Uzasadnienie
W dniu 5 listopada 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła, złożona za pośrednictwem organu, skarga S. M. na bezczynność Rady Powiatu [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do podjęcia czynności administracyjnej w ustawowym terminie, wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 149 § 2 w związku z art. 156 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.) mając na względzie, że bezczynność organu miała miejsce bez żadnego uzasadnienia i z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Uzasadniając skargę skarżący wyjaśnił, iż w dniu [...] września 2014 r. złożył do organu wniosek o udostępnienie w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2011 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: ustawa) informacji w postaci "kopii pisma (pism), skarg i wniosków, złożonych w roku 2013 Radzie Powiatu [...] w przedmiocie działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. wraz z kopiami pism, decyzji i uchwał podjętych przez Radę Powiatu w przedmiocie tych pism oraz kopiami zajmowanych stanowisk PINB w przedmiocie tychże pism". Pismem z dnia 16 września 2014 r. Przewodniczący Rady Powiatu w B. udzielił skarżącemu odpowiedzi na inny wniosek skierowany do Rady w tym samym dniu, ale dotyczący informacji odnoszącej się do 2014 roku. Natomiast w przedmiocie wniosku z dnia [...] września 2014 r. Przewodniczący Rady nie zajął żadnego stanowiska, pozostaje więc w nieuzasadnionej bezczynności.
W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Rady Powiatu [...] wniósł o jej oddalenie. Przewodniczący Rady przyznała, iż w dniu [...] września 2014 r. skarżący złożył dwa wnioski o udzielenie informacji publicznej, na które udzielono mu jednej odpowiedzi w dniu 17 września 2014 r., gdyż mylnie uznano, że zapis "2013" w jednym z wniosków jest omyłką pisarską wnioskodawcy (podobnie jak zaadresowanie przez stronę wniosków w Elektronicznej Platformie Usług Administracji Publicznej do Urzędu Miasta B.). W efekcie końcowym organ udzielił odpowiedzi w odniesieniu do informacji z roku 2014 pozostając w przekonaniu, iż udzielił pełnej i wyczerpującej odpowiedzi. Przewodniczący Rady zauważył, iż w 2013 roku skarżący występował do Rady o udzielenie informacji publicznej w zakresie skarg złożonych w 2013 roku i dokumentów z nimi związanych (w załączeniu odpisy wniosków i odpowiedzi).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie należy podkreślić, iż postępowanie wywołane skargą na bezczynność organu ograniczone jest do badania przez sąd, czy organ miał wynikający z prawa obowiązek udostępnienia informacji publicznej i czy dokonał tego w terminie określonym w art. 13 ustawy z dnia 6 września 2011 r. o udostępnieniu informacji publicznej oraz czy po wytoczeniu skargi nie zaszły przesłanki obligujące do umorzenia postępowania sądowego.
Właściwość sądów administracyjnych w sprawach wniosków o udzielenie informacji publicznej wynika z przepisu art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowiącego, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości orzeka między innymi w zakresie skarg na bezczynność organów administracji w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż nie budzi wątpliwości Sądu dopuszczalność kontroli skargi S. M. Skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej może być bowiem wniesiona do sądu administracyjnego bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Kodeks postępowania administracyjnego nie ma zastosowania do problematyki z zakresu uregulowanym w ustawie o dostępie do informacji publicznej, niewątpliwie gdyby ustawodawca dopuszczał możliwość stosowania przepisów k.p.a. w szerszym zakresie niż to wynika z art. 16 ust. 2 ustawy to uczyniłby to w sposób wyraźny, chociażby w art. 13 ustawy przez wskazanie środka zaskarżenia w przypadku nieudzielania informacji w terminie. Z uwagi na powyższe uznaje się, że skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej może być wniesiona do sądu administracyjnego bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa (vide: wyroki NSA z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 678/11 i z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05; postanowienia NSA z dnia 7 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 462/10 i z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 262/08 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).
