Uzasadnienie
W. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność A. polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek skarżącego z dnia 5 stycznia 2016 r. Skarżący domagał się zobowiązania A. do rozpatrzenia jego wniosku oraz stwierdzenia, że bezczynność Spółki nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że wnioskiem z 5 stycznia 2016 r. zwrócił się do A. o udostępnienie informacji publicznej w postaci decyzji administracyjnych, oświadczeń właściciela nieruchomości, albo zawartych z nim umów, protokołów odbioru technicznego oraz protokołów załączenia pod napięcie dotyczących lokalizacji, budowy oraz eksploatacji linii elektroenergetycznej 0,4 kV na nieruchomości położonej w miejscowości R., gmina L., obręb [...], powiat [...], obejmującej działkę ewidencyjną o numerze [...], dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą numer [...], jak również załączników do wskazanych decyzji, umów, oświadczeń i protokołów, w tym map obrazujących przebieg przedmiotowych urządzeń przesyłowych.
A. do dnia złożenia skargi nie udostępniła żądanych informacji we wnioskowanej formie, ani nie wydała rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, czy też w sprawie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej.
Skarżący wskazał, że działalność Spółki obejmuje m.in. przesył i dystrybucję energii elektrycznej. Spółka jest operatorem systemu dystrybucyjnego, wyznaczonym przez Prezesa Urzędu Regulacji i Energetyki (art. 9h ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne). Jest obowiązana do udzielania informacji publicznych zgodnie z ustawą z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej: u.d.i.p.), ze względu na wykonywanie zadań publicznych jako operator systemu dystrybucyjnego, co potwierdza orzecznictwo sądowoadministracyjne. Żądana przez skarżącego informacja stanowi informację publiczną, bowiem dotyczy treści decyzji administracyjnych. Również dokumentacja związana z wybudowaniem i utrzymywaniem linii energetycznych podlega udostępnieniu, ponieważ stanowi dane publiczne w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.
A. w odpowiedzi na skargę wniosła o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wyjaśniła, że uwzględniła skargę w trybie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przekazując skarżącemu zanonimizowane dokumenty.
W piśmie z dnia 11 maja 2016 r. skarżący przyznał, że po wniesieniu skargi Spółka uwzględniła skargę, udzielając wnioskowanej informacji pismem z dnia 5 kwietnia 2016 r., doręczonym w dniu 11 kwietnia 2016 r., co uzasadnia umorzenie postępowania. Skarżący wniósł o stwierdzenie, że Spółka dopuściła się bezczynności, a także stwierdzenie, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (tj.:Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. obejmuje również bezczynność organów, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia.
Niniejszą skargą W. T. zwalcza bezczynność A., polegającą na nieudostępnieniu mu, w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2015 r., poz. 2058), zwanej dalej u.d.i.p., żądanej w piśmie z dnia 5 stycznia 2016 r. informacji publicznej w postaci decyzji administracyjnych, oświadczeń właściciela nieruchomości albo zawartych z nim umów, protokołów odbioru technicznego oraz protokołów załączenia pod napięcie dotyczących lokalizacji, budowy oraz eksploatacji linii elektroenergetycznej 0,4 kV na nieruchomości położonej w miejscowości R., gmina L., obręb [...], powiat [...], obejmującej działkę ewidencyjną o numerze [...].
Skarga spełnia formalne wymogi jej dopuszczalności, albowiem w sprawach skarg na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie ma wymogu wyczerpania środków zaskarżenia określonego w art. 52 § 1 p.p.s.a. Skarga na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej i może być wniesiona bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r., I OSK 601/05, teza 1, Lex nr 236545).
Oceniając, czy A. pozostawała w bezczynności w rozpoznaniu wniosku, należało ustalić czy jest ona podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, a także czy żądane przez skarżącego dokumenty stanowią informacją publiczną.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, która podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym: treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających. Informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które władzę publiczną realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 października 2002 r., II SA 1956/02, dostępny na stronie http://.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą, stanowi informację publiczną. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2008 r., II SA/Wa 721/08, Lex nr 423325).
Oznacza to, że żądane przez skarżącego dokumenty, jako stanowiące treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, zawierające informacje o danych publicznych stanowią informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
- 1. organy władzy publicznej,
- 2. organy samorządów gospodarczych i zawodowych,
- 3. podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,
- 4. podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,
- 5. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Z powołanego przepisu wynika, że zobowiązane do udzielenia informacji publicznej zostały nie tylko władze publiczne, lecz również podmioty wykonujące zadania publiczne, nie będące organami władzy publicznej.
