Uzasadnienie
R.S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że wnioskiem z 26 sierpnia 2020 r. zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego w S. o udostępnienie informacji publicznej. Pomimo upływu terminu wskazanego w ustawie organ nie udostępnił mu informacji publicznej zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm.) – powoływanej w skrócie jako: "u.d.i.p." – tj. w sposób określony we wniosku.
Skarżący wyjaśnił, że pismem z 10 września 2020 r. organ poinformował go o udostępnieniu żądanej informacji w BIP, jednakże spośród wskazanych przez organ orzeczeń jedno z nich – orzeczenie o sygn. akt [...] – zostało udostępnione w BIP dopiero 9 września 2020 r., tj. po wpłynięciu jego wniosku do organu.
Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności organu i w związku z tym zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kwoty 3000 zł na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej: "p.p.s.a." – a ponadto zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów wysłanej korespondencji oraz kosztów rozmów telefonicznych z pełnomocnikiem.
W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego w S. wniósł o umorzenie postępowania ze względu na bezprzedmiotowość na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Organ wyjaśnił, że w 31 sierpnia 2020 r. do Sądu Okręgowego w S. wpłynął wniosek R.S. z 26 sierpnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej, który dotyczył udostępnienia wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami wydanych w 2018 r., zarejestrowanych w repertorium C oraz Ca pod symbolem 031.
W odpowiedzi na ww. wniosek pismem z 10 września 2020 r. organ poinformował wnioskodawcę, że w Sądzie Okręgowym w S. w 2018 r. w 5 sprawach rejestrowanych w rep. C o symbolu 031, tj. sygn. akt [...], [...], [...], [...], [...] wydano wyroki z uzasadnieniem, które zostały opublikowane w Portalu Orzeczeń Sądu Okręgowego w S. na stronie www. [...].so.gov.pl. są więc ogólnie dostępne.
Dalej organ odwołał się do treści art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej i wyjaśnił, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczył udostępnienia treści wyroków wraz z uzasadnieniem, które zostały opublikowane w Portalu Orzeczeń Sądu Okręgowego w S. w stronie www.[...].so.gov.pl, a więc organ nie miał obowiązku udostępniać ich w sposób, w jaki zawnioskował o to skarżący.
Organ wskazał, że nie pozostaje bezczynnym podmiot, który informuje wnioskodawcę, że żądana informacja publiczna została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej (o ile oczywiście znajdują się w nim wszystkie żądane informacje). Jednakże również w takiej sytuacji, należy dokonać tej czynności materialno-technicznej w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Organ dodał, że w przypadku informacji udostępnionej w Biuletynie organ administracji nie ma obowiązku dokonywania wydruków z Biuletynu i przesyłania ich żądającemu. Takie uregulowanie jest racjonalne, gdyż nie jest celowe ponowne udostępnianie informacji publicznej udostępnionej już w Biuletynie, zwłaszcza, że możliwe jest kopiowanie tej informacji, jej wydruk, przesłanie oraz przeniesienie na odpowiedni powszechnie stosowany nośnik informacji. Oznacza to w istocie możliwość przekształcania jej tymi wszystkimi sposobami, które z woli ustawodawcy, wyrażonej w art. 12 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ma umożliwić podmiot udostępniający informację publiczną (wyrok NSA z 17 czerwca 2011 r., sygn. akt 462/11). Udostępnienie wnioskowanej informacji w Biuletynie zwalnia zatem od powtórnego jej wydania, jednak w żadnym razie nie można przyjąć (tak jak uczynił to organ w niniejszej sprawie), że zwalnia również od udzielenia wnioskodawcy jakiejkolwiek odpowiedzi.
Jeżeli podmiot będący adresatem wniosku uznał, że zakres żądania wyrażony we wniosku i zakres informacji znajdujący się w Biuletynie uprawnia do twierdzenia, iż są one identyczne, powinien powiadomić wnioskodawcę, że żądana informacja znajduje się w Biuletynie.
W ocenie organu w niniejszej sprawie, niewątpliwym jest publikacja w Portalu Orzeczeń Sądów Powszechnych orzeczeń objętych wnioskiem o dostępie do informacji publicznej, a zatem Prezes Sądu Okręgowego w S. uprawniony byt jedynie do przekazania informacji o sygnaturach poszczególnych spraw oraz miejscu pozyskania treści orzeczeń wraz z uzasadnieniem. W tym względzie, nie można uznać, aby Prezes Sądu Okręgowego w S. pozostawał w bezczynności w zakresie realizacji wniosku o udostępnienie informacji.
