Uzasadnienie
A. (dalej: "Spółka", "Strona", "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku (dalej: "PWKZ", "Organ") w przedmiocie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych na obszarze wpisanym do rejestru zabytków.
Skargę wniesiono w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Pismem z 30 listopada 2021 r. (wpływ do Organu: 6 grudnia 2021 r.) Spółka, na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2021 r., poz. 710 ze zm.), wystąpiła do PWKZ z wnioskiem o wydanie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków (układ ruralistyczny K., wpisany do rejestru zabytków województwa pomorskiego pod nr [..] w dniu 25 stycznia 1990 r.).
Pismem z 5 stycznia 2022 r. (wpływ do Organu: 10 stycznia 2022 r.) Spółka zwróciła się do PWKZ z prośbą o podanie terminu załatwienia sprawy wskazując, że 30-dniowy termin rozpatrzenia wniosku, o którym mowa w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) - dalej: "k.p.a.", upłynął 1 stycznia 2022 r.
Pismem z 19 stycznia 2022 r. Spółka złożyła ponaglenie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wskazując, że od dnia złożenia wniosku minęło 48 dni, a sprawa nie została rozpatrzona.
W dniu 28 lutego 2022 r. Spółka złożyła skargę na bezczynność Organu wnosząc o zobowiązanie PWKZ do niezwłocznego wydania decyzji, zgodnej ze złożonym wnioskiem i zasądzenie od Organu na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
W uzasadnieniu wskazano, że 2 grudnia 2021 r. PWKZ otrzymał wniosek Spółki z 30 listopada 2021 r. o wydanie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych w obszarze wpisanym do rejestru zabytków. Z powodu braku odpowiedzi, 5 stycznia 2022 r. Spółka wysłała prośbę o podanie terminu rozpatrzenia sprawy. Na pismo nie otrzymano odpowiedzi, wobec czego 19 stycznia 2022 r. Spółka złożyła za pośrednictwem Organu ponaglenie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego - w tym przypadku również nie otrzymano odpowiedzi. Zdaniem Skarżącej z uwagi na fakt, że od złożenia wniosku upłynęło 80 dni, skarga jest konieczna i w pełni uzasadniona.
Pismem z 10 marca 2022 r. (doręczonym Spółce 17 marca 2022 r.) Organ, na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., wezwał Spółkę do skorygowania i uzupełnienia wniosku oraz dostarczenia wymienionych w piśmie dokumentów, w terminie 7 dni od otrzymania wezwania pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia.
W dniu 23 marca 2022 r. Spółka nadała za pośrednictwem operatora pocztowego pismo z 22 marca 2022 r. wraz z załącznikami stanowiące odpowiedź na wezwanie z 10 marca 2022 r.
Pismem z 28 marca 2022 r. Organ poinformował Spółkę, że w związku z niewykonaniem w terminie obowiązków określonych w wezwaniu z 10 marca 2022 r., na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. sprawa pozostaje bez rozpoznania.
Pismem z 5 kwietnia 2022 r. Spółka poinformowała Organ, że braki wniosku z 30 listopada 2021 r. uzupełniono pismem z 22 marca 2022 r., a więc w terminie wyznaczonym przez Organ w wezwaniu z 10 marca 2022 r. W związku z tym wezwano Organ do podjęcia postępowania i niezwłoczne wydanie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych na obszarze wpisanym do rejestru zabytków, zgodnie ze złożonym wnioskiem.
