Uzasadnienie
C. K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego, polegającą na nierozpoznaniu w terminie zażalenia wniesionego na postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 31 października 2012 r. o odmowie zatwierdzenia proponowanego przez stronę projektu podziału jako sprzecznego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta W. Zażalenie zostało przesłane do organu drugiej instancji pismem z dnia 21 listopada 2012 r. Pismem z dnia 28 stycznia 2013 r. skarżący wezwał Kolegium do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niezałatwieniu sprawy w terminie. W odpowiedzi Kolegium poinformowało skarżącego, że przedmiotowa sprawa zostanie rozpoznana w ciągu 5 – 6 miesięcy.
Skarżący domaga się zobowiązania Kolegium do wydania postanowienia w przedmiotowej sprawie w terminie 7 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi oraz wymierzenia Kolegium grzywny i zasądzenia od organu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej uwzględnienie w zakresie stwierdzenia, że organ administracji pozostaje w bezczynności oraz o jej oddalenie w zakresie wniosku o wymierzenie grzywny. Kolegium wyjaśniło, że zażalenie C. K. i J. K. na postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 31 października 2012 r. wpłynęło do Kolegium w dniu 26 listopada 2012 r. i sprawa ta została zarejestrowana pod sygn. akt [[...]]. Poza sporem pozostaje, że do dnia dzisiejszego sprawa nie została załatwiona, a tym samym organ pozostaje w bezczynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie.
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga dotyczy bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez C. K. od postanowienia Prezydenta Miasta z dnia 31 października 2012 r. odmawiającego stwierdzenia zgodności proponowanego projektu podziału nieruchomości położonej w W. działki nr [[...]]-[[...]] z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta W. Skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność organu wyczerpał wymogi formalne wynikające z przepisów art. 54 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej K.p.a., albowiem przed wniesieniem skargi na bezczynność organu odwoławczego wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.
Przechodząc do merytorycznej oceny skargi należało uznać jej zasadność.
Samorządowe kolegium odwoławcze jest w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 17 ust. 1 K.p.a., właściwym organem odwoławczym w stosunku do organu pierwszej instancji i rozstrzyga zażalenie według reguł określonych w rozdziale 11 K.p.a., przy czym do terminu załatwienia sprawy przez ten organ stosować należy wymogi określone przepisem art. 35 w związku z art. 133 i w związku z art. 144 K.p.a.
Przepis artykuł 144 K.p.a. stanowi, że w sprawach nie uregulowanych w rozdziale 11 do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Przepisem takim jest m.in. art. 133 K.p.a., określający termin, w którym organ pierwszej instancji obowiązany jest przekazać odwołanie organowi odwoławczemu. Termin ten wynosi siedem dni od dnia, w którym organ otrzymał odwołanie, zaś datą wszczęcia postępowania odwoławczego jest data otrzymania odwołania przez organ odwoławczy.
Zgodnie z art. 35 ust 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl art. 104 § 1 K.p.a., przez załatwienie sprawy należy rozumieć wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej. Przy czym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 ust 3).
Termin załatwienia sprawy przez organ odwoławczy liczy się więc od dnia wpływu odwołania (zażalenia) wraz z aktami sprawy do organu drugiej instancji i jeżeli organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy nie wyda decyzji (postanowienia) w prawem przewidzianym terminie, a zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas mamy do czynienia z prawną bezczynnością organu.
W niniejszej sprawie miesięczny termin załatwienia sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze upłynął w dniu 26 grudnia 2012 r., jak wynika bowiem z akt sprawy, zażalenie C. K. (wraz z zażaleniem J. K.) wpłynęło do Kolegium wraz z aktami sprawy w dniu 26 listopada 2012 r. Nierozpatrzenie zażalenia w tym terminie, przewidzianym w art. 35 § 3 K.p.a., świadczy o bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględnił skargę wniesioną przez C. K. i zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpatrzenia zażalenia (pisma z dnia 15 listopada 2012 r.) wniesionego przez skarżącego, w terminie 1 miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności.
Ponadto, stosownie do wymogu wynikającego z treści art. 149 § 1 zdanie 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd orzekł, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przejawem rażącego naruszenia prawa przez organ odwoławczy było rażące naruszenie przepisu postępowania - art. 35 § 3 K.p.a., polegające na znacznym i nieuzasadnionym przekroczeniu terminu załatwienia przedmiotowej sprawy administracyjnej. Sprawa ta, jak wynika z akt, nie wymaga przeprowadzenia skomplikowanego postępowania wyjaśniającego, gdyż jej przedmiotem jest zbadanie zgodności proponowanego wstępnego projektu podziału nieruchomości z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zaniechanie rozpatrzenia zażalenia doprowadziło do kilkukrotnego przekroczenia terminu miesięcznego rozpoznania sprawy wskazanego w art. 35 § 3 K.p.a. Stanowi to niewątpliwie rażące naruszenie normy wynikającej z tego przepisu i godzi w przewidzianą w art. 12 K.p.a. zasadę szybkości postępowania administracyjnego.
Ponadto, od czasu wpływu do Kolegium zażalenia wraz z aktami organu pierwszej instancji, organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie i nie wyjaśnił w toku postępowania sądowoadministracyjnego przyczyn przekroczenia terminu załatwienia sprawy, usprawiedliwiając je jedynie kwestiami organizacyjnymi. Co więcej, organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej uwzględnienie, przyznając tym samym, że pozostaje w bezczynności w przedmiotowej sprawie.
Wskazane okoliczności legły też u podstaw uwzględnienia przez sąd wniosku o wymierzenie organowi grzywny, w oparciu o art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wysokość grzywny ustalono na podstawie art. 154 § 6 tej ustawy, zgodnie z którym grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Wymierzona grzywna w wysokości 1 000 zł w ocenie sądu spełni swą funkcję sankcji za zaniedbanie przez organ jego obowiązków i wpłynie na organ dyscyplinująco w zakresie terminowości rozpatrywania spraw administracyjnych w przyszłości.
Na podstawie art. 199 w związku z art. 205 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł o kosztach postępowania. Na zasądzone koszty składa się wpis sądowy w wysokości 100 zł i wynagrodzenie adwokata, ustalone na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie i ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461), wraz z opłatą od pełnomocnictwa, w wysokości 257 zł.