Uzasadnienie
- 1. Dnia 15 listopada 2022 r. K.B., reprezentowana przez adwokata D.B., wniosła do tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność organu - Burmistrza Miasta i Gminy w udostępnieniu informacji publicznej. Wskazano w niej, że [...] października 2022 r., za pośrednictwem poczty elektronicznej, skarżąca zwróciła się do organu o udostępnienie "informacji dotyczących organizacji jednostki w latach 2015-2022 w zakresie:
- - zarządzania optymalizacją zużycia i pozyskania energii elektrycznej;
- - zarządzania alternatywnymi rodzajami pozyskania energii z podziałem na źródło;
- - zarządzania magazynowaniem wytworzonej energii własnej;
- - zarządzania inteligentnymi systemami dedykowanymi do zarządzania energią;
- - stosowanych sposobach ograniczania zużycia energii elektrycznej;
- - sposobach ograniczania emisji ze stosowania paliw, które służą wytworzeniu energii cieplej;
- - sposobach ograniczania emisji ze stosowania paliw, które są wykorzystywane w transporcie;
- - dokumentów zawierających informacje o bilansie energetycznym punktów użyteczności publicznych;
- - dokumentów zawierających informacje o umowach zawieranych na dostawy energii elektrycznej;
- - dokumentów zawierających informacje o rodzajach stosowanych metod ocieplania w sezonie jesienno-zimowym w punktach użyteczności publicznej;
- - dokumentów zawierających informacje o znaczeniu i zakresie, który jest w istocie jednoznaczny z powyższymi punktami".
Skarżąca zarzuciła, że organ nie udzielił jej odpowiedzi, w terminie wymaganym ustawą z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako "u.d.i.p."). Z tych względów wniosła o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku; stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, ustalenia charakteru bezczynności i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym.
2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania podnosząc, że dnia [...] listopada 2022 r. załatwił wniosek i udzielił skarżącej tych informacji, którymi dysponował, wskazując też, którymi informacjami nie dysponuje.
Podał również, że przekroczenie terminu do załatwienia wniosku wynikało z tego, że wniosek wpłynął do organu w czasie, gdy jego pracownicy byli zaangażowani w dodatkowe prace związane ze świętami obchodzonymi w dniach 1 oraz 11 listopada (2022 r).
3. Pismem z dnia [...] stycznia 2023 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku w jego punktach 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 10 i 11 podnosząc, że żądana informacja nie została udzielona w całości, gdyż z powołanych w tym piśmie (in extenso) przepisów ustawy prawo energetyczne oraz ustawy o efektywności energetycznej wynika, że gmina powinna dysponować żądanymi dokumentami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
4. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4a.
Skarga została rozpoznana przez tutejszy Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a.
- 5. Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
- - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1),
- - zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2),
- - stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3).
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
6. Ustawa o dostępie do informacji, znajdująca zastosowanie w przedmiotowej sprawie, stanowiąca rozwinięcie prawa do informacji publicznej wyrażonego w art. 61 Konstytucji R.P., reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Dodać należy, iż w orzecznictwie sądowym za informację publiczną uznaje się każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne, a także inne podmioty sprawujące funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
Przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej zawiera przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p., w którym znalazły się m.in. informacje o danych publicznych w tym treść i postać dokumentów urzędowych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.). Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji w świetle u.d.i.p. są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p.
7. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.).
Zgodnie z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. następuje w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto, organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu.
8. W świetle przytoczonych przepisów bezczynność organu ma miejsce, gdy organ - będąc w posiadaniu żądanej informacji publicznej - nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w terminie 14 dni w postaci udzielenia tej informacji (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.), nie informuje o wydłużeniu terminu do rozpoznania wniosku, nie wzywa do wykazania istotności udostępnienia żądanej informacji dla interesu publicznego w przypadku uznania żądanej informacji za informację przetworzoną, nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia lub umorzeniu (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że nie jest w posiadaniu informacji, że informacja dostępna jest na BIP lub że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.).
9. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotarł w dniu 27 października 2022 r. do organu. Nie budzi przy tym wątpliwości, że żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. oraz że organ, do którego skarżąca skierowała wniosek jest organem zobowiązanym w rozumieniu art. 4 u.d.i.p.
Nie podejmując żadnych czynności przed upływem 14 dniu od złożenia wniosku i rozpatrując go w dniu [...] listopada 2022 r. organ dopuścił się bezczynności, co już czyni skargę zasadną, nie przesądzając jeszcze tego, czy wniosek został załatwiony w całości i prawidłowo.
Z akt sprawy i dokumentów załączonych do odpowiedzi na skargę wynika, że organ przesłał skarżącej kopie (skany) umów zawieranych na dostawę energii elektrycznej i wyjaśnił, że nie dysponuje innymi informacjami i dokumentami, o których mowa jest we wniosku.
