Uzasadnienie
Pismem z dnia 6 maja 2013 r., złożonym bezpośrednio w siedzibie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, M. J. wniósł skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. zarzucając mu nie załatwienie w określonym terminie sprawy dotyczącej dokonania oceny stanu technicznego obiektu.
W odpowiedzi na skargę organ wystąpił o jej odrzucenie z uwagi na nie wyczerpanie przez skarżącego przysługującego w postępowaniu administracyjnym środka zaskarżenia.
Jak wynika z akt sprawy prawomocnym zarządzeniem z dnia 28 sierpnia 2013 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wniosek ten bowiem złożony został na urzędowym formularzu druku PPF z uchybieniem terminu.
Na skutek kolejnego wniosku skarżącego o przyznanie pełnomocnika w osobie adwokata Sąd prawomocnym postanowieniem z dnia 25 listopada 2013 r. ustanowił dla skarżącego adwokata z urzędu. Pismem z dnia 2 grudnia 2013 r. Okręgowa Rada Adwokacka w K. poinformowała o wyznaczeniu dla skarżącego pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata R. D. Zarządzeniem z dnia 18 grudnia 2013 r. Sędzia Sprawozdawca zobowiązała pełnomocnika - pod rygorem odrzucenia skargi - do wykazania, że przed złożeniem skargi skarżący wystąpił w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., z zażaleniem do organu wyższego stopnia (tj. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.) na niezałatwienie sprawy w terminie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. Wskazano jednocześnie, że powyższego można dokonać poprzez nadesłanie odpisu takiego zażalenia.
Nadto w związku z kolejnym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy, pełnomocnik wezwany został także do sprecyzowania zakresu przedmiotowego wniosku, pod rygorem przyjęcia, że skarżący wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Na dokonanie wskazanych czynności wyznaczono termin 7 dni.
Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru powyższe wezwanie Sądu zostało doręczone skutecznie na adres kancelarii pełnomocnika w dniu 8 stycznia 2014 r. Oznacza to, że wyznaczony termin upłynął w dniu 15 stycznia 2014 r. (tj. w środę). Do dnia dzisiejszego pełnomocnik skarżącego nie ustosunkował się do powołanego wezwania.
Pismem z dnia 29 stycznia 2014 r. skarżący poinformował o braku współpracy i porozumienia z przydzielonym do sprawy pełnomocnikiem. W załączeniu na druku urzędowego formularza PPF skarżący wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych i ponowne ustanowienie adwokata z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Jak wynika z treści art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej uzależniona jest od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły stronie w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Stosownie do art. 52 § 2 p.p.s.a. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, przewidziany w ustawie. Powołany przepis wprowadza zasadę pierwszeństwa postępowania administracyjnego w stosunku do postępowania sądowego. Z kolei w myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuci skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy, środkiem tego rodzaju jest zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (art. 37 § 1 k.p.a.). Skarżący jednakże nie wyczerpał toku prawnego przewidzianego w procedurze administracyjnej, a mianowicie nie złożył zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. W tym stanie rzeczy, skoro skarga złożona została bez zachowania wymaganego prawem trybu, to skargę taką, jako niedopuszczalną należało odrzucić. Uwzględniając przytoczoną argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 58 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia.
Jak wynika z akt sprawy przyznane skarżącemu w zakresie częściowym prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata nie zostało cofnięte. Również wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokackiej w K. adwokat z urzędu nadal pełni swoją funkcję. Z tych przyczyn ponowny wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata z urzędu jako bezprzedmiotowy podlega umorzeniu na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na należało orzec jak w pkt 2 sentencji postanowienia.
Zgodnie natomiast z art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt II OZ 1084/12, z dnia 20 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 619/12, z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt I OZ 918/09, z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OZ 788/09, dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Oznacza to, że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie daje podstaw do uwzględnienia skargi.
W konsekwencji skoro brak wyczerpania środków zaskarżenia stanowi inną przyczynę, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i skutkuje odrzuceniem skargi, to do oceny wniosku strony skarżącego o przyznanie prawa (w rozpoznawanej sprawie w zakresie zwolnienia od kosztów, bowiem w zakresie ustanowienia adwokata wniosek już został rozpoznany i uwzględniony na wcześniejszymi etapie postępowania) zastosowanie będzie miał art. 247 p.p.s.a. Zatem jeśli bez konieczności dokonywania głębszej analizy prawnej, jak wykazują to powyższe rozważania, skarga na bezczynność nie może zostać uwzględniona jako oczywiście bezzasadna, to tym samym na uwzględnienie nie zasługuje wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 247 p.p.s.a. należało orzec jak w pkt 3 sentencji postanowienia.
Na marginesie dodać należy, że skarżący zarządzeniem Sędziego Sprawozdawcy z dnia 14 października 2013 r. zobowiązany został do wykazania w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, że przed wniesieniem skargi wystąpił on w trybie art. 37 § 1 k.p.a. z zażaleniem do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. Jednakże mimo prawidłowych doręczeń i pouczenia skarżący nie udzielił odpowiedzi w tym zakresie.