Uzasadnienie
Pismem z dnia 26 maja 2023 r. J. J. (dalej: "Skarżący") wniósł skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach w wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 1404/22.
W treści skargi wskazał, iż do dnia jej złożenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie załatwiło sprawy, która została przedstawiona w uzasadnieniu ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w sytuacji gdy termin został określony przepisami prawa. Zdaniem Skarżącego powyższe oznacza bezczynność organu w wykonaniu wyroku Sądu. Skarżący podał również, że w dniu 4 maja 2023 r. złożył w sprawie ponaglenie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jej oddalenie.
W uzasadnieniu organ podał, iż w dniu 9 maja 2023 r. wpłynęło ponaglenie Skarżącego na bezczynność i przewlekłość prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 15 maja 2023 r. nr [...] ponaglenie Skarżącego zostało uznane za nieuzasadnione.
Dalej organ zwrócił uwagę, iż przesłany z pismem z dnia 17 marca 2023 ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach był nieprawomocny. W dniu 6 czerwca 2023 r. do organu wpłynął prawomocny wyrok w sprawie o sygn. II SA/Gl 1404/22. W związku z uchyleniem ww. wyrokiem zaskarżonego postanowienia - Kolegium podjęło czynności procesowe, tj. wezwało stronę o doprecyzowanie żądania zawartego w piśmie z dnia 4 października 2021 r. W związku z powyższym w ocenie Kolegium zarzut bezczynności należy uznać za niezasadny.
Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach z dnia 11 lipca 2023 r. sygn. akt II SPP/Gl 153/23 ustanowiono dla Skarżącego adwokata z urzędu.
Pismem z dnia 1 sierpnia 2023 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł o uwzględnienie skargi w całości. Zaznaczył, że od kilku lat organy nie są w stanie wydać prawidłowego orzeczenia w sprawie. Z kolei wielokrotne wydawanie błędnych decyzji administracyjnych jest zdaniem Skarżącego nasileniem złej woli.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Stosownie do przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b p.p.s.a. wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest jej poprzedzenie ponagleniem skierowanym do właściwego organu. Z kolei zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W niniejszej sprawie wymóg złożenia ponaglenia do właściwego organu został spełniony. Skarżący pismem z dnia 4 maja 2023 r. wniósł ponaglenie, skarga jest zatem dopuszczalna.
Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Stwierdzenie bezczynności organu administracji publicznej może natomiast nastąpić po bezspornym ustaleniu, że organ ten nie załatwił sprawy w terminie.
Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 35 k.p.a., określającego terminy załatwiania spraw administracyjnych, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki - art. 35 § 1 k.p.a., a załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania - art. 35 § 3 k.p.a.
W odniesieniu do wykonywania orzeczeń sądowych ustawodawca w przepisie art. 286 p.p.s.a. przewidział ponadto, iż po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji kończącego postępowanie akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności (§ 1). Przepisu tego nie stosuje się, jeżeli akta administracyjne sprawy są prowadzone w postaci elektronicznej. Organowi administracji publicznej doręcza się odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności (§ 1a).
Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia organowi akt albo, w przypadku prowadzenia akt administracyjnych w postaci elektronicznej - od doręczenia odpisu orzeczenia (§ 2).
Oznacza to, że obowiązek organu do wykonania wyroku powstaje w momencie zwrotu przez sąd akt temu organowi po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji. Sąd może zatem oceniać skargę wniesioną w tym trybie, jeżeli w dniu jej wniesienia organ administracji publicznej dysponował aktami administracyjnymi sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem.
Analiza przeprowadzona w niniejszym postępowaniu, na skutek wniesionej skargi, prowadzi do wniosku, że w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające stwierdzenie pozostawania organu w bezczynności.
Sąd na podstawie akt administracyjnych przedłożonych do sprawy ustalił co następuje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 16 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 1404/22 po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 23 sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych - uchylił zaskarżone postanowienie. W ramach wskazań co do dalszego postępowania Sąd podał, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien wypełnić obowiązek podjęcia działań w celu usunięcia wątpliwości co do treści żądania zawartego we wniosku z dnia 16 września 2021 r., a także przeprowadzić czynności zmierzające do sprecyzowania zarzutów podniesionych w zażaleniu. Dalsze postępowanie w sprawie będzie natomiast uzależnione od wyniku tych ustaleń, gdyż w ich konsekwencji może zaistnieć konieczność zmiany przedmiotu postępowania i uchylenia postanowienia organu I instancji oraz nadania sprawie biegu w ramach postępowania w innym przedmiocie niż dotychczasowy.
W wykonaniu zarządzenia z dnia 8 marca 2023 r. doręczono organowi odpis wyroku wraz z uzasadnieniem.
Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach z dnia 30 maja 2023 r. stwierdzono prawomocność ww. orzeczenia z dniem 3 maja 2023 r.
Na skutek zarządzenia z dnia 31 maja 2023 r. zwrócono akta administracyjne do organu. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru odpis prawomocnego orzeczenia wraz z aktami administracyjnymi w sprawie o sygn. akt II S/Gl 1404/22 został doręczony do organu w dniu 6 czerwca 2023 r.
Skarżący natomiast pismem z dnia 26 maja 2023 r. wniósł skargę na bezczynność organu.
Bieg terminu do załatwienia sprawy przez organ administracji, zgodnie z przywołanym wyżej brzmieniem art. 286 § 2 p.p.s.a. liczy się od dnia doręczenia organowi akt administracyjnych sprawy.
Jak wynika z powyższego, termin ten w dniu wniesienia skargi nie rozpoczął biegu. Organ zatem na chwilę wniesienia przedmiotowej skargi nie był zobowiązany do wykonania wyroku.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy Sąd nie miał zatem wątpliwości co do tego, że organ nie naruszył terminów załatwienia sprawy administracyjnej. Nie doszło zatem do zarzucanej organowi bezczynności.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.