Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Wnioskiem z dnia [...] marca 2015 r. J.D., powołując się na art. 217 § 1 2, 3 kpa, zwrócił się do Prezydenta Miasta o wydanie zaświadczenia zawierający cyt.: "opis taksacyjny lasu z elementami taksacyjnymi, zgodnie z prowadzoną ewidencją aktualną na 2015 r." Wniosek dotyczył działki nr [...], powierzchnia lasu 0, 63 ha.
W piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. zatytułowanym - "Skarga", skierowanym do Prezydenta Miasta, J.D. wskazał na występujące problemy z załatwieniem spraw w urzędzie, nadto podniósł, że w trybie art. 217 kpa zwrócił się o wydanie zaświadczenia.
O sposobie załatwienia powyższej skargi Prezydent Miasta zawiadomił stronę pismem z dnia [...] maja 2015 r. (data doręczenia – 14 maja 2015 r.). Organ wyjaśnił, że w sprawie przeprowadzono postępowanie wyjaśniające w wyniku którego ustalono, iż żądanie skarżącego zawarte w piśmie z dnia [...] marca 2015 r. nie może zostać realizowane. Opis taksacyjny, który stanowi część inwentaryzacji lasu utracił ważność w dniu 31 grudnia 2014 r., dlatego dopiero po wykonaniu nowej inwentaryzacji lasów należących do osób fizycznych i osób prawnych na terenie Dzielnicy [...], stosowne informacje zostaną skarżącemu udzielone. Organ wskazał, że pismem z dnia [...] marca 2015 r. Departament Przedsiębiorczości i Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta zobowiązał Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej do przygotowania procedury przetargowej na wykonanie uproszczonego planu urządzenia lasu na terenach obecnej Dzielnicy [...].
Dalej organ stwierdził, że Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej nie miał legitymacji prawnej do rozstrzygania sprawy skarżącego w trybie administracyjnym. Jeżeli natomiast skarżący nadal oczekuje rozpatrzenia sprawy zainicjowanej wnioskiem o wydanie zaświadczenia, wówczas Departament Przedsiębiorczości i Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta winien sprawę rozpatrzeć i wydać postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści.
W dalszej części pisma organ odniósł się do odrębnej sprawy, dotyczącej wycinki drzew.
Pismem z dnia [...] maja 2015 r. J.D. wniósł skargę na bezczynność Prezydenta Miasta, polegającą na niewydaniu zaświadczenia zgodnie z art. 217 § 1,2, 3 kpa, na jego wniosek z dnia [...] marca 2015 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie - o jej oddalenie.
W ocenie organu skarga J.D. dotyczy krytyki organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego w wykonywaniu prze ten organ zadań. Wniesioną skargę należy zakwalifikować jako skargę powszechną - z Działu VIII Kpa, w których to sprawach sądy administracyjne nie są rzeczowo właściwe. Tym samym skarga na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinna zostać odrzucona. Z ostrożności procesowej organ wskazał, że skarga została wniesiona bez zachowania trybu z art. 52 § 1 p.p.s.a., ponieważ przed jej wniesieniem skarżący nie wezwał organu do usunięcia naruszenia prawa, co uzasadniałoby jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Ustosunkowując się merytorycznie do treści skargi, organ stwierdził, że jej zarzuty są niezasadne. W dniu 23 marca 2015 r. Urząd Miasta przekazał J.D. potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię posiadanych dokumentów zawierających opis taksacyjny działek nr [...]. W dniu 24 marca 2015 r. skarżący wystąpił do Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej o wydanie zaświadczenia – zgodnie z ewidencją aktualną na 2015 r. Organ wyjaśnił, że Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej nie jest uprawniony do prowadzenia spraw administracyjnych w oparciu o przepisy Kpa, natomiast Prezydent Miasta nie mógł wydać żądanego zaświadczenia, gdyż Miasto nie posiada aktualnych opracowań inwentaryzacji lasów należących do osób fizycznych i prawnych, położonych na terenie Dzielnicy [...]. Do dnia 31 grudnia 2014 r. obszar 327 ha, w ramach którego znajduje się działka skarżącego, leżał w granicach administracyjnych gminy, która posiadała inwentaryzację stanu lasów obowiązującą od 1 stycznia 2005 r. do 31 grudnia 2014 r., natomiast w trakcie opracowania jest operat na lata 2015 – 2024.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz w sprawach bezczynności lub przewlekłego prowadzenie postępowania w tych sprawach (art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – dalej - p.p.s.a., w wersji aktualnej na datę orzekania – por. art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – DZ.U 2015 poz. 658).
Pismem z dnia [...] marca 2015 r. skarżący zwrócił się o wydanie zaświadczenia na wskazane we wniosku okoliczności prawne.
Przepisy dotyczące wydawania zaświadczeń zamieszczone są w Dziale VII Kpa. Stosownie do treści art. 217 § 1 organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie.
Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń ma charakter zbliżony do postępowania administracyjnego. Kodeks nie określa jednakże stosunku postępowania w sprawach o wydawanie zaświadczeń do postępowania jurysdykcyjnego, nie przewidując chociażby zasady odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. Nie ulega jednak wątpliwości, że takie odpowiednie stosowanie jest uzasadnione, a nawet niezbędne. Poza przepisami szczegółowymi zastosowanie powinny znaleźć niektóre ogólne zasady postępowania administracyjnego, tj. te, które nie odnoszą się wyraźnie do strony postępowania jurysdykcyjnego oraz decyzji. Chodzi tu o zasadę praworządności, pisemności, uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, udzielania informacji prawnej (art. 9 zdanie drugie), szybkości i prostoty postępowania (Z. Janowicz, Kodeks..., s. 505, 506). Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń składa się z trzech stadiów:
- a) wszczęcie postępowania,
- b) postępowanie wyjaśniające, które nie w każdym przypadku jest przeprowadzane,
- c) zakończenie postępowania - wydanie zaświadczenia lub postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia (L. Klat-Wertelecka, Zaświadczenie..., s. 70-71).
Zgodnie z jednolitym poglądem doktryny i orzecznictwa, postępowanie o wydanie zaświadczenia nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu art. 1 pkt. 1 kpa, a jedynie ma charakter administracyjny, a to z uwagi na stosujące je organy i na jedną z prawnych form działania, do których się ono odnosi (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 lipca 2012 r. sygn. III SA/Kr 1485/11, LEX nr 1214528, Wspólnota 2012/31-32/8).
|Jak wyżej podniesiono, zakończenie postępowania w sprawie wydania zaświadczenia może zostać zakończone poprzez czynność materialno - techniczną |
|mającą postać wydania zaświadczenia o żądanej treści, bądź poprzez wydanie postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia, na które to postanowienie |
|przysługuje stronie zażalenie (art. 219 kpa). Odmowa wydania zaświadczenia lub zaświadczenia o żądanej treści ma miejsce wówczas, gdy organ jest |
|niewłaściwy, gdy nie dysponuje danymi, a strona domagała się tego zaświadczenia ze względu na swój interes prawny, gdy strona nie wykazała interesu |
|prawnego w uzyskaniu zaświadczenia, a brak przepisu nakazującego wydanie takiego zaświadczenia, a także gdy organ nie może spełnić żądania odnośnie |
|do treści postanowienia (por. Małgorzata Jaśkowska, Komentarz do art. 219 kpa, Lex). |
|Z akt sprawy wynika, że powołując się na art. 217 par. 1, 2 i 3 kpa, skarżący zwrócił się do Prezydenta Miasta o wydanie zaświadczenia na określone|
|we wniosku okoliczności dotyczące nieruchomości - działki nr [...]. Według twierdzeń organu nie posiadał on dokumentów w oparciu, o które na zgłoszone |
|przez skarżącego żądanie mogłoby być wydane zaświadczenie potwierdzające aktualny na 2015 r. stan danej nieruchomości. W tej sytuacji organ, do |
|którego w trybie art. 217 kpa został złożony wniosek, winien wydać orzeczenie na podstawie art. 219 kpa, czyli orzec o odmowie wydania zaświadczenia,|
|wskazując w uzasadnieniu postanowienia przyczyny rozstrzygnięcia o danej treści. |
|Trzeba zauważyć, że wniosek strony z dnia [...] marca 2015 r. złożony został na podstawie art. 217 kpa, nadto – co wobec treści wniosku pozostaje |
|bezsporne – został skierowany do Prezydenta Miasta. W tej sytuacji wniosek inicjujący postępowanie winien być rozpatrzony przez wskazany organ oraz w|
|trybie art. 217 i nast. kpa. |
|Nawiasem wspominając, nawet w sytuacji uznania swojej niewłaściwości, po myśli art. 219 kpa, formą zakończenia postępowania w tej sprawie winno być |
|postanowienie o odmowie wydania postanowienia. |
|Z akt sprawy wynika, że do dnia wniesienia skargi do Sądu na bezczynność organu, przedmiotowy wniosek skarżącego o wydanie zaświadczenia nie został |
|załatwiony, tj. zaświadczenie nie zostało wydane, nie zapadło również postanowienie o odmowie jego wydania. Dlatego Sąd uznał, że skarga na |
|bezczynność w rozpatrywanej sprawie była zasadna. Z pojęciem bezczynności organu mamy do czynienia w sytuacji niewydania w terminie decyzji lub |
|postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. II FSK 3097/12, Lex |
|nr 1624342). |
|Wbrew stanowisku zawartemu w odpowiedzi na skargę, stan sprawy pozwolił na przyjęcie stanowiska o możliwości merytorycznego załatwienia wniesionej |
|przez J.D. skargi. |
|W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz w piśmiennictwie istnieje rozbieżność co do właściwego trybu poprzedzającego wniesienie skargi na |
|bezczynność organu w wydaniu zaświadczenia. Stwierdza się stanowisko, wedle którego skargę na bezczynność organu w sprawie wydanie zaświadczenia |
|można wnieść po złożeniu - w trybie art. 37 kpa – zażalenia do organu wyższego stopnia (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2010 r. sygn. II OSK 128/10).|
|Reprezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym na bezczynność w przedmiocie wydania zaświadczenia nie przysługuje zażalenie, o jakim mowa w |
|art. 37 kpa, lecz wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, składane w trybie art. 52 § 3 ppsa (por. postanowienie NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r. |
|sygn.. akt II OSK 465/08). Istnieje również pogląd kompromisowy, który skład orzekający w tej sprawie podzielił (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia |
|2015 r. sygn. II OSK 1698/14), w myśl którego w przypadku bezczynności w sprawie wydania zaświadczenia skarżący powinien w jakiejkolwiek formie |
|wyczerpać przysługujące mu środki zaskarżenia zgodnie z art. 52 ppsa. |
|W piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. skierowanym do Prezydenta Miasta, a zatytułowanym "Skarga", skarżący wyraźnie powołuje się na złożony przez |
|niego, w trybie art. 217 kpa, wniosek o wydanie zaświadczenia, wskazując jednocześnie na ustawowy termin załatwienia sprawy w tym przedmiocie. Pismo |
|to, przynajmniej we wskazanym jego fragmencie, należało potraktować jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, wniesione zgodnie z art. 52 § 3 |
|ppsa. |
|Przyjdzie zauważyć, że w postępowaniu administracyjnym, poza przypadkami wyraźnie w ustawie wskazanymi, strona nie jest obciążona obowiązkiem |
|sformalizowanego wyrażania swego stanowiska. Ustawodawca uznał, że to organ administracyjny który jest wyposażony w odpowiednie instrumenty prawne i |
|organizacyjne, winien czuwać nad tym aby strona nie poniosła ujemnych konsekwencji nieznajomości przepisów prawa oraz braku wystarczającej orientacji|
|w jej sytuacji prawnej. Intencje ustawodawcy wynikają wprost z zasad ogólnych kpa (art., 7, 8, 9, 10, 11, 12 kpa). Aby pismo strony mogło być |
|potraktowane jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie jest wymagane wprost takie jego określenie przez stronę, zasadnicze znaczenie ma treść |
|danego pisma oraz fakt i kontekst wniesienia go do konkretnej sprawy. |
|W ocenie Sądu pismo skarżącego z dnia [...] kwietnia 2015 r. w swej treści zawiera wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w przedmiocie niewydania |
|zaświadczenia na wniosek z dnia [...] marca 2015 r. |
|Ustosunkowując się w tym miejscu do argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę, trzeba podnieść, że treść wniesionej do Sądu skargi wyraźnie |
|wskazuje, że dotyczy ona bezczynności Prezydenta Miasta w niewydaniu zaświadczenia na wniosek z dnia [...] marca 2015 r. Nie ma żadnych przesłanek do |
|uznania, że jest to skarga związana z krytyką organu, wniesiona w trybie art. 221 i nast. kpa, w szczególności w treści skargi skarżący żadnych w tym|
|względzie okoliczności nie podnosi. |
|Po myśli art. 217 § 3 kpa zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni. Niezałatwienie sprawy w|
|ustawowo określonym terminie wskazuje, że organ pozostaje w bezczynności lub prowadzi postępowanie przewlekle, jeżeli podejmowane czynności są |
|pozorne, nie zmierzające do załatwienia sprawy. W analizowanej sprawie wniosek wszczynający postępowanie złożony został w dniu 24 marca 2015 r., a do|
|dnia wniesienia skargi (20 maja 2015 r.) sprawa nie została zakończona. Powyższe okoliczności, które są bezsporne, wykazują że organ pozostawał w |
|bezczynności w załatwieniu wniosku strony. |
|Stosownie do treści art 149. § 1 ppsa sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach |
|określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia|
|albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie |
|postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. |
|§ 2. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej |
|w art. 154 § 6. |
|Stwierdzając, że Prezydent Miasta pozostawał w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego, Sąd na podstawie art. 149 § 1 ppsa zobowiązał organ do |
|załatwienia wniosku strony wyznaczając termin 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Sąd ocenił, że bezczynność organu |
|nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Na dokonaną ocenę miało wpływ znaczne przekroczenie terminu w załatwieniu sprawy przy stosunkowo |
|nieskomplikowanym jej charakterze. Trzeba pamiętać, że postępowanie uregulowane w Dziale VII kpa nie jest postępowanie stricte procesowym, jest to |
|postepowanie uproszczone, które winno zakończyć się niezwłocznie. Na organie nie ciążą obowiązki przeprowadzenia żadnych czynności dowodowych, organ |
|opiera swoje stanowisko w sprawie na dostępnej mu dokumentacji. Powyższe prowadzi do wniosku, że zasadniczo brak było obiektywnych przeszkód w |
|terminowym załatwieniu sprawy. |
|Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w punkcie I i II sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach zawarto w punkcie III, rozstrzygnięcie w tym |