Uzasadnienie
W skardze z dnia 1 kwietnia 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w R. (dalej jako organ lub PINB) B. S. (dalej jako skarżąca) wniosła o zobowiązanie tego organu do załatwienia zgodnie z treścią art. 61a Kpa jej wniosku z dnia 27 stycznia 2020 r., w terminie 14 dniu od daty doręczenia akt organowi, orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie PINB na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. grzywny w maksymalnej wysokości oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że dotychczas PINB nie załatwił sprawy związanej z jej wnioskiem złożonym w tym organie 27 stycznia 2020 r. W odpowiedzi na ten wniosek otrzymała jedynie pismo organu z dnia [...] r., które nie stanowiło załatwienia (zakończenia) sprawy poprzez wydanie aktu prawnego określonego w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., tj. poprzez wydanie postanowienia w trybie art. 61a § 1 i § 2 Kpa. Skierowane do niej przez PINB pismo z dnia [...] r. uznała za "oczywiste działanie pozorowane, unikiem od wydania rozstrzygnięcia zgodnego z prawem".
Nadto stwierdziła, że w dniu 25 lutego 2020 r. złożyła ponaglenie na działanie organu, które nie zostało przez ŚWINB w Katowicach (dalej jako ŚWINB) uwzględnione. Wydane przez ten organ w przedmiocie tego ponaglenia postanowienie z dnia [...] r. nr [...] stwierdzające, że "PINB R. nie pozostaje w przedmiotowej sprawie w bezczynności", jest jej zdaniem wadliwe.
W odpowiedzi na skargę PINB wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu opisał ogólnie przebieg czynności w związku z pismem skarżącej (wnioskiem) z dnia 11 czerwca 2018 r. o podjęcie interwencji w sprawie realizacji obiektów budowlanych na działkach nr: 1, 2, 3, 4, 5 i 6 przy ul. [...] w R., w związku z którym zostały z urzędu zainicjowane różne działania organu nadzoru budowlanego, zakończone – w zależności od stwierdzonego stanu faktycznego – na etapie postępowania wyjaśniającego (wykazano bezzasadność skargi) lub wdrożeniem postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
W związku z tym wnioskiem skarżąca została poinformowana pismem z dnia [...] r., że w sprawie nie posiada interesu prawnego i tym samym nie przysługuje jej przymiot strony, zaś działania organu będą prowadzone z urzędu. Stwierdzono bowiem, że skarżąca nie jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym objętych robotami budowlanymi działek oraz działek znajdujących się w ich bezpośrednim sąsiedztwie, bądź w strefie negatywnego oddziaływania położonych na nich obiektów budowlanych.
W związku z kolejnym wnioskiem skarżącej z dnia 27 stycznia 2020 r. o ustanowienie jej na podstawie art. 61 Kpa oraz art. 28 ustawy Prawo budowlane stroną postępowania, poinformowano ją ponownie pismem z dnia [...] r., że we wnioskowanym postępowaniu nie przysługuje jej przymiot strony. Brak jest też podstaw do wydania w związku z tym wnioskiem postanowienia w trybie art. 61a Kpa, w sytuacji gdy odnośnie objętych nim robót budowlanych toczy się już postępowanie administracyjne.
W konsekwencji zdaniem PINB bezzasadna jest skarga na jego bezczynność mającą polegać na niewydaniu na podstawie art. 61a Kpa postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
W piśmie procesowym z dnia 1 czerwca 2020 r. pełnomocnik skarżącej, ustosunkowując się do treści odpowiedzi na skargę zarzucił, że PINB celowo zataił fakt złożenia w sprawie w dniu 12 czerwca 2018 r. wniosku skarżącej z dnia 11 czerwca 2018 r. Podkreślił, że organ celowo odmawia przyznania skarżącej przymiotu strony w toczącym się przed nim postępowaniu wszczętym w związku z treścią w/w wniosku, chociaż za stronę powinna być uznana w związku z treścią art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Nie zostało przy tym wykazane aby organ przeprowadził postępowanie określające nieruchomości, na które oddziaływuje prowadzona bezprawnie na wskazanych działkach działalność magazynowa, co powinno wynikać z akt prowadzonej przez PINB sprawy [...], które do odpowiedzi na skargę nie zostały dołączone.
Pełnomocnik skarżącej podtrzymał zaprezentowane w skardze stanowisko, że organ powinien wydać w sprawie podlegające zaskarżeniu postanowienie na podstawie art. 61a Kpa. Podniósł, że poprzez błędne i uporczywe kwalifikowanie wniosków skarżącej organy obu instancji dopuściły się naruszenia art. 6 Kpa, art. 8 Kpa, art. 35 Kpa, art. 36 Kpa, art. 61 Kpa oraz art. 28 Prawa budowlanego, którego konsekwencją był brak załatwienia, zgodnie z Kpa, sprawy administracyjnej zainicjowanej wnioskiem z 11 czerwca 2018 r.
We wniosku z dnia 13 lipca 2020 r. pełnomocnik skarżącej wniósł "o zdjęcie z wokandy z dnia 17.07.2020 r." wyznaczonej w tym dniu przez Sąd sprawy do czasu dostarczenia przez PINB akt toczącej się przed tym organem sprawy administracyjnej [...].
