Uzasadnienie
S. L. pismem z dnia 22 stycznia 2014 r., złożonym za pośrednictwem Prezydenta Miasta B., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzucając ww. organowi przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie o przywrócenie prawa własności nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ wystąpił o jej odrzucenie.
Zarządzeniem z dnia 14 lutego 2014 r. Przewodniczący Wydziału II zobowiązał skarżącą do wykazania - pod rygorem odrzucenia skargi, że przed jej wniesieniem do Sądu skarżąca wystąpiła w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., z zażaleniem na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta B. do organu wyższego stopnia (tj. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.). Poinformowano jednocześnie skarżącą, że w przypadku złożenia takiego środka zaskarżenia należy nadesłać jego odpis.
Nadto w związku z wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi, skarżąca wezwana została także do nadesłania wypełnionego urzędowego formularza druku PPF - pod rygorem pozostawienia przedmiotowego wniosku bez rozpoznania. Na dokonanie wskazanych czynności wyznaczono termin 7 dni.
Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru powyższe wezwanie Sądu zostało doręczone skarżącej w dniu 25 lutego 2014 r. Oznacza to, że wyznaczony termin upłynął w dniu 4 marca 2014 r. (tj. we wtorek). W zakreślonym do tego terminie skarżąca nadesłała wypełniony formularz PPF oraz kopie pisma odnoszącego się do odpowiedzi na skargę. W załączeniu skarżąca przesłała także kopię decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] r., nr [...], stwierdzającą wydanie z naruszeniem prawa decyzji Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej w K. z dnia [...] r., znak [...], bez stwierdzenia jednocześnie jej nieważności z uwagi na dziesięcioletni upływu terminu od doręczenia. Skarżąca złożyła także kopię postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., nr [...], uznającego za uzasadnione jej zażalenie na niezałatwienie przez Prezydenta Miasta B. sprawy dotyczącej uregulowania stanu prawnego nieruchomości bezprawnie zajętych i dotąd nie zwróconych, w tym gruntu zajętego pod drogę ul. [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Jak wynika z treści art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej uzależniona jest od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły stronie w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Stosownie do art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, przewidziany w ustawie. Powołany przepis wprowadza zasadę pierwszeństwa postępowania administracyjnego w stosunku do postępowania sądowego. Z kolei w myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuci skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy, środkiem tego rodzaju jest zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. (art. 37 § 1 k.p.a.). Skarżąca jednakże nie wyczerpała toku prawnego przewidzianego w procedurze administracyjnej, a mianowicie nie poprzedziła rozpoznawanej skargi zażaleniem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. Skarżąca mimo prawidłowego doręczenia i pouczenia, nie udzieliła do dnia dzisiejszego odpowiedzi na powołane na wstępie zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 14 lutego 2014 r. w przedmiocie wyczerpania środka zaskarżenia z art. 37 § 1 k.p.a. Odpowiedzi takiej bowiem nie stanowi ani kopia pisma skarżącej z dnia 28 lutego 2014 r., ani też przesłane w jej załączeniu kopie aktów. Odnotować należy, że zażalenie, o którym mowa w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., nr [...] stanowiło wyczerpanie przez skarżąca wniesionej uprzednio skargi na bezczynność Prezydenta Miasta B., zarejestrowanej pod sygn. akt II SAB/Gl 10/09. Przywołaną skargę Sąd prawomocnym postanowieniem z dnia 26 października 2009 r. odrzucił z uwagi na brak wpisu sądowego.
W tym stanie rzeczy, skoro skarga złożona została bez zachowania wymaganego prawem trybu, to skargę taką, jako niedopuszczalną należało odrzucić. Uwzględniając przytoczoną argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 58 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia.
Na marginesie należy dodać, że skarżąca w skardze przywołała przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2004 r., Nr 179, poz. 1843). Zaznaczyć przy tym wypada, że przedmiotowa ustawa reguluje postępowanie w sprawach skarg dotyczących działania lub bezczynności sądu - a nie organów administracji publicznej, której skutkiem było naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Zgodnie natomiast z art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt II OZ 1084/12, z dnia 20 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 619/12, z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt I OZ 918/09, z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OZ 788/09, dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Oznacza to, że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie daje podstaw do uwzględnienia skargi.
W konsekwencji skoro brak wyczerpania środków zaskarżenia stanowi inną przyczynę, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i skutkuje odrzuceniem skargi, to do oceny wniosku skarżącej o przyznanie prawa zastosowanie będzie miał art. 247 p.p.s.a. W konsekwencji jeśli bez konieczności dokonywania głębszej analizy prawnej, jak wykazują to powyższe rozważania, skarga na przewlekłość nie może zostać uwzględniona jako oczywiście bezzasadna, to tym samym na uwzględnienie nie zasługuje wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 247 p.p.s.a. należało orzec jak w pkt 2 sentencji postanowienia.