W świetle art. 3 pkt 25 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (tj.: Dz.U. z 2012 r. poz. 1059), A. jako operator systemu dystrybucyjnego jest przedsiębiorstwem energetycznym zajmującym się dystrybucją paliw gazowych lub energii elektrycznej, odpowiedzialnym za ruch sieciowy w systemie dystrybucyjnym gazowym albo systemie dystrybucyjnym elektroenergetycznym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej, w tym połączeń z innymi systemami gazowymi albo innymi systemami elektroenergetycznymi. Obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego, działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2006 r. sygn. akt P 24/05 wskazał, że dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia istnienia społeczeństwa i poszczególnych jednostek, suwerenności i niepodległości państwa – a zatem zapewnienia wolności i praw człowieka i obywatela. Dysponowanie zasobami energetycznymi warunkuje możliwość urzeczywistnienia dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ma związek z zapewnieniem bezpieczeństwa obywateli i zasadą zrównoważonego rozwoju, o której mowa w art. 5 Konstytucji. Obowiązkiem władzy publicznej jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, a więc dążenie do zaspokojenia istniejących, jak i przewidywanych potrzeb energetycznych (OTK-A 2006/7/87, Dz.U.2006/141/1012, Lex nr 198687).
Budowa i utrzymywanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj.: Dz.U. z 2015 r., poz. 1774).
W konsekwencji przedsiębiorstwo energetyczne, jakim jest A., wykonuje zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej i jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2013 r., I OSK 102/13 dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, Lex nr 737513; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SAB/Po 87/12, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.). Stosownie zaś do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępniania informacji w sposób i w formie określonych we wniosku.
Bezczynność organu rozpoznającego wniosek o udzielenie informacji publicznej, występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie rozpoznał złożonego wniosku.
W niniejszej sprawie postępowanie o udzielenie informacji publicznej zostało wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia 5 stycznia 2016 r. i A. powinna zakończyć to postępowanie w sposób przewidziany u.d.i.p., tj. udzielić żądanej informacji albo wydać decyzję o odmowie udostępnienia żądanej informacji albo decyzję o umorzeniu postępowania, bądź zawiadomić wnioskującego, że informacji tej nie posiada. A. udostępniła skarżącemu żądane informacje przy piśmie z dnia 5 kwietnia 2016 r., które doręczono skarżącemu w dniu 11 kwietnia 2016 r., a zatem po wniesieniu przez niego skargi w dniu 1 kwietnia 2016 r., która dotarła do Spółki w dniu 6 kwietnia 2016 r. Z tego wynika, że w dacie wniesienia skargi Spółka pozostawała w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 5 stycznia 2016 r.
Wskazane okoliczności faktyczne są bezsporne, gdyż zostały przyznane przez skarżącego w piśmie z dnia 11 maja 2016 r.
Wobec tego Sąd uznał, że w toku postępowania sądowoadministracyjnego wniosek skarżącego został rozpoznany i w konsekwencji, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie w sprawie zobowiązania organu do udostępnienia informacji publicznej.
Udostępnienie wnioskowanej informacji publicznej nie zwalnia Sądu z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 p.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz od obowiązku rozważenia zasadności wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., II OSK 1360/12 oraz z dnia 18 czerwca 2013 r., I OSK 1143/13 http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. Sąd ma obowiązek stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności, a także ustalenia czy bezczynność ta nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, niezależnie od tego, czy w dacie wyrokowania organ pozostawał w bezczynności, czy też nie.
W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że bezczynność Spółki nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Za rażące naruszenie prawa w rozumieniu przepisu art. 149 p.p.s.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej. Rozpoznając sprawę w tym zakresie, Sąd wziął bowiem pod uwagę niekwestionowaną okoliczność, że Spółka uczyniła zadość żądaniu przesyłając skarżącemu wraz z pismem z dnia 5 kwietnia 2016 r. posiadane dokumenty zgodnie z wnioskiem z dnia 5 stycznia 2016 r. Wprawdzie wskazany w ustawie czternastodniowy termin do załatwienia sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej upłynął w dniu 19 stycznia 2016 r., jednakże Sąd uwzględnił fakt, że Spółka przesłała żądane dokumenty jeszcze przed otrzymaniem skargi na bezczynność, albowiem przy piśmie z dnia 5 kwietnia 2016 r., a skarga wpłynęła do Spółki w dniu 6 kwietnia 2016 r. W tej sytuacji nie można, zdaniem Sądu, postawić organowi zarzutu rażącego naruszenia prawa.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804) w związku z art. 206 p.p.s.a. Sąd zasądził od A. na rzecz skarżącego kwotę 357 zł, w tym kwotę 100 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego, kwotę 240 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika oraz kwotę 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Sąd uznał, że w niniejszej sprawie zachodzi przypadek uzasadniający odstąpienie od zasądzenia na rzecz skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w pełnej wysokości t.j. 480 zł,. Skarga została bowiem uwzględniona w nieznacznym zakresie - orzeczenia stwierdzającego, że bezczynność nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, a żądana informacja publiczna została stronie udostępniona jeszcze przed wezwaniem do uiszczenia wpisu. Uzyskane orzeczenie, które dotyczy podmiotu nie będącego organem administracji oraz stwierdza brak rażącego naruszenia prawa, z punktu widzenia uprawnień skarżącego, nie ma istotnego znaczenia. Skarżący mógł zatem w istocie cofnąć wniesioną skargę i uniknąć poniesienia kosztów postępowania. W tych okoliczności obciążenie A. całością kosztów postępowania nie byłoby w ocenie Sądu uzasadnione.
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.