Uzasadnienie
Skargą złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku (data nadania w placówce pocztowej 21 sierpnia 2023 r.) K.S. zarzuciła Dyrektorowi Zarządu Zlewni w Białymstoku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej. We wniosku złożonym 1 czerwca 2023 r. skarżąca zwróciła się o udzielenie następującej informacji: czy w sprawie znak BI ZUZ.2.4217.10.2023.KD została wydana decyzja, w przypadku pozytywnej odpowiedzi skarżąca wniosła o jej udostępnienie. Zażądała, aby informację przesłać na podany przez nią adres e-mail: [...]@wp.pl.
Jak wynika z akt sprawy i z odpowiedzi na skargę, w piśmie z 14 czerwca 2023 r. organ odpowiadając na pytanie skarżącej poinformował, że wskazane postępowanie nie zostało dotychczas zakończone decyzją. Pismo wyekspediowano w tym samym dniu na adres: [...]@2wp.pl.
Po wpłynięciu skargi na bezczynność do organu (23 sierpnia 2023 r.) organ zorientował się, że wysłał odpowiedź na omyłkowo wpisany, błędny adres i w tym samym dniu przesłał odpowiedź na prawidłowy adres skarżącej, wyjaśniając przyczynę zaistniałego opóźnienia.
W skardze pełnomocnik skarżącej zarzucił, że wskutek bezczynności organu nastąpiło naruszenie:
- - art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 13 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm., dalej: "u.d.i.p.") poprzez nierozpoznanie wniosku w sposób określony w przepisach prawa.
W związku z tym wniósł o uznanie, że Dyrektor pozostaje w bezczynności, o zobowiązanie do rozpoznania wniosku, o wymierzenie organowi grzywny i o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie. Zaznaczył, że 23 sierpnia 2023 r., w dniu otrzymania skargi, zostało przekazane pismo wyjaśniające i przesłana informacja na właściwy adres skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Sprawa niniejsza została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) zgodnie z którym w trybie uproszczonym może być rozpoznana sprawa, w której przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego.
Skarga podlegała uwzględnieniu, albowiem do bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej doszło, gdyż załatwienie wniosku nastąpiło z naruszeniem ustawowego terminu do udostępnienia informacji publicznej i już po złożeniu skargi, co czyniło bezprzedmiotowym wyłącznie zobowiązanie do załatwienia wniosku, ale obligowało sąd do merytorycznej oceny stanu bezczynności.
W ocenie Sądu, informacje objęte wnioskiem skarżące złożonym w dniu 1 czerwca 2023 r. do Dyrektora Zarządu Zlewni w Białymstoku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, mieściły się w zakresie przedmiotowo- podmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zagadnienie to nie było zresztą w żaden sposób kwestionowane przez organ.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust.
- 2. Podmiot obowiązany do udzielenia informacji publicznej ma odpowiedzieć na wniosek na tyle szybko, na ile pozwalają mu siły i środki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od otrzymania wniosku.
Ustawowy maksymalny termin do udzielenia odpowiedzi na pytanie zawarte we wniosku z 1 czerwca 2023r. mijał 15 czerwca 2023r. Bezspornym jest, że informacja publiczna stanowiąca odpowiedź na pytanie objęte wnioskiem, pomimo jej przygotowania i podjętej próby wyekspediowania, nie została skarżącej udostępniona. Organ, bez wątpienia omyłkowo i w sposób niezamierzony, wysłał odpowiedź na adres inny niż wskazany we wniosku. To spowodowało, że ostatecznie załatwienie sprawy z wniosku skarżącej nastąpiło już po złożeniu skargi do sądu administracyjnego, co uzasadnia stwierdzenie, że do bezczynności organu doszło. Stwierdzenie tego musiało znaleźć i znalazło wyraz w punkcie 2 sentencji wyroku.
W sytuacji załatwienia sprawy po wniesieniu skargi na bezczynność organu, sąd umarza postępowanie wyłącznie w zakresie przewidzianego art. 149 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, środka w postaci zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Nie zwalnia to jednak sądu z obowiązku orzekania, czy do bezczynności organu (lub przewlekłości postępowania organu) doszło stosownie do treści art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., ani od oceny charakteru bezczynności lub przewlekłości postępowania stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a.
Sąd nie dopatrzył się w sprawie rażącego charakteru bezczynności organu. Samo przekroczenie terminu załatwienia sprawy nie świadczy o rażącym charakterze bezczynności. W orzecznictwie sądów administracyjnych jako rażąco naruszająca prawo jest traktowana bezczynność organu w stanie, w którym bez żadnych wątpliwości i wahań w kontekście okoliczności danej sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. W przypadku przekroczenia przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, o tym, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, nie decyduje tylko sam przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym także czas trwania bezczynności (vide wyroki NSA: z 21 lipca 2017r. sygn. I OSK 2808/15 i z 8 lipca 2015r. sygn. I OSK 237/15). Bezczynność o charakterze rażącego naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy w sposób jednoznaczny i znaczący doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a zarazem nie zachodzą okoliczności usprawiedliwiające bezczynność (vide: wyrok NSA z 8 lipca 2015r. sygn. I OSK 1514/14).
Charakter rażący ma bezczynność o znamionach "wyjątkowej" (vide: wyrok NSA z 26 lutego 2016r. sygn. I OSK 2451/14). O "rażącym naruszeniu prawa" w postaci bezczynności może świadczyć zlekceważenie wnioskodawcy i jego żądania (vide wyroki NSA: z 6 września 2016r. sygn. I OSK 296/15 i z 26 lutego 2016r. sygn. I OSK 2451/14).
W okolicznościach niniejszej sprawy należy mieć na uwadze, że opóźnienie w załatwieniu wniosku skarżącego przekroczyło dwa miesiące, co jednak w przedstawionych przez organ okolicznościach tj. omyłkowego wpisania adresu skarżącej przy wysyłaniu odpowiedzi sporządzonej w ustawowym terminie, należy uznać za usprawiedliwione. Ponadto, organ natychmiast po otrzymaniu informacji o tym, że skarżąca nie otrzymała odpowiedzi na wniosek, wysłał odpowiedź na właściwy adres.
Co więcej, to postawa skarżącej, która nie podejmując próby dowiedzenia się o losy złożonego wniosku, lecz od razu występuje ze skargą na bezczynność organu, może budzić zastrzeżenia.
Stosownie do treści art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Sąd nie stwierdził podstaw do przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, ani też do wymierzenia organowi grzywny. W zaistniałym stanie faktycznym sąd nie widzi podstaw ani potrzeby wdrożenia działań prewencyjno-represyjnych względem organu.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji (art. 149 § 1 pkt 1, pkt 3, § 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Konsekwencją uwzględnienia skargi było – stosownie do treści art. 200 w związku z art. 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego, na które złożył się jedynie wpis od skargi (100 złotych) oraz wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) i oplata uiszczona w związku z udzieleniem pełnomocnictwa.