Ponadto, wydanie przez organ decyzji lub innego aktu, a także dokonanie czynności materialno-technicznej wyłącza możliwość uwzględnienia skargi nawet wówczas, gdy zostały one podjęte z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania. Jest zatem rzeczą oczywistą, że jeżeli do daty orzekania przez sąd organ, którego dotyczyła skarga, wyda akt lub podejmie czynność, to mimo pozostawania w zwłoce, przestaje być bezczynny. Postępowanie sądowoadministracyjne z tego powodu staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
W dalszej kolejności organ podniósł, że niezrozumiałym jest wniosek skarżącego o zasądzenie na jego rzecz kwoty 5000 zł na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. W tym względzie, środki wskazane w art. 149 § 2 p.p.s.a. są środkami dyscyplinująco-represyjnymi o charakterze dodatkowym, które powinny być stosowane z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić je należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Natomiast w niniejszej sprawie, nie można stwierdzić rażącego naruszenia prawa przez Prezesa Sądu Okręgowego w S., gdyż postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej było przeprowadzone zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, a skarżący uzyskał wiedzę na temat poszczególnych sygnatur spraw oraz możliwości pozyskania wyroków wraz z uzasadnieniem za pośrednictwem Portalu Orzeczeń Sądów Powszechnych. W konsekwencji, przedmiotowy wniosek o zasądzenie kwoty 5000,00 zł na rzecz skarżącego należy uznać za bezzasadny.
Mając na uwadze powyższe, organ w niniejszej sprawie nie dopuścił się bezczynności, bowiem dokonał odpowiedział na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w przepisanym terminie. W związku z tym, postępowanie wywołane wniesieniem skargi winno być umorzone ze względu na jego bezprzedmiotowość.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Skarga jest bezzasadna.
Sprawa niniejsza została rozpoznana przez tut. Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na zasadzie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., wedle którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów administracji w określonych przypadkach (art. 3 § 2 pkt 1 – 4a oraz pkt 8 p.p.s.a.).
W judykaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (wyr. NSA z dnia 11 października 2017 r., I OSK 3328/15, z dnia 10 marca 2017 r., I OSK 13/16, CBOSA). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności i tego zaniechał.
Jako że rozpoznawana sprawa dotyczy udostępniania informacji publicznej, powyższe rozważania przenieść należy na grunt u.d.i.p. W pierwszej kolejności wskazać należy, że ustawodawca przewidział w u.d.i.p. zamknięty katalog czynności w procedurze dostępu do informacji publicznej.
Stosownie do art. 7 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze:
- 1) ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8;
- 2) udostępniania, o którym mowa w art. 10 i 11;
- 3) wstępu na posiedzenia organów, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3, i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia;
- 4) udostępniania w centralnym repozytorium.
W myśl art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek.
Zgodnie z art. 13 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust.
2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).
Z kolei zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. organ władzy publicznej może odmówić udostępnienia informacji publicznej oraz umorzyć postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2, co następuje w drodze decyzji.
W określonych przypadkach, na które wskazuje doktryna, na organie spoczywa obowiązek zawiadomienia wnioskodawcy o niedopuszczalności zastosowania trybu wnioskowego udostępnienia informacji publicznej, co jest uzasadnione w szczególności w następujących sytuacjach: 1) informacja objęta żądaniem wniosku nie stanowi informacji publicznej, 2) podmiot, do którego wniosek został złożony, nie posiada objętej jego żądaniem informacji publicznej, 3) zasady i tryb udostępniania informacji publicznej zostały odmiennie określone w innych ustawach w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p., 4) informacja publiczna została zamieszczona w BIP lub w centralnym repozytorium (zob. H. Knysiak-Molczyk, Granice prawa do informacji w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, Warszawa 2013, s. 239).
Rozpoznanie wniosku o udzielenie informacji publicznej, zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w powołanej ustawie, następuje zatem albo w formie czynności materialno-technicznej (w przypadku udzielenia informacji publicznej oraz w przypadku zawiadomienia o niedopuszczalności zastosowania trybu wnioskowego udostępnienia informacji publicznej), albo w formie decyzji (w przypadku odmowy udzielenia informacji publicznej).
Nie ulega wątpliwości, że przedmiotem żądania skarżącego jest udostępnienie mu informacji publicznej, z kolei Prezes Sądu Okręgowego w S. jest niewątpliwie podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia. Kwestią sporną jest natomiast sposób udostępnienia tej informacji.
