Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] roku, które wpłynęło do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. w dniu [...] roku (po przekazaniu postanowieniem z dnia [...] roku Prezydenta Miasta J.) E. i A. H., współwłaściciele działki nr [...] przy ul. [...], zwrócili się o interwencję w związku z robotami prowadzonymi na działce sąsiedniej nr [...], która stanowi własność I. i J. Ź. W piśmie tym podali, że właściciele działki nr [...] podczas budowy domu podnoszą teren gruntu.
Pismem z dnia [...] roku organ I instancji wezwał I. i J. Ź. – inwestorów obiektu na działce nr [...] do złożenia wyjaśnień w przedmiocie zgodności ukształtowania terenu działki z zatwierdzonym projektem budowlanym, a w dniu [...] roku poinformował wnioskodawców, że z oświadczeń inwestorów i kierownika budowy wynika, że teren budowy kształtowany jest zgodnie z projektem, zaznaczając że oświadczenie to zostanie zweryfikowane w trakcie oględzin. Co do oględzin działki nr [...] organ pismem z dnia r[...] oku poinformował wnioskodawców, że odbędą się one w II kwartale 2010 roku, a następnie pismem z [...] roku, że oględziny będą miały miejsce w IV kwartale 2010 roku.
E. i A. H. pismem z dnia [...] złożyli zażalenie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J., określając to zażalenie jako "skargę na bezczynność".
Podali, że bezczynności upatrują w nie podjęciu interwencji (przeprowadzenia kontroli budowy) w postępowaniu związanym z ich pismem informującym o podnoszeniu poziomu działki nr [...].
Wskazali na przesuwanie przez organ terminu kontroli budowy, brak udzielenia odpowiedzi na ich pytania dotyczące "zgodności projektu budowy budynku i projektu ukształtowania terenu działki nr [...] z wydanymi warunkami zabudowy i przepisami Prawa budowlanego".
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] roku wydanym na podstawie art. 37 ust. 2 kpa uznał skargę (zażalenie) za zasadne i wyznaczył organowi I instancji termin na przeprowadzenie kontroli budowy (na działce nr [...]) do dnia [...] roku.
Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że organ orzekający przyjął, że nie doszło do wszczęcia postępowania i stwierdził, że o ile istnieją uzasadnione wątpliwości co do zasadności wszczęcia postępowania, organ I instancji powinien przeprowadzić czynności kontrolne przewidziane art. 81 i nast. kpa, Jeżeli w ich wyniku wniosek okaże się zasadny wszcząć postępowanie administracyjne, w przeciwnym wypadku za dopuszczalne organ orzekający uznał nie wszczynanie postępowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. w dniu [...] roku przeprowadził kontrolę budowy prowadzonej na działce nr [...] (protokół kontroli z [...]), a następnie pismem z dnia [...] roku poinformował wnioskodawców o braku podstaw do prowadzenia postępowania w trybie przepisów ustawy Prawo budowlane.
E. i A. H. złożyli skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. zarzucając "nienależyte rozpatrzenie (...) żądań w sprawie bezprawnego podnoszenia terenu gruntu (...) działki nr [...] (...) w trakcie budowy budynku jednorodzinnego oraz posadowienia zbiornika rotacyjnego".
W uzasadnieniu wskazywali na wadliwości i błędy kontroli przeprowadzonej w dniu [...] roku. Kwestionowali także zgodność z prawem zatwierdzonego pozwoleniem na budowę na działce nr [...] projektu budowlanego.
W odpowiedzi na skargę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. podał, że protokół kontroli z dnia [...] roku nie wykazał niezgodności budowy z wydaną decyzją o pozwoleniu na budowę – decyzja nr [...] z [...] roku – Prezydenta Miasta J. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na wstępie w związku z treścią skargi należy wyjaśnić, że przedmiotem tej skargi jest istnienie bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J., a nie kontrola ustaleń zawartych w protokole z dnia [...] r., ani też zgodność z prawem decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] roku nr [...].
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powołana jako ppsa) sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 art. 3 § 2 tej ustawy. Z regulacji tej wynika, że skarga na bezczynność dotyczy niepodejmowania przez organ administracji publicznej aktów (czynności) w sprawach indywidualnych, a więc takich, które odnoszą się do konkretnego podmiotu i regulują jego sytuację prawną. Zatem z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie zakończył go stosownym rozstrzygnięciem.
Z mocy art. 61 § 3 kpa datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Twierdzenie to – zdaniem składu orzekającego – dotyczy tych żądań strony (wniosku) które spełniają wymogi formalne. Wniosek taki jest bowiem skuteczny, a skutek polega właśnie na wszczęciu postępowania administracyjnego.
Z kolei terminy załatwienia spraw reguluje przepis art. 35 kpa. W świetle § 3 tego przepisu załatwienie sprawy wymagające postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Do tych terminów nie wlicza się terminów dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.
W niniejszej sprawie istotne jest, czy pismo skarżących z dnia [...] roku, które wpłynęło do organu [...] roku zainicjonowało postępowanie administracyjne.
Zdaniem składu orzekającego tak. Pismo to bowiem spełniało warunki formalne z art. 64 § 1 kpa, o czym świadczy brak wezwania przewidzianego art. 64 § 2 kpa, a także same pisma organu (np. pismo z [...] r.) z którego wynika przekonanie organu, że pismo skarżących zarzuca brak zgodności ukształtowania terenu działki z zatwierdzonym projektem budowlanym.
Natomiast z samego pisma skarżących z dnia [...] roku wynika, że oczekują oni interwencji organu w sprawie podwyższenia terenu na sąsiedniej działce w związku z prowadzonymi robotami budowlanymi.
Zdaniem Sądu nie może w tej sytuacji budzić wątpliwości, że strony żądały wszczęcia postępowania w sprawie zgodności robót, przede wszystkim wskazując na podnoszenie terenu, z zatwierdzonym projektem budowlanym (decyzja z dnia [...] roku nr [...]). Nie ma przy tym znaczenia, że wskazywały przede wszystkim na potrzebę kontroli budowy. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że dopiero po przeprowadzeniu stosownego postępowania, w tym niewątpliwie oględzin działki nr [...], organ mógł albo potwierdzić zarzuty skarżących, albo je wykluczyć i w zależności od tego podjąć stosowne rozstrzygnięcie.
Skoro bowiem złożeniem pisma z dnia [...] roku doszło do wszczęcia postępowania w dniu [...] roku to należy przyjąć, że od tej daty zaczęły biegnąć terminy do załatwienia sprawy o których mowa w art. 35 § 3 kpa.
Jest poza sporem, że organ spraw w tym terminie nie załatwił, uważając iż w ogóle nie doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego (tylko w tym postępowaniu można mówić o bezczynności).
Trzeba także podkreślić, że skarżący dopełnili wymogu wyczerpania środków zwalczania bezczynności organu w drodze zażalenia z art. 37 kpa.
Z tych wszystkich względów skarga musiała odnieść skutek w postaci zobowiązania organu do wydania aktu rozstrzygającego wniosek z [...] roku w ciągu 2 miesięcy od dnia zwrotu akt organowi (art. 286 § 2 ppsa).
Orzeczenie Sądu oparto o przepis art. 149 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 ppsa, a o kosztach postępowania obejmujących wpis sądowy w kwocie 100 zł rozstrzygnięto po myśli art. 200, 205 § 1 i 209 ppsa.