Uzasadnienie
H. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Prezydenta Miasta.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że od 18 lat organ odmawia mu sprzedaży, a także dzierżawy działki oznaczonej nr [...], przy czym nie wydaje w tym przedmiocie decyzji, a jedynie kieruje do niego pisma.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej odrzucenie gdyż pismo odmawiające sprzedaży czy też oddania w dzierżawę nieruchomości należy do czynności organu administracji odnoszących się do kwestii cywilnoprawnych a nie administracyjnoprawnych, skutkiem czego sprawa nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Składając ewentualny wniosek o oddalenie skargi, organ wskazał, że w latach 2004 i 2005 skarżący występował o sprzedaż lub oddanie w dzierżawę nieruchomości oznaczonej nr [...], położonej w G. przy ul. P. Organ pismami informował skarżącego o odmowie sprzedaży ze względu na przeznaczenie jej do sprzedaży w drodze przetargu. Przepisy prawa nie przewidują wydania decyzji administracyjnej w takiej sytuacji. Organ wskazał nadto, że skarżący włada przedmiotową nieruchomością bez tytułu prawnego. Gmina Miasta wystąpiła przeciwko niemu z pozwem o wydanie nieruchomości i postępowanie w tej sprawie toczy się przed Sądem Okręgowym w G. W piśmie z dnia 25 sierpnia 2010r. skarżący sprecyzował skargę wskazując, że bezczynność Prezydenta Miasta polega na niewydaniu decyzji w sprawie użytkowania wieczystego działki nr [...] przy ul. P. oraz działki [...] przy zbiegu ulic K. i R. w G. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do § 2 tegoż artykułu kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Nadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).
Z art. 58 § 1 pkt 1 tej ustawy wynika natomiast, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Zasady zbywania nieruchomości, oddawania w użytkowanie wieczyste oraz dzierżawę reguluje ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. z 2010r., nr 102, poz. 651 ze zm.).
I tak z art. 3 ust. 1 tej ustawy wynika, że z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z ustaw, nieruchomości mogą być przedmiotem obrotu. W szczególności nieruchomości mogą być przedmiotem sprzedaży, zamiany i zrzeczenia się, oddania w użytkowanie wieczyste, w najem lub dzierżawę, użyczenia, oddania w trwały zarząd, a także mogą być obciążane ograniczonymi prawami rzeczowymi, wnoszone jako wkłady niepieniężne (aporty) do spółek, przekazywane jako wyposażenie tworzonych przedsiębiorstw państwowych oraz jako majątek tworzonych fundacji.
Z art. 27 tejże ustawy wynika natomiast, że sprzedaż nieruchomości albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste i przeniesienie tego prawa w drodze umowy wymaga wpisu w księdze wieczystej.
Z kolei z art. 232 § 1 i art. 233 kodeksu cywilnego wynika, że grunty stanowiące własność jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków mogą być oddawane na podstawie umowy w użytkowanie wieczyste osobom fizycznym i osobom prawnym.
Problematyka dotycząca oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste, sprzedaży czy też dzierżawy nieruchomości należy zatem do zakresu prawa cywilnego.
Na marginesie jedynie wskazać należy, że tryb administracyjny przewidywała poprzednio obowiązująca ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, jako że wydawana była w oparciu o jej przepisy decyzja administracyjna (art. 35 ust. 1), która stanowiła podstawą zawarcia umowy cywilnoprawnej oddania gruntu w użytkowanie wieczyste.
Skoro jednak w aktualnym stanie prawnym zagadnienia związane z oddaniem nieruchomości w użytkowanie wieczyste pozostają poza właściwością organów administracji publicznej, to w sprawie tej organy nie wydają decyzji, postanowień ani też nie podejmują czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, tj. nie podejmują rozstrzygnięć wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z cytowanego wyżej art. 3 § 2 pkt 8 wynika natomiast, że skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego przysługuje jedynie na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Skutkiem zaś tego nie jest dopuszczalne wniesienie skargi na bezczynność Prezydenta Miasta polegającą na odmowie wydania decyzji w sprawie wieczystego użytkowania nieruchomości.
To samo dotyczy również sytuacji polegającej na niewydaniu przez ten organ decyzji dotyczącej zarówno sprzedaży, jak i dzierżawy nieruchomości.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucił skargę jako niedopuszczalną.
Nadto Sąd orzekł o należnym pełnomocnikowi wynagrodzeniu, którego wysokość ustalono na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c w związku z § 15 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1349 ze zm.) wraz z podatkiem VAT.