Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] r, A.K., E. K. i L. K., powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2001 r. Sygn. akt II SA/Ka 614/00, zwrócili się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. o bezzwłoczne rozstrzygnięcie przez ten organ ich roszczenia o zwrot nieruchomości. Podnieśli, iż sprawa to do dziś nie została załatwiona, chociaż wskazania Sądu z uzasadnieniu wymienionego wyroku, powinny stanowić podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] r. przekazało wymienione powyżej pismo Prezydentowi Miasta Z. na podstawie art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wyjaśniło, że zgodnie z art. 142 ustawy o gospodarce nieruchomościami "o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości, zwrocie odszkodowania, w tym także nieruchomości zamiennej oraz rozliczeniach z tytułu zwrotu i terminach zwrotu orzeka starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji." Z kolei Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 9 grudnia 2002 r. (III RN 90/02) stwierdził, iż "prezydent miasta na prawach powiatu jest organem osoby prawnej jaką jest miasto na prawach powiatu, bowiem ustawa o samorządzie powiatowym i ustawy szczególne wyposażają prezydenta miasta na prawach powiatu zarówno w kompetencje wykonywane samodzielnie i we własnym imieniu (art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami) jak i kompetencje w imieniu miasta na prawach powiatu".
Jako, że miasto Z. są miastem na prawach powiatu, (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów) należało sprawę skierowaną do Kolegium przekazać w trybie art. 65 Kodeksu postępowania administracyjnego organowi właściwemu w sprawie.
Postanowienie zawierało pouczenie o przysługującym stronom prawie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Pismem dnia [...] r. L.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w sprawie o zwrot nieruchomości. Przywołując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2001 r. Sygn. akt II SA/Ka 614/00 wskazał, iż zarzucono w nim Kolegium, że nie rozstrzygnęło sprawy merytorycznie. Skarżący dodatkowo podniósł, iż nie doprowadziło to także sprawy na etap postępowania administracyjnego przed organem pierwszej instancji, wskutek czego, w jego odczuciu, rażąco naruszono prawo, co stwierdzono także w uzasadnieniu powołanego powyżej wyroku.
Dodając, iż przekazanie jego pisma przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] r. do Prezydenta Miasta Z. nie można potraktować za załatwienie sprawy (gdyż Kolegium zostało zobowiązane do wydania orzeczenia w sprawie), uznał, że skarga jest w pełni uzasadniona.
W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o odrzucenie skargi wskazał, iż w myśl art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem. Wyjaśnił jednocześnie, że przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w K. nie toczy się żadne postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości, gdyż pismo zainteresowanych z dnia [...] r. zostało przekazane Prezydentowi Miasta Z., mocą postanowienia z dnia [...] r. wydanego w trybie art. 65 Kodeksu postępowania administracyjnego. Pomimo pouczenia, strony nie złożyły wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przed złożeniem skargi nie wezwały także organu do usunięcia naruszenia prawa.
W ocenie Kolegium, wobec nie wyczerpania środków zaskarżenia, wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje
Zgodnie z art. 52 (1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dopuszczalność skargi uzależniona jest od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
Jak wynika z posiadanych akt administracyjnych, skarżący wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nazwał ją "skarga na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.". W literaturze przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Pismo z dnia [...] r. skierowane przez zainteresowanych do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. postanowieniem z dnia [...] r. przekazane zostało organowi właściwemu do jego rozpoznania. Pomimo pouczenia o możliwości wniesienia środka odwoławczego w postaci wniosku o ponowne rozpoznane sprawy, przedmiotowego wniosku nie złożono, nie wyczerpując tym samym środków zaskarżenia.
Przyjmując natomiast, zgodnie z nazwą wniesionego pisma, iż jest to skarga na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego, to także i w tym względzie nie wyczerpano środków zaskarżenia. Zgodnie bowiem z art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego, na nie załatwienie sprawy w terminie określonym w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia.
Skoro zatem skarżący nie złożyli zażalenia w trybie art. 37 § 1 Kodeksu (czy w trybie przewidzianym w art. 127 § 3 – nie złożyli wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) to oznacza to, iż nie wyczerpali trybu przewidzianego w art. 52 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przedmiotem zaskarżenia może być bowiem dopiero rozstrzygnięcie ostateczne.
W przedstawionych okolicznościach sprawy należy zatem stwierdzić, iż skarga ta podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Z tego też powodu Sąd nie rozpatrywał sprawy merytorycznie.
Mając na uwadze przytoczoną powyżej argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 (1 pkt. 6 w związku z (3 cytowanej ustawy orzekł jak w sentencji.