Uzasadnienie
R. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w związku z nierozpatrzeniem odwołania od decyzji Wójta Gminy z dnia 2 sierpnia 2013 r. o ustaleniu na jego wniosek warunków zabudowy inwestycji polegającej na budowie domu jednorodzinnego, na działce nr [[...]] położonej w P. Skarżący podał, że odwołanie od tej decyzji złożył właściciel sąsiedniej nieruchomości. W dniu 16 sierpnia 2013 r. Wójt Gminy przekazał odwołanie wraz z aktami sprawy Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu. Po upływie ustawowego terminu do rozpatrzenia odwołania i wobec braku informacji ze strony kolegium o przyczynach opóźnienia, skarżący skontaktował się z sekretariatem kolegium, gdzie poinformowano go o możliwości złożenia pisemnej prośby do Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego, co skarżący uczynił w dniu 30 grudnia 2013 r. Prośba pozostała bez odpowiedzi, natomiast poinformowano skarżącego, że wydanie decyzji w postępowaniu odwoławczym nastąpi najwcześniej we wrześniu 2014 r.
Skarżący uważa, że organ odwoławczy rażąco naruszył art. 8, 12, 35 § 1 i 36 § 1 k.p.a. i wnosi o zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego do wydania aktu administracyjnego w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi, zobowiązanie organu do dyscyplinarnego ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o uwzględnienie skargi w części obejmującej wyznaczenie organowi terminu do załatwienia sprawy, stwierdzając, że sprawa do dnia przekazania skargi do sądu nie została załatwiona. Kolegium wskazało też, że pismem z dnia 30 grudnia 2013 r. skarżący wezwał do usunięcia naruszenia prawa związanego z bezczynnością organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje.
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 1 i 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej.
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga dotyczy bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M. F. od decyzji Wójta Gminy wydanej w dniu 13 sierpnia 2013 r., ustalającej warunki zabudowy dla działki nr [[...]] obręb P., na wniosek R. W., dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Skarżący w sprawie bezczynności inwestor, co jest bezsporne, wyczerpał wymóg formalny wynikający z przepisów art. 54 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a., bowiem przed wniesieniem do sądu skargi na bezczynność organu odwoławczego wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, wnosząc o szybkie rozpatrzenie odwołania, pismem z dnia 30 grudnia 2013 r., złożonym osobiście w organie dnia 7 stycznia 2014 r.,
Przechodząc zatem do merytorycznej oceny skargi należało uznać jej zasadność.
Samorządowe kolegium odwoławcze jest w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 17 ust. 1 k.p.a., właściwym organem odwoławczym w stosunku do organu pierwszej instancji, którym jest prezydent miasta i rozstrzyga odwołanie według reguł określonych w rozdziale 10 Kodeksu postępowania administracyjnego (pn. "Odwołania"). Do terminu załatwienia sprawy przez ten organ stosować należy wymogi określone przepisem art. 35 k.p.a. Terminy te podlegają liczeniu z uwzględnieniem treści art. 133 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej, który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie 7 dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał decyzji w myśl art. 132.
Oznacza to, że datą wszczęcia postępowania odwoławczego jest data otrzymania odwołania przez organ odwoławczy. W niniejszej sprawie odwołanie wraz z aktami sprawy wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 23 sierpnia 2013 r.
Zgodnie z art. 35 ust 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl art. 104 § 1 k.p.a., przez załatwienie sprawy należy rozumieć wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej. Przy czym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 ust 3).
Termin załatwienia sprawy przez organ odwoławczy liczy się więc od dnia wpływu odwołania wraz z aktami sprawy do organu drugiej instancji i jeżeli organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy nie wyda decyzji w prawem przewidzianym terminie, a zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas mamy do czynienia z prawną bezczynnością organu. Zgodnie ze stanowiskiem utrwalonym już w doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym, bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, lecz mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji bądź innego aktu. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma też znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt nie został podjęty, w szczególności czy brak działania organu był zawiniony czy też usprawiedliwiony okolicznościami obiektywnymi
Na gruncie niniejszej sprawy ustawowy miesięczny termin na jej załatwienie, poprzez rozpatrzenie odwołania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze upłynął w dniu 23 września 2013 r., liczony według zasady określonej w art. 57 § 3 k.p.a., skoro jak to już zaznaczono, odwołanie wpłynęło do organu wraz z aktami sprawy w dniu 23 sierpnia 2013 r. Nierozpatrzenie odwołania w terminie miesięcznym przewidzianym w art. 35 § 3 k.p.a., trwające do dnia wyrokowania, oznacza stan bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnił skargę R. W. i zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpatrzenia odwołania M. F. (pisma z dnia 13 sierpnia 2013 r.) w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem, ze stwierdzeniem jego prawomocności.
Jednocześnie, stosownie do wymogu wynikającego z treści art. 149 § 1 zdanie drugie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przejawem rażącego naruszenia prawa przez organ odwoławczy było rażące naruszenie przepisu postępowania - art. 35 § 3 k.p.a., polegające na znacznym i nieuzasadnionym przekroczeniu terminu załatwienia przedmiotowej sprawy administracyjnej. Zaniechanie rozpatrzenia odwołania w terminie ustawowym doprowadziło do wielomiesięcznego stanu bezczynności. Stanowi to niewątpliwie rażące naruszenie normy wynikającej z przepisu art. 35 § 3 k.p.a. i godzi w przewidzianą w art. 12 k.p.a. zasadę szybkości postępowania administracyjnego.
Ponadto, od daty wpływu do organu odwoławczego odwołania uczestnika postępowania administracyjnego w sprawie warunków zabudowy wraz z aktami organu pierwszej instancji, kolegium nie podjęło żadnych czynności w sprawie i nie wyjaśniło w toku postępowania sądowoadministracyjnego przyczyn przekroczenia terminu załatwienia sprawy, ograniczając się jedynie do wniosku o uwzględnienie skargi. Tym samym organ przyznał, że pozostaje w bezczynności w rozpatrzeniu odwołania w przedmiotowej sprawie.
Na podstawie art. 200 w związku z art. 205 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł o zasądzeniu na rzecz skarżącego R. W. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego kosztów postępowania, w wysokości uiszczonego wpisu sądowego w kwocie 100 zł.