Uzasadnienie
1. K.O. w dniu [...] sierpnia 2020 r. przy wykorzystaniu poczty elektronicznej zwrócił się na adres mailowy inspektora do spraw mediów Urzędu Miasta i Gminy z zapytaniem dotyczącym tego "w jaki sposób zakończył się proces sądowy Gminy [...] z panią M.C. byłym pełnomocnikiem burmistrza ds. profilaktyki i młodzieży?" Z treści wiadomości nie wynikało bezpośrednio, że zapytanie zostało skierowanie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, określającym termin odpowiedzi na zapytanie do 14 dni. Wobec braku reakcji na pytanie skarżący ponowił maila na ten sam adres w dniu [...] września 2020 r. Na ten mail nie dostał również odpowiedzi.
2. W dniu 17 września 2020 r. K.O. złożył do tutejszego sądu skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zarzucając organowi naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji R.P. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawną do uzyskiwania informacji publicznej przez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek oraz art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 1429 ze zm., dalej u.d.i.p.) w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
W oparciu o te zarzuty wniósł o zobowiązanie organu do odpowiedzi na zadane pytanie oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania. W uzasadnieniu pisma podał, że jego wniosek z dnia [...] sierpnia 2020 r. nie został załatwiony, a termin do udostępnienia informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., po 14 dniach od złożenia wniosku. Pomimo upływu tego terminu podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi.
- 3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Powołując się na art. 16 ust. 1 u.d.i.p. organ wskazał, że możliwość wydania decyzji dotyczącej informacji publicznej ma miejsce w dwóch przypadkach: gdy organ odmawia ujawnienia czegoś co stanowi informację publiczną, albo gdy organ umarza postępowanie zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Zdaniem organu sprawa, o którą pytał skarżący nie stanowi informacji publicznej, ponieważ nie dotyczyła spraw publicznych, a sprawy pracowniczej, w relacji pracodawca - pracownik. Za informację publiczną uważa się bowiem informację wytworzoną lub dotyczącą władzy publicznej, a także informacje odnoszące się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania władzy publicznej i gospodarowaniem mieniem komunalnym lub Skarbu Państwa. Nie jest natomiast informacją publiczną rozstrzygnięcie dotyczące stosunku pracy, ponieważ nie dotyczy ona wykonywania funkcji publicznych. Organ podkreślił również, że udostępnienie informacji na temat procesu byłego pracownika z pracodawcą skutkowałoby ujawnieniem danych wrażliwych osoby prywatnej, co stałoby w sprzeczności z zapisami ustawy o ochronie danych osobowych. W sprawie, w ocenie organu, nie ma zastosowania art. 5 ust. 3 u.d.i.p., ponieważ postępowanie sądowe, o którego rezultat pyta skarżący nie dotyczy zadań i funkcji publicznych, a jedynie stosunku pracy, więc rozstrzygnięcie sądowe w tej kwestii nie stanowi informacji publicznej.
- 4. W piśmie procesowym z dnia [...] października 2020 r. skarżący podtrzymał skargę polemizując ze stanowiskiem organu.
W piśmie z dnia [...] grudnia 2020 r. organ podał, że przed wniesieniem skargi nie udzielił skarżącemu informacji (odpowiedzi), że żądana informacja nie jest informacją publiczną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
5. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśli art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.) kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w ustawie. Z bezczynnością mamy do czynienia w sytuacji, w której dany podmiot, mimo ciążącego na nim obowiązku, w terminie ustalonym przez obowiązujące przepisy nie podjął jakichkolwiek czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, lecz nie zakończył go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął właściwej czynności. Wniesienie skargi na tak rozumianą bezczynność jest uzasadnione nie tylko w razie niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także i w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie ocenił, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu.
Sprawa została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym na podstawie 119 pkt 4 p.p.s.a.
6. Przepis art. 4 ust. 1 u.d.i.p. wymienia podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, do których w szczególności należą organy władzy publicznej oraz podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że Burmistrz Miasta i Gminy jest obowiązany do udostępniania informacji publicznej.