W niniejszej sprawie skarżący zażądał udostępnienia mu wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami wydanych w 2018 r., zarejestrowanych w repertorium C oraz Ca pod symbolem 031, zastrzegając, że żądane orzeczenia mają być zapisane na płycie CD/DVD.
W odpowiedzi na wniosek organ poinformował wnioskodawcę, że w Sądzie Okręgowym w S. w 2018 r. w 5 sprawach rejestrowanych w rep. C o symbolu 031, tj. sygn. akt [...], [...], [...], [...], [...] wydano wyroki z uzasadnieniem, które zostały opublikowane w Portalu Orzeczeń Sądu Okręgowego w S. na stronie www. [...].so.gov.pl są więc ogólnie dostępne.
Skarżący nie przeczy zatem otrzymaniu informacji, o które wystąpił, ale podnosi, że organ nie zrealizował jego wniosku co do formy, w jakiej oczekiwał udostępnienia tej informacji, stosownie do art. 14 ust. 1 u.d.i.p.
W tym miejscu wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowanej jest stanowisko, że BIP jest podstawowym źródłem zapoznania się z informacją publiczną i udostępnienie informacji publicznej w BIP wyłącza obowiązek ponownego jej udostępniania na wniosek zainteresowanego, czy w innych przewidzianych w ustawie formach (np. wyłożenia, wywieszenia). Natomiast wniosek zainteresowanego może spowodować po stronie dysponenta informacji obowiązek jej udostępnienia wyłącznie wtedy, gdy informacja ta nie została wcześniej udostępniona i nie funkcjonuje w obiegu publicznym, co nie pozwala zainteresowanemu zapoznać się z jej treścią inaczej, aniżeli wskutek złożenia wniosku do odpowiedniego organu o udzielenie informacji. Tak więc organ, który umieścił informację w BIP, nie jest zobowiązany do jej przekazania na wniosek, jednak powinien poinformować wnioskodawcę, gdzie znajduje się taka informacja, bowiem adres Biuletynu Informacji Publicznej i sposób zapoznania się z rejestrem jego zmian mieści się w pojęciu informacji publicznej.
Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że Prezes Sądu Okręgowego w S. w ustawowym terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, stosownie do w art. 13 ust. 1 ustawy, udzielił skarżącemu odpowiedzi, że informacja, której żąda znajduje się w Portalu Orzeczeń Sądu Okręgowego w S., pod adresem internetowym www. [...].so.gov.pl.
W tym miejscu podkreślić należy, że Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w S. jest stroną Biuletynu Informacji Publicznej Sądu Okręgowego w S.. Także Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych jest stroną Biuletynu Informacji Publicznej. W związku z tym w sprawie miał zastosowanie art. 10 ust. 1 u.d.i.p. Unormowanie to wprowadza tzw. negatywną klauzulę wnioskowego trybu udzielania informacji (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 3 lipca 2020 r., sygn. akt IV SAB/Wr 189/20, publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że adresat wniosku zwolniony jest z obowiązku udostępnienia informacji, jeżeli została ona ujawniona w BIP lub centralnym repozytorium.
Natomiast jak już zostało wyżej wskazane, w takim przypadku podmiot zobowiązany ma jedynie obowiązek zawiadomić wnioskodawcę o ujawnieniu żądanej informacji w BIP wraz z podaniem adresu internetowego, pod którym się ona znajduje (zob. G. Sibiga, Prawne formy działania podmiotówudostępniających informację publiczną na żądanie indywidualne, PPP 2007, nr 3, s. 18).
W rozpoznawanej sprawie organ ustalił sprawy o interesującym skarżącego zakresie, podał ich sygnatury i odesłał do wskazanego publikatora. W przypadku informacji udostępnionej w BIP na dysponencie tej informacji nie spoczywa natomiast obowiązek dokonywania wydruków z Biuletynu i przesyłania ich żądającemu informacji we wskazanej przez niego formie (por. wyrok NSA z 25 września 2008 r., sygn. akt I OSK 416/08, LEX nr 490132).
Nie ma również większego znaczenia, że nie wszystkie wskazane przez organ orzeczenia były udostępnione w BIP w dniu złożenia wniosku. Ważne jest natomiast to, że wszystkie żądane przez skarżącego orzeczenia były dostępne w BIP w dniu zawiadomienia skarżącego przez organ.
Reasumując, Prezes Sądu Okręgowego w S. nie pozostawał w bezczynności, gdyż był zwolniony z obowiązku udostępnienia informacji, która została ujawniona w BIP lub centralnym repozytorium, o czym poinformował skarżącego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę jako niezasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a. dc