Rozpoznając skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, a to zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, że sprawa w przedmiocie skargi na bezczynność mogła być rozpoznana przez Sąd tylko w granicach zaskarżenia oraz w granicach sprecyzowanych w poprzedzającym ją ponagleniu z dnia 25 lutego 2020 r. Wskazano tam zaś jednoznacznie na bezczynność PINB w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 27 stycznia 2020 r. o przyznanie jej statusu strony w toczącym się przed tym organem postępowaniu w sprawie nr [...].
Z pism tych oraz ze skargi wynika przy tym w jednoznaczny sposób, że skarżąca domagała się rozpoznania jej wniosku z dnia 27 stycznia 2020 r. poprzez wydanie przez PINB postanowienia, od którego przysługiwałby jej środek zaskarżenia, w tym ewentualnie postanowienia na podstawie art. 61a Kpa.
W zakresie też takich żądań zostało rozpoznane przez ŚWINB jej ponaglenie z 25 lutego 2020 r., poprzez wydanie przez ten organ postanowienia z dnia [...] r. W takim też przedmiocie zostały sformułowane zarzuty, wnioski i uzasadnienie skargi.
Nawet zatem działając z urzędu, a to zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako ustawa p.p.s.a.), Sąd nie mógł rozpoznać tej skargi jako skargi na bezczynność w w/w sprawie PINB nr [...], czego jak się wydaje domaga się skarżąca w treści złożonego w toku postępowania sądowego pisma procesowego z dnia 1 czerwca 2020 r. Pozostawałoby to bowiem poza przedmiotem określonym w skardze i poprzedzającym ją ponagleniu i w konsekwencji poza przedmiotem odpowiedzi na skargę, zwłaszcza w sytuacji gdy treść żądań skarżącej wynikających z wniosku z dnia 27 stycznia 2020 r., z ponaglenia oraz skargi, sprecyzowanych dodatkowo z powołaniem się na konkretne przepisy Kpa, nie budziła żadnych wątpliwości. Z tego też względu dla rozpoznania skargi nie miała znaczenia treść akt prowadzonej przez PINB sprawy nr [...].
Dlatego też Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika skarżącej zawartego w piśmie z dnia 13 lipca 2020 r. (k. 40 akt sądowych) o dopuszczenie dowodu z tych akt i o zdjęcie sprawy z wokandy posiedzenia niejawnego z dnia 17 lipca 2020 r.
Przechodząc do rozpoznania skargi w zakresie wynikającego z niej przedmiotu oraz sformułowanych w niej żądań należy w pierwszej kolejności podnieść, że ani przepisy Prawa budowalnego, którego dotyczy przedmiot sprawy toczącej się przed PINB, ani też przepisy Kpa nie przewidują obowiązku, a nawet możliwości, wypowiedzenia się w toku takiego postępowania w formie procesowej co do przymiotu danego podmiotu jako strony poprzez wydanie w tym przedmiocie postanowienia, w tym postanowienia podlegającego zaskarżeniu, czego faktycznie domaga się skarżąca. Brak wydania takiego postanowienia nie stanowi zatem o bezczynności organu, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 9 ustawy p.p.s.a.
Wbrew twierdzeniom skarżącej, w sprawie nie mamy też do czynienia z sytuacją o jakiej mowa w art. 61a Kpa, a to gdy pozostaje poza sporem, iż w przedmiocie robót budowlanych i działań opisanych we wniosku skarżącej z dnia 11 czerwca 2018 r. PINB podjął czynności wyjaśniające oraz wszczął i prowadzi postępowanie administracyjne. Zasadne jest zatem stanowisko organów obu instancji, że niedopuszczalne byłoby wydanie na podstawie art. 61a Kpa postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania (pomijając już kwestię dopuszczalności domagania się wszczęcia danego postępowania na wniosek) w sprawie, w której takie postępowanie już się toczy. W konsekwencji zasadnie zatem o sposobie załatwienia wniosku skarżącej z dnia 27 stycznia 2020 r. została ona poinformowana pismem PINB z dnia [...] r.
Z powyższych względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Nie oznacza to jednak, że skarżąca jest pozbawiona możliwości rozstrzygnięcia kwestii, czy w wymienionym przez nią postępowaniu, toczącym się przed PINB przysługuje jej przymiot strony, tj. czy dotyczy ono jej interesu prawnego w rozumieniu art. 28 Kpa. Kwestia ta podlegałaby bowiem rozstrzygnięciu w przypadku wniesienia przez skarżącą odwołania od decyzji kończącej przedmiotowe postępowanie przez PINB, względnie w sprawie z wniosku skarżącej o wznowienie zakończonego postępowania.
Nadto kwestia ta podlegałaby merytorycznemu badaniu i rozstrzygnięciu, gdyby skarżąca powołując się na przymiot strony postępowania (który stosownie do treści art. 28 Kpa powinna udowodnić swoim interesem prawnym po uprzednim ponagleniu) wniosła skargę na bezczynność w powoływanej sprawie toczącej się przed PINB. Jak bowiem wskazano wcześniej, za skargę taką nie mogła być uznana skarga rozstrzygnięta niniejszym wyrokiem.
Informacyjnie należy też podnieść, że wbrew stanowisku skarżącej w postępowaniu tym (postępowaniu legalizującym przed organami nadzoru budowlanego) nie ma zastosowania art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego (stanowiący zresztą ograniczenie kręgu stron postępowania w odniesieniu do treści art. 28 Kpa) jako obowiązujący w sprawach o pozwolenie na budowę.
mr