Powołana ustawa stanowi rozwinięcie i realizację konstytucyjnej oraz konwencyjnej zasady obywatelskiego dostępu do informacji publicznej, wedle której informacja publiczna jest jawna i dostępna poza sytuacjami ograniczenia jawności w drodze ustaw lub w związku z ochroną prywatności. W kontrolowanej sprawie żądanie skarżącego dotyczyło bez wątpienia informacji publicznej w rozumieniu ustawy. W myśl bowiem art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret trzecie u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: "treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego,sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu". Wyroki sądowe są zatem jawne i stanowią informację publiczną. Treść orzeczenia sądu nie tylko stanowi informację publiczną o sprawach publicznych, ale stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 tej ustawy - będąc rodzajem informacji dotyczących treści i postaci dokumentu urzędowego, podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w tejże ustawie.
Generalny tryb takiego dostępu ma zastosowanie przede wszystkim do osób, które nie mają dostępu do akt administracyjnych i sądowych jako strony danego postępowania zasadach określonych przepisami szczególnymi zawartymi w procedurach administracyjnych lub sądowych.
7. Z wniosku (wraz z jego tytułem) wynika, że skarżący chciał poznać treść wyroku sądu powszechnego zapadłego w sporze między organem a inną, niż skarżący osobą, bo do tego przecież sprowadza się żądanie. Spełniony zatem był warunek przedmiotowy (informacja miała charakter informacji publicznej, bo dotyczyła wyroku sądu powszechnego) oraz warunek podmiotowy (podmiot – organ gminy był zobowiązany do udzielenia informacji). Jeśli organ miał wątpliwości co do trybu wniosku (bo w mailach nie został on wyraźnie określony czy chodzi o dostęp generalny czy może szczególny na zasadach prawa prasowego), to powinien przed upływem 14 dni zwrócić się do skarżącego o jego sprecyzowanie. Tymczasem organ nie reagował w ogóle i jego pierwszym stanowiskiem w sprawie była odpowiedź na skargę, co już wypełnia przesłankę bezczynności. Jeżeli bowiem wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi, lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia jedynie wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą.
Nawet jednak jeśli organ poinformowałby skarżącego w terminie o przyczynie niezałatwienia wniosku, nie zmieniałoby to oceny prawnej sprawy skoro żądana informacja jest bez wątpienia informacją publiczną i była w posiadaniu organu. W takiej sytuacji organ miał bowiem obowiązek udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej albo, uznając, że zachodzi podstawa do całkowitej lub częściowej ochrony informacji, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia w całości lub części. Naruszenie wyżej wskazanego trybu przesądza o zasadności skargi, bowiem organ pozostając w błędnym przekonaniu, że żądanie nie dotyczy informacji publicznej, nie udzielił jej skarżącemu bądź też nie wydał decyzji odmownej w trybie art. 16 ust. 1 u.d.i.p.
8. Z tych względów na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało nakazać organowi załatwienie wniosku we właściwej formie i trybie (pkt I wyroku), co polegać ma albo na udzieleniu informacji albo, jeśli zachodzi przesłanka ochrony prawa do prywatności, częściowym lub całkowitym odmowie dostępu do żądanej informacji w drodze decyzji administracyjnej w kształcie wymaganym art. 104 § 1 i § 3 k.p.a. (istotne jest, by organ pamiętał, że osoba, której dane prywatne są chronione może zrezygnować z takiej ochrony, a zatem przed ewentualnym wydaniem decyzji należy uzyskać jej stanowisko - art. 5 ust. 2 u.d.i.p.).
Uznając, że organ dopuścił się bezczynności (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) sąd administracyjny ma jednocześnie z urzędu obowiązek stwierdzić, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Oceniając zaistniałą w sprawie bezczynność sąd uznał, że nie miała ona cech rażącego naruszenia prawa (pkt II wyroku). Rażącym naruszeniem prawa pozostaje bowiem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Analiza stanu sprawy nie wskazuje by niedziałanie organu było celowe czy zawinione w stopniu rażącym tym bardziej, że skarżący nie sprecyzował jasno trybu żądania co miało wpływ na procedowanie organu. Brak tego sprecyzowania nie zwalniał oczywiście organu, o czym wyżej była mowa, od podjęcia działania, ale ma wpływ na ocenę stopnia zawinienia w odniesieniu do rozważanej przesłanki.
O kosztach postępowania należnych skarżącemu Sąd orzekł na podstawie art. 200, 205 § 1, 209 i 2010 § 2 p.p.s.a. zasądzając zwrot uiszczonego wpisu od skargi (pkt III wyroku).