Uzasadnienie
W dniu 28 grudnia 2022 r. J.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Wójta Gminy Kluki w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący zarzucił naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Wskazał, że wnioskiem z dnia 14 listopada 2022 r. wystąpił do organu o udostępnienie informacji publicznej w zakresie zamontowanej na budynku Szkół im. Wandy Malczewskiej w Klukach instalacji fotowoltaicznej dotyczącej: a) całkowitej mocy zamontowanych paneli; b) wskazania daty oficjalnego odbioru instalacji oraz daty przyłączenia instalacji do sieci; c) ilości energii oddanej do sieci od daty przyłączenia do dnia złożenia wniosku; d) udostępnienia w formie tabeli ilości oddanego wyprodukowanego do sieci prądu, za poszczególne lata, od dnia przyłączenia instalacji do dnia złożenia wniosku.
Skarżący wnosił o udostępnienie zadanej informacji w siedzibie urzędu poprzez umożliwienie wglądu do dokumentacji ewentualnie o jej przesłanie na wskazany adres poczty elektronicznej. W zakreślonym prawem terminie skarżący otrzymał informację w zakresie lit. a-b wniosku z dnia 14 listopada 2022 r. Nie otrzymał natomiast informacji w zakresie lit. c-d wniosku. Pismem z dnia 8 grudnia 2022 r. skarżący wezwał organ do udzielenia informacji w pozostałym zakresie, jednakże bezskutecznie. Z uwagi na powyższe skarżący wnosi o zobowiązanie Wójta Gminy Kluki do załatwienia jego wniosku z dnia 14 listopada 2022 r. w zakresie określonym lit. c-d oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Kluki wnosił o jej oddalenie. Organ wskazywał, że wbrew zarzutom skargi udzielił pełnej informacji w zakresie objętym wnioskiem strony, informując o mocy całkowitej instalacji fotowoltaicznej zamontowanej na dachu budynku szkoły, datach odbioru końcowego oraz przyłączenia instalacji do sieci, a nadto wskazał, że cała wyprodukowana energia jest zużywana na bieżąco. Przedmiotowa informacja została przesłana na wskazany we wniosku adres poczty elektronicznej skarżącego z zachowaniem ustawowego terminu. Tym samym brak jest podstaw do stawiania organowi zarzutu bezczynności, a skarga jako bezzasadna wina zostać oddalona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż przedmiotowa skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn: Dz.U. 2023 r. poz. 259) – dalej: p.p.s.a. W myśl przywołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w związku z art. 3 § 1p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przy czym jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Ponadto w myśl § 2 przywołanego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Wskazać na wstępie należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (por. wyroki NSA z 25 września 2018 r., I OSK 1467/18; z 15 grudnia 2017 r., I FSK 1238/16; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej ma zaś miejsce w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej posiadając żądaną informację, nie udostępnia jej i nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia, lub też informuje wnioskodawcę, że wnioskowana informacja nie jest informacją publiczną w sytuacji, gdy taką informację stanowi.
Nie można natomiast zarzucić bezczynności adresatowi wniosku, jeżeli nie posiada on informacji wskazanej we wniosku. W takim przypadku podmiot publiczny powinien o tym fakcie powiadomić wnioskującego (por. wyroki NSA z 18 kwietnia 2012 r., I OSK 192/12; z 30 września 2015 r., I OSK 2093/14; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić również należy, że dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane (por. wyroki NSA z 25 września 2018 r., I OSK 1467/18; z 15 grudnia 2017 r., I FSK 1238/16; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Szczegółowe unormowania dotyczące dostępu do informacji publicznej regulują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902) - dalej: u.d.i.p. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przykładowy, otwarty katalog informacji publicznej został określony w art. 6 u.d.i.p. Prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, a wykonanie tego prawa nie wymaga wykazania interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 ust. 1-2 u.d.i.p.).
Ponadto, jak wynika z art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1), jak również ze względu na prywatność osoby fizycznej lub przedsiębiorcy, przy czym ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2). Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek.
Wskazać w tym miejscu należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, który Sąd rozpoznający niniejszą skargę w pełni podziela, iż na gruncie przepisów u.d.i.p. brak jest jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku o udzielenie informacji publicznej, poza utrwaleniem go w formie pisemnej. Przy czym za wniosek pisemny uznaje się również zapytanie przesłane pocztą elektroniczną. Poza wyżej wskazaną formą pisemną wniosku, elementami determinującymi jego skuteczne wniesienie są jasne sformułowanie, z którego wynika co jest przedmiotem żądanej informacji, w celu wykazania, że informacja ta ma charakter informacji publicznej oraz dokładne określenie adresata wniosku (por. wyroki NSA z 7 czerwca 2019 r., I 4 OSK 2788/17; z 16 października 2018 r., I OSK 2621/16; 14 listopada 2019 r., I OSK 692/18; 19 czerwca 2020 r., I OSK 1777/19; wyroki WSA we Wrocławiu z 16 marca 2021 r., IV SAB/Wr 450/20; wyrok WSA w Bydgoszczy z 1 kwietnia 2021 r., II SAB/Bd 4/20; wyrok WSA w Krakowie z 26 lutego 2021 r., II SAB/Kr 15/21; wyrok WSA w Opolu z 21 czerwca 2018 r., II SAB/Op 49/18; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust.
