Uzasadnienie
Wnioskiem z 20 lipca 2020 r. R.S. zwrócił się w do Prezesa Sądu Okręgowego w S. o udostępnienie mu informacji publicznej w postaci kopii wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami, wydanych w 2016 r., zarejestrowanych w repertorium C oraz Ca pod symbolem 031. Skarżący wskazał, że udzielenie informacji może nastąpić na płycie CD/DVD. Wniosek ten wpłynął do organu administracji 23 lipca 2020 r.
W piśmie z 3 sierpnia 2020 r., doręczonym skarżącemu 6 sierpnia 2020 r., Prezes Sądu Okręgowego w S. poinformował o tym, że w 2016 r. w 3 sprawach rejestrowanych w repertorium C w przedmiocie ochrony dóbr osobistych wydano wyroki w sprawach o sygn. akt I C 334/14, I C 222/15 i I C 168/16, które wraz z uzasadnieniami zostały opublikowane w Portalu Orzeczeń Sądu Okręgowego w S. na stronie www.s.gov.pl, są więc ogólnie dostępne. W repertorium Ca za 2016 r. nie odnotowano spraw o symbolu 031.
W piśmie z 10 sierpnia 2020 r. skarżący zwrócił się do organu administracji o wskazanie dat publikacji na portalu orzeczeń sygn. akt I C 334/14, I C 222/15 i I C 168/16. Pismo to wpłynęło do organu administracji 17 sierpnia 2020 r.
W piśmie z 19 sierpnia 2020 r., doręczonym skarżącemu 24 sierpnia 2019 r., Prezes Sądu Okręgowego w S. poinformował o tym, że w Portalu Orzeczeń zostały opublikowane orzeczenia w sprawach o sygn. akt I C 334/14 i I 168/16 – 29 lipca 2020 r., zaś w sprawie o sygn. akt I C 222/15 – 2 czerwca 2016 r. 29 września 2020 r. R.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w S. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że na dzień złożenia wniosku jedno orzeczenie było opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej. Pozostałe dwa orzeczenia zostały opublikowane 29 lipca 2020 r. po złożeniu wniosku. Udostępnienie informacji w Biuletynie Informacji Publicznej nie było zgodne z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r., poz. 2176), powoływana dalej jako: "u.d.i.p.", co powoduje, że organ pozostaje w zwłoce.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność. Ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi, jakie zostały enumeratywnie wymienione w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 58 § 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę: jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (pkt 1); wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia (pkt 2); gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi (pkt 3); jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona (pkt 4); jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie (pkt 5); jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego (pkt 5a); jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne (pkt 6).
Przedmiotem skargi w kontrolowanej sprawie jest bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w postaci wyroków Sądu Okręgowego w S.. Dostęp do informacji publicznej reguluje u.d.i.p. Na gruncie u.d.i.p. o bezczynności organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej, można mówić wówczas, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia konkretnej informacji, nie podejmuje w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p., (tj. 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i w art. 15 ust. 2 u.d.i.p.) odpowiednich czynności: nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej, nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, nie informuje wnioskodawcy, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, bądź że żądanej informacji publicznej nie posiada, albo nie udziela informacji, o której mowa w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Nie jest przy tym też możliwe skuteczne podniesienie zarzutu bezczynności w sytuacji, gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie jest w posiadaniu organu.
W takich sytuacjach organ nie jest zobowiązany ani do udostępnienia żądanej informacji, ani do wydania decyzji o odmowie jej udostępnienia, lecz powinien jedynie poinformować o tym wnioskodawcę, w drodze pisma mającego postać czynności materialno-technicznej. Pismo to stanowi odpowiedź na wniosek i jednocześnie chroni organ od zarzutu bezczynności (por. WSA w Olsztynie z 29 lipca 2013 r., II SAB/Op 45/13).