W odpowiedzi na skargę PWKZ wniósł o jej oddalenie w całości, niewymierzanie Organowi grzywny, stwierdzenie, że zaistniała przewlekłość nie miała charakteru rażącego i obciążenie Skarżącej kosztami niniejszego postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu Organ wskazał na zmiany personalne w kierowanym przez siebie urzędzie, które wymusiły wprowadzenie nowego podziału kompetencji. PWKZ przyznał, że przedłużające się postępowania nie są dobre ani dla wzrastającej ilości spraw na danego inspektora, ani też pod względem żądań i roszczeń wnioskodawców (w 2021 r. zarejestrowano ponad 22.000 wniosków na 35 inspektorów). Podkreślono jednak, że w każdej sprawie są podejmowane kroki możliwie jak najszybszego rozstrzygnięcia sprawy. Zaznaczono, że PWKZ bazuje na pracownikach w większej mierze nowo zatrudnionych, przygotowanych merytorycznie do oceny wpływu na zabytek, ale nadal nabywających biegłość w prowadzeniu postępowań administracyjnych.
Odwołując się do orzecznictwa sądowego i poglądów doktryny Organ podniósł, że - z uwagi na złożoność materii problematyki konserwatorskiej - każdą sprawę wpływającą do organu konserwatorskiego należy uznać za skomplikowaną, co powinno skutkować przyjęciem dwumiesięcznego terminu rozpatrywania sprawy (art. 35 k.p.a.).
PWKZ podał, że w przededniu wpłynięcia uzupełnienia braków wniosku Spółki z 30 listopada 2021 r. inspektor prowadzący sprawę monitorował wpływ dokumentów do biura podawczego urzędu, lecz spodziewany na 28 marca 2022 r. wpływ dokumentów usuwających braki podania nie następował. Inspektor uznał tym samym, że pismo z 10 marca 2022 r., stanowiące wezwanie do usunięcia nieprawidłowości i uzupełnienia braków, pozostało bez odpowiedzi Spółki. Tym samym Organ pozostawił sprawę bez rozpatrzenia, o czym poinformował Stronę z dniem 28 marca 2022 r. Dopiero z dniem 31 marca 2022 r. do systemu elektronicznego obiegu dokumentów zostały wprowadzone materiały stanowiące uzupełnienie do wniesionego podania, ujawniające datę wpływu na dzień 28 marca 2022 r. PWKZ podał, że czas potrzebny do przekazania dokumentu na konkretnego pracownika trwa od momentu wpływu do biura podawczego, jego rejestracji, poprzez dekretowanie go przez osobę upoważnioną, co wynosi od 7 do 10 dni, w zależności od ilości wpływających podań do urzędu.
Organ podniósł następnie, że rewidując dokumenty stanowiące uzupełnienie do podania w przedmiotowej sprawie stwierdził, że Strona nie wywiązała się ze wszystkich powinności, albowiem składając oryginalny dokument w uzupełnieniu braków zażądała jego zwrotu. PWKZ zaznaczył, że na gruncie ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2021 r., poz. 1923 ze zm.) - dalej: "u.o.s.", następuje obowiązek uregulowania należności czynności urzędowej za potwierdzenie za zgodność. Na mocy art. 6 ust. 2 tej ustawy organ jest zobowiązany do pobrania opłaty skarbowej.
Końcowo wskazano, że przekroczenie ustawowych terminów wynikło z siły wyższej (epidemia wirusa COVID-19), na co Organ nie ma wpływu, mimo podjętych środków zaradczych (liczba zachorowań wśród pracowników w grudniu 2021 r. objęła ostatecznie cały stan osobowy kierowanego przez PWKZ urzędu, nakładane kwarantanny oraz izolacje dotknęły nie tylko pracowników szeregowych, ale również kadrę kierowniczą). Podkreślono, że powyższe zdarzenia i sytuacje były niewątpliwie niezależne i niezawinione przez PWKZ, który mimo usilnych starań (nabory na nowo utworzone stanowiska pracy oraz wakaty nie zawsze kończą się wyłonieniem pracownika) nie jest w stanie zapobiec skutkom działania wirusa COVID-19.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).
W sprawie będącej przedmiotem niniejszej skargi Spółka zwalcza bezczynność Organu w zakresie rozpatrzenia jej wniosku z 30 listopada 2021 r. o wydanie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych na obszarze wpisanym do rejestru zabytków.
Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi należy wskazać, że pismem z 19 stycznia 2022 r. Skarżąca wniosła do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego ponaglenie na bezczynność Organu w niniejszej sprawie. Tym samym Spółka wyczerpała przysługujące jej środki zaskarżenia, zgodnie z wymogiem art. 52 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Natomiast zgodnie z art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
W związku z czym przedmiotowy środek zaskarżenia należy uznać za dopuszczalny.
Przechodząc do meritum sprawy należy wskazać, że naczelną zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 k.p.a., jest obowiązek działania organów sprawnie, wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Zgodnie zaś z art. 35 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3).
Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 (§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (§ 5).
Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a.
Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a.). Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane (zob. wyrok NSA z 25 września 2018 r. sygn. akt I OSK 1467/18, wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia są dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Innymi słowy, obojętne jest, czy przekroczenie przez organ ustawowego terminu odnoszącego się do podjęcia lub wykonania czynności jest zawinione, czy też niezawinione (zob. wyrok NSA z 29 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 2635/18). Przedmiotem kontroli w postępowaniu zainicjowanym złożeniem skargi na bezczynność jest zatem ocena, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie, a następnie czy uczyniono to w przepisanym terminie, a dalej czy ewentualne opóźnienie jest usprawiedliwione.
Oceniając tok czynności kontrolowanego Organu w kontekście powyższych uwag Sąd uznał, że pozostaje on bezczynny. Nie ulega bowiem wątpliwości, że sprawa zainicjowana wnioskiem Spółki z 30 listopada 2021 r. nie została załatwiona w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a.
Jak wynika z akt sprawy, wniosek o podjęcie przez PWKZ władczych działań wpłynął do Organu 6 grudnia 2021 r. Od tego momentu Organ miał ustawowy obowiązek zakończyć postępowanie w terminie miesiąca lub - uwzględniając nawet skomplikowany charakter sprawy - w terminie dwóch miesięcy od dnia wpływu wniosku. Tymczasem dopiero 10 marca 2022 r. Organ podjął pierwszą czynność w sprawie odzwierciedloną w aktach, tj. skierował wezwanie do Spółki o uzupełnienie wniosku. Podkreślić przy tym należy, że Organ nie skorzystał z art. 36 k.p.a. i nie zawiadomił Strony o tym, że nie załatwi sprawy w terminie, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.
Powyższe prowadzi do niespornego wniosku, że Organ - czego w istocie sam nie kwestionuje - dopuścił się bezczynności, o czym Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku.
Jednocześnie, jak wynika z akt sprawy, pismem z 28 marca 2022 r. (tj. wydanym już po wniesieniu skargi w niniejszej sprawie) Organ pozostawił podanie Spółki bez rozpatrzenia na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. wobec uznania, że Skarżąca nie usunęła braków formalnych wniosków.
Powyższą okoliczność należy przeanalizować na gruncie niniejszej sprawy, bowiem zgodnie ze stanowiskiem doktryny, utrwalonym orzecznictwem, a w szczególności w myśl uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 września 2013 r. sygn. akt I OPS 2/13 (ONSAiWSA 2014/1/2), wobec braku możliwości zaskarżenia pozostawienia podania bez rozpatrzenia (art. 64 § 2 k.p.a.) na tę czynność przysługuje skarga na bezczynność organu. A zatem w przypadku uznania, że organ słusznie dopatrzył się braków formalnych podania, a wnioskodawca nie usunął ich w terminie, nie będzie można zobowiązać organu do załatwienia sprawy z wniosku skarżącej, lecz konieczne będzie umorzenie postępowania w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (zob. także uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08).
