Uzasadnienie
E. M. wniosła skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w zakresie zaniechania wydania decyzji w postępowaniu odwoławczym w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej. W treści skargi strona napisała, iż wniosła odwołanie od decyzji I instancji w dniu 29 listopada 2011 roku, a w dniu 24 stycznia 2012 roku wystosowała do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poprzez rozpoznanie odwołania i wydanie ostatecznej decyzji w toku postępowania. Z tego powodu strona wniosła o wymierzenie organowi grzywny, stwierdzenie, iż bezczynność nastąpiła w wyniku rażącego naruszenia prawa i ustalenie przyczyn oraz osób odpowiedzialnych za bezczynność.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż decyzja, od której strona wniosła odwołanie została wydana na skutek uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wcześniejszej decyzji tegoż organu. Decyzja kasacyjna Samorządowego Kolegium Odwoławczego została zaskarżona do Sądu przez E. M. i do chwili wniesienia skargi nie została rozpoznana przez Sąd. O przekroczeniu terminu rozpoznania sprawy skarżąca była informowana przez organ zgodnie z wymaganiami art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z brzmieniem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270), Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w postępowaniach, kończonych decyzją administracyjną (art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Sąd, w takim przypadku może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Grzywnę, o której mowa w art. 154 § 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Celem skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji, jest doprowadzenie do wydania przez ten organ decyzji administracyjnej (lub innego aktu) w sprawie wszczętej żądaniem strony.
Oceniając zasadność skargi, Sąd uznał, iż zasługuje ona na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań wyjaśnić należy, iż organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności organy powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego). Realizacji tej zasady służy m. in. przepis art. 35 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z jego treścią organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 Kodeksu postępowania administracyjnego).
O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego).
Reasumując, organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu rozstrzygnięcia (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 marca 2006 roku, I SAB/Wa 4/06, Lex Nr 204784; wyrok NSA z dnia 20 lipca 1999 roku, I SAB 60/99, OSP 2000/6/87; wyrok NSA z dnia 19 lutego 1999 roku, IV SAB 153/98, Lex Nr 48688, wyrok NSA z dnia 27 października 1998 roku, IV SAB 18/98, Lex Nr 45691).
Nie ulega wątpliwości, iż skarżąca pismem z dnia 29 listopada 2011 roku złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji. Odwołanie powyższe, wniesione za pośrednictwem organu I instancji, wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 12 grudnia 2011 roku. Pismem datowanym na dzień 10 stycznia 2012 roku organ odwoławczy powiadomił stronę, w trybie art. 36 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, o tym, iż sprawa nie może być załatwiona w terminie określonym w art. 35 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dzień 29 lutego 2012 roku podano jako nowy termin rozpoznania odwołania. Jako powód niedotrzymania terminu wskazano oczekiwanie na wydanie rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Pismo to skarżąca odebrała dnia 16 stycznia 2012 roku. Analogicznym pismem z dnia 27 lutego 2012 roku organ wyznaczył nowy termin rozpoznania sprawy na dzień 30 kwietnia 2012 roku.
Oceniając ten tok czynności należy wskazać, po pierwsze, iż termin na rozpoznanie odwołania, zgodnie z treścią art. 35 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego to termin jednego miesiąca od dnia otrzymania odwołania, co miało miejsce w dniu 12 grudnia 2011 roku. Niewątpliwie organ uchybił temu terminowi. W dalszej kolejności odnieść się należy do argumentacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stanowiącej usprawiedliwienie dla zwłoki w rozpoznaniu. W treści pism skierowanych do strony w trybie art. 36 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i w odpowiedzi na skargę organ ten wskazywał, iż oczekuje na rozpoznanie sprawy przez Sąd ze skargi na wcześniejszą decyzję kasacyjną organu odwoławczego. Argument taki, w ocenie Sądu, nie stanowi usprawiedliwienia dla zwłoki organu. Ugruntowany jest bowiem w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i wojewódzkich sądów administracyjnych pogląd, iż fakt przekazania akt sądowi administracyjnemu nie uzasadnia bezczynności organu administracji do czasu zwrotu tych akt (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 1999 roku, IV SAB 46/99, Lex Nr 47851 oraz wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 18 listopada 2009 roku, II SAB/Ke 35/09, w Białymstoku z dnia 25 października 2007 roku, II SAB/Bk 28/07 i w Warszawie z dnia 6 lutego 2007 roku, IV SAB/Wa 166/06, wszystkie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela powołane orzeczenia.
Reasumując, Sąd uznał, że jest niewątpliwe, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze prowadząc postępowanie odwoławcze w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody dla inwestycji, naruszyło obowiązek załatwienia sprawy w ustawowym terminie, określonym w art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego. Brak jest bowiem jakiegokolwiek uzasadnienia dla zwłoki w rozstrzygnięciu tejże sprawy, wynoszącej ponad 5 miesięcy.
W tej sytuacji Sąd zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze do wydania, w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku na podstawie art. 149 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mimo stwierdzonej bezczynności, Sąd stwierdził, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa na mocy art. 149 § 1 zd. II Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W punkcie trzecim wyroku Sąd wymierzył organowi grzywnę w kwocie 500 (pięćset) złotych w oparciu o treść art. 149 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie kosztów Sąd orzekł jak w punkcie czwartym na mocy art. 200 i art. 205 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na niezbędne koszty postępowania składa się wpis, w kwocie 100 zł, ustalony na podstawie § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
KO