Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 28 lutego 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę M.H. na bezczynność Rady Miasta S. w przedmiocie wydania decyzji w sprawie umorzenia wierzytelności czynszowych za zajmowany lokal mieszkalny.
Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 24 marca 2011r., w trybie art. 73 § 1 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270r, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) – poprzez podwójne awizowanie. Postanowienie zawierało pouczenie o przysługującej skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od daty doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem, która pod rygorem jej odrzucenia winna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego.
Pismem z dnia 22 kwietnia 2011r. skarżący zwrócił się do sądu z wnioskiem "o wyznaczenie mu pełnomocnika z urzędu celem wniesienia kasacji od postanowienia z dnia 26 lutego 2011r.". Wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu złożył w dniu 30 maja 2011r. Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2011 r. Referendarz sądowy przyznał M.H. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Na tej podstawie
Okręgowa Izba Radców Prawnych w dniu [...] wyznaczyła pełnomocnikiem skarżącego radcę prawnego E.K.
W dniu 13 lipca 2011r. pełnomocnik skarżącego wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, od postanowienia z dnia 28 lutego 2011r. Postanowieniem z dnia 13 lipca 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę kasacyjną na podstawie art. 178 p.p.s.a., uznając że została ona wniesiona po upływie terminu, przewidzianego w art. 177 § 1 p.p.s.a. Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 18 lipca 2011r.
W dniu 20 lipca 2011r. radca prawny E.K. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skargą kasacyjną.
W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik z urzędu podkreśliła, że brak kontaktu ze skarżącym i jego współdziałania spowodowały, że oczekiwała na kontakt z jego strony składając skargę kasacyjną bez pełnomocnictwa. Tym samym złożyła skargę kasacyjną po upływie terminu do jej wniesienia, albowiem termin do jej wniesienia dla skarżącego upłynął w dniu 27 kwietnia 2011r. Pełnomocnik wskazała także, że została wyznaczona pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, dlatego też jej zdaniem nie ma winy ani skarżącego, ani pełnomocnika w uchybieniu terminu. Wskazała, że po odebraniu w dniu 24 czerwca 2011r. pisma z Okręgowej Izby Radców Prawnych zapoznawała się z aktami sprawy w dniach 27 czerwca 2011r. i 7 lipca 2011r. oraz trzykrotnie w dniach 27 czerwca 2011r. oraz 1 i 7 lipca 2011r. wysyłała do skarżącego pisma z prośbą o kontakt i podpisanie pełnomocnictwa.
We wniosku pełnomocnik skarżącego wyraziła pogląd, że w przypadku ustanowienia pełnomocnika w trybie art. 244 p.p.s.a. dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznania się z aktami sprawy, nie zaś termin 7 dni od momentu zapoznania się z aktami sprawy przez wyznaczonego pełnomocnika, jednak nie później niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 §1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sąd na wniosek strony przywraca termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jeżeli uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Jednym z warunków skuteczności wniosku o przywrócenie terminu jest dochowanie, określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a. terminu do wniesienia tego wniosku, tj. siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Wniosek spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym (art. 88 p.p.s.a.). Wnioskiem spóźnionym jest wniosek złożony z uchybieniem terminu wskazanego w art. 87 § 1 p.p.s.a., a więc złożony po upływie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.
Skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (art. 177 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarżący M.H. nie mógł skutecznie osobiście sporządzić skargi kasacyjnej, gdyż zgodnie z art. 175 p.p.s.a. powinna być ona sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Skarżący wniosek o ustanowienie mu profesjonalnego pełnomocnika prawnego z urzędu złożył w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej, co nie wpływa jednak na bieg terminu wskazanego w art. 177 p.p.s.a.
W sprawie niniejszej ustanowienie dla skarżącego pełnomocnika z urzędu (postanowienie z dnia 2 czerwca 2011r.) nastąpiło po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który upływał w dniu 27 kwietnia 2011r. Wyznaczony z urzędu pełnomocnik otrzymał pismo o wyznaczeniu go przez Okręgową Izbę Radców Prawnych wraz z informacją o stanie sprawy w dniu 24 czerwca 2011r.. Zobowiązany był podjąć z należytą starannością czynności zawodowe, które w określonym stanie sprawy są niezbędne do prawidłowego, a więc także terminowego zastąpienia strony. Jeżeli jednak, mimo to pozostały okres biegnącego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej okazał się niewystarczający w stopniu prowadzącym do jego naruszenia lub też termin ten (liczony od daty doręczenia orzeczenia sądu stronie postępowania) już upłynął, mógł ubiegać się o przewrócenie terminu.
Z wniosku o przywrócenie terminu wynika, że pełnomocnik miał świadomość upływu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w dniu 27 czerwca 2011r., w którym to dniu zapoznał się z aktami sprawy sądowej. Od tej daty zatem radca prawny miała możliwość podjęcia działań zmierzających do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, bez konieczności kontaktu ze skarżącym i podpisania przez niego dokumentu pełnomocnictwa. Zgodnie bowiem z treścią art. 244 § 2 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od dnia 10 kwietnia 2010r., ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa. Zatem w ciągu 7 dni od zapoznania się z aktami sprawy, a więc najpóźniej w dniu 4 lipca 2011r. radca prawny z urzędu mogła złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Tymczasem radca prawny w dniu 13 lipca 2011r. wniosła skargę kasacyjną bez wniosku o przywrócenie terminu do jej złożenia, zaś wniosek o przywrócenie terminu złożyła dopiero w dniu 20 lipca 2011r., po otrzymaniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej ze względu na uchybienie terminu.
Należy pamiętać, że termin określony w art. 177 p.p.s.a. wyznaczony jest dla strony postępowania, nie dla jej pełnomocnika. Nie może zatem być liczony od dnia zapoznania się pełnomocnika strony z aktami sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 26.X.2009r., sygn. akt II OZ 918/09). Okoliczności związane z przekroczeniem terminu mogą być rozważany w sprawie o przywrócenie terminu do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, ale w przypadku złożenia takiego wniosku do sądu w terminie, określonym w art. 87 § 1 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe, uznać należało, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej został wniesiony po upływie terminu i jako niedopuszczalny podlega odrzuceniu, na zasadzie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.