Natomiast w przypadku uznania, że organ błędnie dopatrzył się braków formalnych i niezasadnie pozostawił podanie bez rozpatrzenia - będzie można zobowiązać organ do załatwienia sprawy z wniosku skarżącej na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
A zatem jedynie wówczas, gdy Sąd uzna, że organ trafnie zastosował sankcję określoną w art. 64 § 2 k.p.a. może przyjąć, że zawarte w skardze żądanie wydania aktu jest nieuzasadnione lub bezprzedmiotowe (por. wyroki NSA: z 6 lipca 2022 r. sygn. akt II OSK 671/22, z 19 lutego 2021 r. II OSK 1394/20, z 4 grudnia 2019 r. sygn. akt II OSK 2372/19).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że pismem z 10 marca 2022 r. Organ, na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., wezwał Spółkę do skorygowania i uzupełnienia wniosku oraz dostarczenia wymienionych w piśmie dokumentów, w terminie 7 dni od otrzymania wezwania pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia. Pismo to zostało doręczone Spółce 17 marca 2022 r. W dniu 23 marca 2022 r., a więc w terminie wyznaczonym przez Organ, Spółka nadała za pośrednictwem operatora pocztowego pismo z 22 marca 2022 r. wraz z załącznikami, stanowiące odpowiedź na wezwanie z 10 marca 2022 r. Pismo to wpłynęło do Organu 28 marca 2022 r. W tym samym dniu PWKZ poinformował Spółkę, że pozostawia sprawę bez rozpoznania w związku z niewykonaniem w terminie obowiązków określonych w wezwaniu z 10 marca 2022 r. Organ stwierdził bowiem, że Spółka "nie dostarczyła jakichkolwiek dokumentów".
Zdaniem Sądu stwierdzenie to jest niezgodne ze znajdującą się w aktach administracyjnych sprawy dokumentacją, z której bezsprzecznie wynika, że w terminie wyznaczonym w wezwaniu z 10 marca 2022 r. Skarżąca uczyniła zadość żądaniu Organu, tj. skorygowała wniosek i nadesłała żądane przez PWKZ dokumenty. Obowiązkiem Organu była zatem ocena, czy treść wniosku po korekcie oraz nadesłane przez Stronę dokumenty pozwalają na wydanie wnioskowanej przez Spółkę decyzji zgodnie z żądaniem sformułowanym w pierwotnym wniosku z 31 listopada 2021 r. Tego jednak PWKZ nie uczynił, poprzestając na formalnym, błędnym przyjęciu, że wezwanie z 10 marca 2022 r. pozostało bez odpowiedzi.
W odpowiedzi na skargę PWKZ opisał obieg dokumentacji w kierowanym przez siebie urzędzie wyjaśniając, że czas potrzebny do przekazania dokumentu na konkretnego pracownika trwa od momentu wpływu do biura podawczego, jego rejestracji, poprzez dekretowanie go przez osobę upoważnioną - okres ten wynosi od 7 do 10 dni, w zależności od ilości wpływających podań do urzędu. Skoro Organ ma tego świadomość tym bardziej za niezrozumiałe uznać należy postępowanie polegające na nie odczekaniu czasu potrzebnego na przekazanie korespondencji pracownikowi merytorycznemu.
W odpowiedzi na skargę PWKZ podał również, że rewidując dokumenty stanowiące uzupełnienie do podania w przedmiotowej sprawie stwierdził, iż Strona nie wywiązała się ze wszystkich powinności, albowiem składając oryginalny dokument w uzupełnieniu braków zażądała jego zwrotu. Organ odwołał się przy tym do art. 6 ust. 2 u.o.s., zgodnie z którym opłatę skarbową wpłaca się z chwilą powstania obowiązku jej zapłaty.