Po wtóre wyjaśnić trzeba, iż na gruncie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o bezczynności organu można mówić, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. T. Woś (w:) T.Woś (red.), H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2010, s. 70). Z bezczynnością mamy również do czynienia w sytuacji, gdy organ odmawia wydania danego aktu administracyjnego lub podjęcia określonej czynności, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, jeżeli pozostaje w błędnym przekonaniu, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania danego aktu. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia, z jakich przyczyn dany akt lub czynność nie zostały podjęte, w tym również kwestia zawinienia organu. Istotą skargi na bezczynność jest doprowadzenie do podjęcia przez organ działań określonych w przepisach prawa, którego zaniechania są przedmiotem danego postępowania.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Przewodniczącego Rady Powiatu [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w postaci "kopii pisma (pism), skarg i wniosków, złożonych w roku 2013 Radzie Powiatu [...] w przedmiocie działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. wraz z kopiami pism, decyzji i uchwał podjętych przez Radę Powiatu w przedmiocie tych pism oraz kopiami zajmowanych stanowisk PINB w przedmiocie tychże pism".
W ocenie Sądu, żądana przez stronę skarżącą informacja bezsprzecznie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 1 pkt 1-3 ustawy, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskiwania informacji publicznej, w tym uzyskiwania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego; wglądu do dokumentów urzędowych oraz dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów. Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych (art. 3 ust. 2 ustawy).
Nadto w przepisie art. 6 ust. 1 pkt 1-5 ustawy, ustawodawca w sposób przykładowy wskazał informacje publiczne podlegające udostępnieniu. Wśród nich możemy wyróżnić, dane publiczne, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających; stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego; treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej.
Nie budzi również wątpliwości Sądu ocena skarżącego, iż Przewodniczący Rady Powiatu [...], stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy, jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. W przepisie art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy, czytamy, iż do udostępniania informacji publicznej zobowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej.
Reasumując powyższe, skoro w niniejszej sprawie mamy do czynienia z pomiotem zobowiązanym do udzielenia informacji, zaś sama informacja jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy, to żądanie skarżącego winno prowadzić do udostępnienia przez zobowiązany podmiot informacji publicznej. Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bowiem bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 ustawy). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 ustawy). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 ustawy).
Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonej we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 ustawy).
Mając powyższe na uwadze przypomnieć trzeba, iż Przewodniczący Rady Powiatu [...] przyjmując, iż we wniosku skarżącego z dnia [...] września 2014 r. wystąpiła omyłka pisarska – w określeniu roku – nie udzielił skarżącemu żadnej odpowiedzi. Nie wydał też decyzji odmawiającej udzielenia informacji publicznej (art. 16 ust. 1 ustawy), poprzestając jedynie na piśmie stanowiącym w istocie odpowiedź na drugi z wniosków złożonych także w dniu [...] września 2014 r. Ustalenie, iż organ nie wydał decyzji o odmowie udzielenia informacji, ani też tej informacji nie udzielił w ustawowym terminie, jak też nie poinformował wnioskodawcy o przyczynach opóźnienia w realizacji wniosku (art. 13 ust. 2), uzasadnia ocenę, iż organ pozostawał w bezczynności. Tym bardziej, iż żadnej z pisemnych odpowiedzi na składane przez skarżącego w 2013 roku wnioski nie sposób uznać za odpowiedź na wniosek z dnia [...] września 2014 r., tylko dlatego, iż dotyczą tego samego roku.
Lektura dokumentów nie pozostawia wątpliwości co do braku ich tożsamości. Nadto fakt udostępniania w 2013 roku skarżącemu określonych informacji publicznych nie uzasadnia odstąpienia od podejmowania jakichkolwiek czynności w zakresie nowego wniosku.
Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji.
Badając przedmiotową skargę Sąd miał także na względzie, że art. 149 p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy nie miały charakteru rażącego. Oceniając bezczynność organu Sąd nie znalazł podstaw do uznania, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Uwzględnił bowiem, iż wprawdzie organ nie udzielił żądanej informacji publicznej, jednocześnie jednak nie zignorował wniosku strony, na piśmie przedstawiając swoje stanowisko w sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. orzekł jak w pkt 2 sentencji.
W zaistniałej sytuacji, przy tak ustalonym stanie faktycznym sprawy zasadnym jest wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., zaś jej wysokość, określając na kwotę 100zł, Sąd uznał jako adekwatną do stopnia naruszenia prawa, o czym orzekł w pkt. 3 wyroku.
Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., Sąd zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania, o czym orzekł w pkt 4 sentencji.
LS