego postępowania administracyjnego. Prawo petycji nie obejmuje również możliwości inicjowania postępowań sądowych. W art. 13 ust. 1 ustawy o petycjach wskazano, że podmiot rozpatrujący petycję zawiadamia podmiot wnoszący petycję o sposobie jej załatwienia wraz z uzasadnieniem w formie pisemnej albo za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
Jak wskazał WSA w Gorzowie Wielkopolskim w cyt. postanowieniu, sposób załatwienia petycji nie może być przedmiotem skargi (art. 13 ust. 2 ustawy o petycjach). Zawiadomienie o sposobie załatwienia petycji jest czynnością materialno-techniczną, która kończy postępowanie petycyjne. Nie ma ono charakteru aktu administracyjnego władczo rozstrzygającego o prawach i obowiązkach jednostki wynikających z przepisów prawa administracyjnego. Zawiadomienie o sposobie załatwienia petycji nie może być przedmiotem skargi wnoszonej w trybie art. 246 § 1 k.p.a. i nie podlega kontroli instancyjnej lub kontroli sądowej. W konsekwencji również bezczynność organu w tym zakresie nie jest objętą kognicją sądu administracyjnego.
Skoro zatem niniejsza sprawa nie mieści się w katalogu spraw rozpoznawanych przez sądy administracyjne, bez znaczenia pozostaje podniesiona przez organ okoliczność, że skarżąca przed wniesieniem skargi nie wniosła ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.