W odniesieniu do ww. stanowiska w pierwszej kolejności należy wskazać, że odpowiedź na skargę sporządzona przez organ administracji publicznej stanowi pismo procesowe strony w rozumieniu art. 45 P.p.s.a. Odpowiedź na skargę powinna zawierać ustosunkowanie się do twierdzeń zawartych w skardze, a zwłaszcza do zawartych w skardze zarzutów naruszenia prawa lub interesu prawnego (art. 57 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Odpowiedź na skargę nie może zastępować uzasadnienia aktu (decyzji, postanowienia). Podniesienie dopiero w odpowiedzi na skargę okoliczności, które powinny być zawarte w uzasadnieniu faktycznym i prawnym rozstrzygnięcia, jest wadą postępowania administracyjnego, pozbawiającą stronę możliwości ustosunkowania się do tych okoliczności w toku postępowania (por. wyrok NSA z 25 maja 2001 r. sygn. akt III SA 2024/00, oraz J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2011, art. 54).
Po drugie, nie sposób uznać, że Strona nie uczyniła zadość żądaniu Organu zawartym w wezwaniu z 10 marca 2022 r. z tej tylko przyczyny, że zwróciła się z prośbą o odesłanie oryginału dowodu wpłaty opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, skoro opłatę tę niewątpliwie uiściła (zgodnie z wymogiem stawianym przez przywołany przez PWKZ art. 6 u.o.s.) i okoliczność tą udokumentowała przesyłając Organowi dowód wpłaty.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że wniosek Skarżącej z 30 listopada 2021 r. o wydanie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych na obszarze wpisanym do rejestru zabytków nie został rozpoznany.
Uznać tym samym należało, że na dzień wniesienia skargi nie został dochowany termin załatwienia sprawy wynikający z art. 35 § 3 k.p.a. Sprawy nie rozpoznano również na datę orzekania przez Sąd (do dnia wydania wyroku PWKZ nie poinformował Sądu o załatwieniu sprawy). W konsekwencji należało uwzględnić żądanie skargi co do wyznaczenia kontrolowanemu Organowi terminu na rozpoznanie sprawy, o czym Sąd orzekł w pkt 1 sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Stwierdzając, że w niniejszej sprawie doszło do bezczynności Organu Sąd uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Ze względu na to, że ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, dokonanie kwalifikacji bezczynności lub przewlekłości pozostawiono uznaniu sądu orzekającego. Uznanie to zaś cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy, opiera się ono na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego. Taka kwalifikacja będzie więc zasadna, gdy stan bezczynności jest oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 lutego 2021 r. sygn. akt II SAB/Gd 107/20). Na tę ocenę rzutuje z kolei m.in. kilkukrotne przekroczenie ustawowego terminu na przeprowadzenie postępowania oraz podejmowanie czynności nieefektywnych i ewidentna "zła wola" organu w zakresie realizacji swoich ustawowych obowiązków (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8 września 2021 r. sygn. akt II SAB/Gd 112/20).
Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a., jest zatem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań oraz bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W piśmiennictwie wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (zob. B. Adamiak i J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1998, s. 808-812).
Z opisaną wyżej sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, albowiem zwłoka w rozpatrzeniu wniosku Skarżącej wynikała z okoliczności częściowo niezależnych od Organu, związanych bez wątpienia ze światowym stanem pandemii COVID-19. Na taką ocenę Sądu wpłynął także fakt, że Organ pozostawał w bezczynności w stosunkowo niedługim czasie. Od dnia wpływu wniosku do Organu do dnia wniesienia skargi przez Spółkę minęły niecałe 3 miesiące. Sąd uwzględnił w tym zakresie także opisane przez Organ problemy kadrowe zaistniałe w związku z okresem pandemii, bowiem w tym kontekście, tj. oceny charakteru bezczynności, argumentacja z odpowiedzi na skargę częściowo zasługuje na uwzględnienie. Brak jest tym samym podstaw do przyjęcia, że czynnikiem rzutującym na tempo procedowania sprawy była chęć uniknięcia jej załatwienia, w większym stopniu chodziło o pewną nieudolność. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., orzekł jak punkcie 3 wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono w pkt 4 wyroku na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. zasądzając od Organu na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.
W niniejszej sprawie Sąd orzekał w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 119 pkt 4 P.p.s.a.[pic]