Poza sporem w niniejszej sprawie jest, że orzeczenia stanowiące informację publiczną, o której udostępnienie wnosił skarżący, zostały udostępnione w Portalu Orzeczeń Sądu Okręgowego w S. na stronie www.s.gov.pl, są więc są ogólnie dostępne. Wyroki wydane w sprawach o sygn. akt I C 334/14 i I C168/16 zostały udostępnione 29 lipca 2020 r. Wyrok w sprawie sygn. akt I C 222/15 został natomiast udostępniony 2 czerwca 2016 r. Jak wynika z przekazanych akt administracyjnych, organ administracji poinformował skarżącego o udostępnieniu wskazanych wyroków wraz z uzasadnieniami w Portalu Orzeczeń Sądu Okręgowego w S. oraz dacie ich udostępnienia (pisma z 3 i 19 sierpnia 2020 r. doręczone skarżącemu odpowiednio 6 i 24 sierpnia 2020 r.). Pomimo tego skarżący 29 września 2020 r. wywiódł skargę na bezczynność uważając, że skoro w dacie złożenia wniosku tylko jedno orzeczenie było opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej (dwa pozostałe udostępniono 29 lipca 2020 r.), to organ winien udostępnić mu żądanej informacji zgodnie z wnioskiem.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p., udostępnieniu na wniosek podlega informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium. Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych, dostępny pod adresem internetowym wskazanym przez organ w udzielonej skarżącemu odpowiedzi, jest natomiast stroną Biuletynu Informacji Publicznej, do której dostęp nie jest w żaden sposób limitowany. Przepis art. 10 ust. 1 u.d.i.p. wprowadza tzw. negatywną klauzulę wnioskowego trybu udzielania informacji. Oznacza to, że adresat wniosku zwolniony jest z obowiązku udostępnienia informacji, jeżeli została ona ujawniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium. W przypadku złożenia wniosku podmiot zobowiązany zawiadamia wnioskodawcę o braku stosowania trybu wnioskowego w związku z ujawnieniem żądanej informacji w Biuletynie Informacji Publicznej wraz z podaniem precyzyjnego adresu internetowego, pod którym się ona znajduje (zob. G. Sibiga, Prawne formy działania podmiotów udostępniających informację publiczną na żądanie indywidualne, PPP 2007, nr 3, s. 18).
Oznacza to, że podmiot zobowiązany nie ma obowiązku udostępniać informacji publicznej w formie i w sposób wskazany we wniosku jedynie wówczas, gdy znajduje się ona w Biuletynie Informacji Publicznej, zaś zakres żądania sformułowany we wniosku o jej udostępnienie i zakres informacji znajdujący się w Biuletynie Informacji Publicznej pozwala na stwierdzenie, że są one identyczne (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 3 lipca 2020 r., IV SAB/Wr 189/20).
Z taką sytuacją mamy do czynienia w analizowanym przypadku. Zakres żądania sformułowany we wniosku z 20 lipca 2020 r. i zakres informacji udostępnionej w Biuletynie Informacji Publicznej, o której organ poinformował skarżącego w pismach z 3 i 19 sierpnia 2020 r., pozwala na stwierdzenie, że wniosek skarżącego został prawidłowo załatwiony.
Dodać należy, że udostępnienie informacji publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej zwalnia również podmiot zobowiązany z obowiązku potwierdzania na piśmie jej istnienia. W orzecznictwie natomiast wskazuje się, że w przypadku informacji udostępnionej w Biuletynie Informacji Publicznej na dysponencie tej informacji nie spoczywa obowiązek dokonywania wydruków z Biuletynu i przesyłania ich żądającemu informacji (por. wyrok NSA z 25 września 2008 r., I OSK 416/08).
Wskazać należy, że w uchwale podjętej 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej, stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (tj. stwierdzenia czy organ dopuścił się bezczynności). W uzasadnieniu uchwały wskazano, że skargę na bezczynność, wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego, należy uznać za niedopuszczalną, bowiem odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Z uzasadnienia uchwały wynika również, że kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy, musi być w dacie wniesienia tej skargi aktualny nie zaś historyczny, z tego względu, że zasadniczym celem skargi na bezczynność jest usunięcie stanu bezczynności.
W ocenie sądu, jakkolwiek uchwała powyższa dotyczy spraw zakończonych decyzją administracyjną, to jednak zawarte w jej uzasadnieniu rozważania, mogą mieć również znaczenie dla postępowań kończących się innymi rozstrzygnięciami administracyjnymi, w tym załatwieniem żądania wnioskodawcy w drodze czynności materialno-technicznej. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił bowiem, że pogląd sprowadzający się do dopuszczalności rozstrzygania spraw ze skarg na bezczynność, w razie załatwienia sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi, jest nieprawidłowy z tego powodu, że zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej tj. stanu bezczynności.
Zauważyć również należy, że zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a., jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Regulacja powyższa nie pozwala zatem żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i dokonywać wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W konsekwencji, podzielając pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w uchwale zapadłej w sprawie o sygn. akt II OPS 5/19, sąd uznał, że skoro skarżący uzyskał nieograniczony dostęp do żądanej informacji publicznej przed wniesieniem skargi na bezczynność organu w zakresie rozpatrzenia jego wniosku z 20 lipca 2020 r., gdyż została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, o czym organ poinformował skarżącego (w pismach z 3 i 19 sierpnia 2020 r.), to na dzień wniesienia skargi (29 września 2020 r.) organ nie pozostawał w bezczynności i w sprawie niniejszej zachodzi przeszkoda w merytorycznym rozpoznaniu skargi na bezczynność na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Podkreślić w tym miejscu należy, że celem skargi na bezczynność nie jest samo stwierdzenie pozostawania przez organ w stanie bezczynności, lecz spowodowanie ustanie tego stanu poprzez doprowadzenie do załatwienia przez organ określonej sprawy administracyjnej.
Wobec tego skarga wniesiona w niniejszej sprawie, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Z tych względów sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.
dc