2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1-2 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym, że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni;
2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji.
Z treści przepisów u.d.i.p. wynika zatem, że załatwienie wniosku o udzielenie informacji publicznej może przybrać postać: 1) czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej;
- 2) pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nią nie dysponuje albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać;
- 3) pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej;
- 4) pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej;
- 5) decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 5 1 u.d.i.p., w przypadku odmowy udzielenia informacji publicznej, względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).
Podkreślenia wymaga również, że w przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej rzeczą sądu, w pierwszej kolejności jest ustalenie czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p). Dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana przez stronę informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów powołanej ustawy, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić danemu podmiotowi bezczynność.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi J.S. uczynił bezczynność Wójta Gminy Kluki w sprawie nieudzielenia w pełnym zakresie, informacji publicznej, o którą wnosił w złożonym w dniu 14 listopada 2022 r. wniosku. Bezsporną pomiędzy stronami postępowania pozostaje ta okoliczność, że w/w wnioskiem skarżący wystąpił do organu administracji o udzielenie informacji publicznej dotyczącej zamontowanej na budynku Zespołu Szkół im. Wandy Malczewskiej w Klukach w zakresie: a) całkowitej mocy zamontowanych paneli; b) wskazania daty oficjalnego odbioru instalacji oraz daty przyłączenia instalacji do sieci; c) ilości energii oddanej do sieci od daty przyłączenia do dnia złożenia wniosku; d) udostępnienia w formie tabeli ilości oddanego wyprodukowanego do sieci prądu, za poszczególne lata, od dnia przyłączenia instalacji do dnia złożenia wniosku.
Skarżony organ – Wójt Gminy Kluki - bez wątpienia należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, o jakich mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Natomiast żądana przez skarżącego informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 pkt 1 i art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f, pkt 5 lit. c u.d.i.p.
Nie jest również jest kwestionowane przez żadną ze stron postępowania, jak również nie budzi jakichkolwiek wątpliwości Sądu, że w zakreślonym prawem terminie skarżący uzyskał żądaną informację publiczną obejmującą pytania zawarte w pkt 1 lit. a-b złożonego wniosku.
Sporną pozostaje natomiast kwestia udzielania przez organ informacji publicznej w zakresie objętym pkt 1 lit. c-d wniosku skarżącego z dnia 14 listopada 2022 r. Skarżący w treści wyniesionej skargi wywodzi, iż pomimo złożonego w dniu 8 grudnia 2022 r. ponaglenia nie uzyskał informacji publicznej w pozostałym zakresie. Natomiast organ administracji stoi na stanowisku, że udzielił pełnej informacji publicznej, zgodnie z żądaniem strony z dnia 14 listopada 2022 r., wskazując odnośnie lit. c-d wniosku, informując w tym zakresie, że "cała wyprodukowana energia ww instalacji jest zużywana na bieżąco".
W ocenie Sądu skargę uznać należy za uzasadnioną, gdyż wbrew stanowisku organu udzielona w powyższym zakresie informacja publiczna nie stanowiła odpowiedzi na pytania zawarte w pkt 1 lit. c-d wniosku z dnia 14 listopada 2022 r., a co najmniej była nieprecyzyjna. Skarżący bowiem wyraźnie wskazywał w zgłoszonym żądaniu, że wnosi o udzielenie informacji o ilości energii oddanej do sieci od momentu przyłączenia paneli do dnia wystąpienia z wnioskiem oraz o przedstawienie, w formie tabeli, ile prądu oddano do sieci w poszczególnych latach od momentu podłączenia. Jeżeli bowiem zainstalowana na budynku Zespołu Szkół im. Wandy Malczewskiej w Klukach stanowi tzw. instalację off-grid (niepodłączoną do sieci) magazynującą wyprodukowaną energię w akumulatorach (magazynach energii), w które wyposażona została przedmiotowa instalacja, organ był zobowiązany do dokładnego wyjaśnienia przyjętego w tym zakresie rozwiązania, czego niewątpliwie nie uczynił.
Ponadto podkreślenia wymaga, że udzielając częściowo informacji publicznej objętej wnioskiem organ wskazał, że "dostosowanie układu pomiarowo-rozliczeniowego do pomiaru dwukierunkowego nastąpiło w dniu 3 października 2019 r. (...)". Powyższe wskazywałoby, że przedmiotowa instalacja jest instalacją podłączoną do sieci energetycznej, a rozliczenia wytwórcy z zakładem energetycznym odbywają się w oparciu o rozliczenie energii wprowadzonej do sieci z energią przez niego zużytą. To pozwala na stwierdzenie, że informacja publiczna w zakresie objętym pkt 1 lit. c-d wniosku z dnia 14 listopada 2022 r. nie została skarżącemu udzielona, co czyni przedmiotową skargę zasadną.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a. zobowiązał Wójta Gminy Kluki do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 14 listopada 2022 r. w zakresie pkt 1 lit. c-d, w terminie 14 dni od daty zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym orzeczeniem sądu, stwierdzając tym samym, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, w przedstawionych okolicznościach sprawy, Sąd stwierdził, iż bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. k.ż.