Uzasadnienie
J.B. i M.B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie warsztatu samochodowego, występując jednocześnie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 stycznia 2009 r. skarżący zostali wezwani do nadesłania oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach.
Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach J.B., prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną J., osiągając dochody z tytułu emerytury w łącznej kwocie 2.040 złotych. Ponadto skarżący oświadczył, iż prowadzi działalność gospodarczą. Skarżący posiada dom o powierzchni 100 m kw., w którym zamieszkuje wraz z żoną oraz działkę rekreacyjną o powierzchni 800 m kw. Na majątek skarżącego składa się również samochód osobowy marki R. (rok produkcji 1994) o wartości ok. 7000 złotych. Strona zadeklarowała posiadanie oszczędności w wysokości 1000 złotych.
Natomiast jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach M.B., prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną K. oraz dwoma synami. Posiada dom o powierzchni 100 m kw. oraz samochód osobowy F. (rok produkcji 2004). Skarżący deklaruje osiąganie dochodu z tytułu działalności gospodarczej w wysokości 270 złotych miesięcznie, zaś żona skarżącego uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 2.828 złotych.
W wykonaniu zarządzenia Referendarza sądowego z dnia 29 stycznia 2009 r., na podstawie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżący zostali wezwani do przedstawienia dodatkowych informacji dotyczących stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, w tym między innymi do złożenia odpisów zeznań podatkowych za rok 2007, deklaracji dla podatku od towarów i usług, wyciągów z rachunków bankowych.
W wykonaniu wezwania skarżący przedstawili dokumenty, z których wynika, iż J.B. wraz z żoną w roku 2007 osiągnęli łącznie przychody w kwocie 95. 472,24 złotych, natomiast M.B. wraz z żoną – 116.041,36 złotych. Z formularzy PIT-5 za miesiąc listopad 2008 r. wynika natomiast, iż każdy ze skarżących – jako wspólników spółki cywilnej – osiągnął przychód w wysokości 74.592,20 złotych (koszty uzyskania przychodu – 64.910,87 złotych, dochód – 9.681,33 złotych). Natomiast z formularza VAT – 7 za wrzesień 2008 r. wynika, że spółka osiągnęła obrót w wysokości 17.620 złotych.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Zatem strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku.
W rozpoznawanej sprawie, analiza złożonych oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie dała jednoznacznych podstaw do ustalenia zdolności płatniczych skarżących. Tym samym zaistniała konieczność wezwania skarżących do przedstawienia uzupełniających informacji i dokumentów, które wskazywałyby na rzeczywistą możliwość strony ponoszenia kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. Należy bowiem podkreślić, iż podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania prawa pomocy referendarz sądowy orzeka w oparciu o informacje zawarte przez stronę w złożonym oświadczeniu o stanie majątkowym i rodzinnym. Jeżeli natomiast dane zawarte w oświadczeniu są niekompletne bądź niewystarczające do oceny zdolności płatniczych strony, ma prawo w oparciu o art. 255 p.p.s.a. wezwać stronę do ich uzupełnienia, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Analiza przedstawionych przez skarżących informacji, zawartych zarówno w składanych na urzędowych formularzach, jak i nadesłanych na wezwanie, daje podstawy do twierdzenia, iż wnioski skarżących nie mogą zostać uwzględnione.
W pierwszej kolejności, należy wskazać, iż J.B. wraz z żoną osiągają regularne dochody z tytułu emerytur, również żona M.B. osiąga regularne dochody ze stosunku pracy. Natomiast obaj skarżący jako wspólnicy spółki cywilnej deklarują osiąganie dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej. Należy zauważyć, iż obroty spółki, mimo deklarowanych kosztów uzyskania przychodów, nie wskazują na fakt, iż kondycja prowadzonego zakładu jest zła. O stabilności finansowej zakładu może świadczyć i ta choćby okoliczność, iż deklarowany przychód każdego ze wspólników osiągnięty od początku 2008 roku jest zbliżony do przychodów uzyskanych w roku poprzednim. Ponadto, warto podkreślić, iż skarżący zamieszkują w budynkach mieszkalnych, w których powierzchnia mieszkalna wynosi 100 m kw., posiadają samochody, a J.B. deklaruje posiadanie oszczędności w kwocie 1000 złotych.
Powyższe okoliczności nie pozwalają, w ocenie Referendarza sądowego, na uznanie, iż skarżący są osobami, którymi przypisać można jakikolwiek stopień ubóstwa, a zatem nie została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
AG