Zdaniem skarżącej, powołującej się na poszczególne przepisy ustawy prawo energetyczne oraz ustawy o efektywności energetycznej, udzielona informacja nie stanowiła załatwienia wniosku w całości.
10. Zdaniem sądu ocena przedstawiona przez skarżącą nie jest zasadna. Przedmiotem udostępnienia informacji nie jest bowiem interpretacja przepisów prawa zawierających jakieś generalne obowiązki nałożone na gminy, lecz to co faktycznie istnieje jako informacja znajdująca się w posiadaniu jednostki wykonującej jakieś zadania publiczne. Zgodnie z utrwalonym poglądem, wnioskiem o udzielenie informacji publicznej może być objęte pytanie o określony stan istniejący na dzień udzielenia odpowiedzi. Informacja ma charakter informacji publicznej, jeśli jest to informacja istniejąca i będąca w posiadaniu organu, przy czym musi ona istnieć w sferze faktów (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2018 r., I OSK 452/16, CBOSA). Wniosek taki nie może zmierzać do inicjowania działań, czy wskazywania jakie to obowiązki ciążą na danym organie z mocy jakichś przepisów prawa.
11. W niniejszej sprawie wniosek jest tak ogólnikowy, że nie wiadomo o jakie konkretnie informacji i dokumenty chodzi, które posiadać ma organ. Ponieważ przepisu ustawy o dostępie do informacji publicznej nie zawierają trybu brakowego, czyli wzywania wnioskującego o informację do sprecyzowania żądania (na wzór choćby art. 64 § 2 k.p.a.), mając na względzie konstrukt racjonalnego prawodawcy należy przyjąć, że jeśli żądanie takie jest nieprecyzyjne lub tak szeroko sformułowane, że organ ma uzasadnione wątpliwości co do tego, o co konkretnie chodzi wnioskującemu - udzielenie takiej informacji jest niemożliwe.
Z akt sprawy wynika, że organ korespondował ze skarżącą na temat przyczyn zwłoki w załatwieniu skargi, ale nie doczekał się żadnej reakcji. Przyjąć należy zatem, że organ udzielił odpowiedzi na ten zakres zapytania zawartego we wniosku, który dało się skonkretyzować w oparciu o posiadane zasoby. Skarżąca nie wykazała w jakim zakresie odpowiedź jest nieprawdziwa lub niepełna, gdyż nie wykazują tego przepisy powoływane w piśmie z dnia [...] stycznia 2023 r., z których wynikają jedynie obowiązki ustawowe gminy w zakresie zadań własnych gminy, ale nie to, co konkretnie miało być udostępnione jako informacja publiczna. W tym też zakresie sąd podziela stanowisko wyrażone przez sąd olsztyński w podobnej sprawie (por. wyrok z dnia 19 stycznia 2023 r., II SAB/Ol 218/22, CBOSA).
12. Załatwienie wniosku po wniesieniu skargi nie mogło sanować uprzedniej bezczynności, która doprowadziła do zwłoki w załatwieniu sprawy. W sytuacji jednak ustania bezczynności sąd orzeka, biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy w czasie wydania orzeczenia sądowego. W takich przypadkach, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, które z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe, o czym orzeczono w punkcie I wyroku.
Dokonanie przez organ wymaganej czynności w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi na bezczynność, co jest równoznaczne z uwzględnieniem skargi przez organ, nie zwalniało sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
W ocenie Sądu, omówiona bezczynność bez wątpienia nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w punkcie II wyroku.
13. Odnośnie do kosztów postępowania Sąd orzekł w punkcie III sentencji wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 oraz art. 206 p.p.s.a., zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów procesu w łącznej kwocie 200 zł, na które składa się wpis sądowy od skargi oraz koszty zastępstwa procesowego pełnomocnika skarżącej w kwocie 100 zł, choć stawka minimalna w sprawie wynosiła 480 zł. Miarkując wynagrodzenie, na podstawie art. 206 p.p.s.a. sąd wziął pod uwagę specyfikę sprawy czyli niski stopień zawiłości sprawy będącej przedmiotem rozpoznania oraz niewielki nakład pracy pełnomocnika, który ograniczał się do złożenia skargi, która nie była obszerna i była identyczna w treści ze skargami składanymi przez tego pełnomocnika w innych sprawach dotyczących tego samego przedmiotu (w szczególności w zakresie argumentacji prawnej). Także w piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2023 r., gdzie jego zasadnicza treść polegała na "przekopiowaniu" do niej przepisów dwóch ustaw i powtórzenia schematu argumentacji zawartego w skardze. Ponadto Sąd wziął z urzędu pod uwagę, że skarżąca, reprezentowana przez tego samego pełnomocnika, wniosła wiele skarg w tożsamych lub podobnych sprawach, gdzie schemat argumentacji prawnej był taki sam, a żądanie wniosku o udzielenie informacji tak "skonstruowane", by sprawiało ono trudności w kwalifikacji jego zakresu nawet profesjonalistom.